ৰমজান মাহটোত মহিলাসকলে দুটা পূৰ্ণকালীন চাকৰি কৰাৰ দৰেই হয়। কিয়নো ৰোজা ৰখাৰ বাবে অফিচৰ সময়সীমা সলনি নহয় আৰু কেতিয়াবা ঘৰৰ দায়িত্ব বাঢ়ি যায়। কৰ্মক্ষেত্ৰসমূহ নিয়মীয়া সময়সূচী অনুসৰি চলি থকাৰ বিপৰীতে উপবাসে থকা কৰ্মচাৰীসকলে দীৰ্ঘ সময় ধৰি খাদ্য বা পানী নোহোৱাকৈ উৎপাদনশীলতা বজাই ৰাখিব লাগে। তেওঁলোকৰ ভাগৰুৱা, পানীলগা, মৃদু মূৰৰ বিষ আৰু একাগ্ৰতা হ্ৰাস পোৱাটো সাধাৰণ অভিজ্ঞতা। বিশেষকৈ ঘৰ পৰিচালনা কৰা মহিলাসকলৰ বাবে ক্লান্তি প্ৰায়ে আৰু অধিক হয়।
এই সন্দৰ্ভত গুৱাহাটীৰ এখন ইংৰাজী মাধ্যম বিদ্যালয়ৰ শিক্ষয়ত্ৰী ছৈয়দা তাছনিম আনৱাৰীয়ে কয়, "ৰমজানৰ সম্পূৰ্ণ মাহটো মই প্ৰতিদিনে পুৱা ৩:৩০ বজাত শোৱাপাটী এৰো। তাৰ পিছতে ছেহৰীৰ বাবে গেছ ষ্টোভত প্ৰস্তুত কৰা আহাৰ বহুৱাই দিওঁ আৰু মই সেই সময়খিনিতে তাহাজ্জুদ আৰু চালাতুল হাজ্জত নামাজ সম্পন্ন কৰি লওঁ। নামাজ শেষ কৰি পিছত ঘৰৰ বাকী সদস্যসকলক ছেহেৰীৰ বাবে জগাওঁ। সকলোৱে ছেহেৰী সম্পূৰ্ণ কৰাৰ লগে লগে ফজৰৰ আজান দিয়ে। তাৰ পিছত আমি সকলোৱে ফজৰৰ নামাজ পঢ়ো। ইয়াৰ পিছত মই কোৰাণ তিলাৱত আৰু তজবীহ কৰোঁ। এই সকলো কাম প্ৰায় ৫:৩০ বজাৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈ যায়। তাৰ পিছত অলপ সময়ৰ বাবে মই বিশ্ৰাম লওঁ। পুনৰ ৮ মান বজাত শোৱাপাটী এৰি ঘৰ পৰিষ্কাৰ কৰোঁ আৰু স্কুললৈ ওলাই যাওঁ। ৰমজানৰ বাবে সাধাৰণতে মই অলপ সোনকালে ঘৰলৈ উভতি আহিবলৈ চেষ্টা কৰো। পিছত ঘৰ আহি দুপৰীয়াৰ নামাজ পঢ়ো আৰু ইয়াৰ পিছতেই মোৰ ওচৰলৈ টিউচনৰ বাবে ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আহে। টিউচন শেষ হ’লেই মই ইফতাৰৰ প্ৰস্তুতি আৰম্ভ কৰোঁ।"
ছৈয়দা তাছনিম আনৱাৰীয়ে কোৰাণ পাঠ কৰি থকা এক দৃশ্য
তেওঁ লগতে কয়, "এই ব্যস্ততাৰ মাজতো মই নিজকে মানসিক আৰু শাৰীৰিকভাৱে সুস্থ কৰি ৰাখিবলৈ নিজা ৰুটিন অনুসৰণ কৰোঁ। এই মাহত ঘৰখন সুকলমে চলাই ৰখাটো মোৰ প্ৰধান দায়িত্ব হৈ পৰে। কেতিয়াবা শাৰীৰিকভাৱে ক্লান্ত অনুভৱ কৰিলেও মই আধ্যাত্মিকভাৱে শক্তিশালী অনুভৱ কৰো। ৰমজানে মোক মোৰ পৰিয়ালৰ উদ্দেশ্য, তেওঁলোকৰ বিশ্বাস আৰু তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিকাশৰ কথা সোঁৱৰাই দিয়ে। কিয়নো ৰমজান এনে এটা পবিত্ৰ মাহ যিয়ে আমাক আত্মনিয়ন্ত্ৰণ, আনৰ প্ৰতি সহানুভূতি আৰু সহনশীলতাৰ শিক্ষা দিয়ে। এই মাহে আমাক অনুশাসনো শিকায় আৰু আল্লাহৰ সৈতে গভীৰ সংযোগ স্থাপন কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। সেয়েহে যিমানেই কষ্ট নহওঁক কিয়, মই প্ৰতিবছৰে অতি আগ্ৰহেৰে ৰমজান মাহৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থাকোঁ।"
বৰ্তমান সমাজত এতিয়াও ঘৰুৱা কাম-কাজৰ অধিকাংশ দায়িত্ব মহিলাসকলে পালন কৰে। ৰমজানৰ সময়ত অতিৰিক্ত ৰন্ধনশৈলী আৰু আতিথ্য পৰম্পৰাৰ সৈতে, এই ভাৰসাম্যতা আৰু অধিক শক্তিশালী হৈ উঠে। বিশেষ ইফটাৰ প্ৰস্তুত কৰা, আত্মীয়ক আতিথ্য প্ৰদান কৰা আৰু ঘৰখন সুকলমে চলাই ৰখাটো প্ৰায়ে মহিলাসকলৰ কৰ্তব্য হৈয়ে থাকে।
ছৈয়দা তাছনিম আনৱাৰীয়ে ছেহৰী প্ৰস্তুত কৰি থকা এক দৃশ্য ( বাওঁফালে) আৰু স্কুলৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সৈতে (সোঁফালে)
যদিও ৰমজান আধ্যাত্মিকভাৱে বিকাশৰ মাহ হয়, ই ঘৰুৱা কামৰ ক্ষেত্ৰত থকা লিংগ বৈষম্যক উদঙাই দিয়ে। পুৰুষসকলেও উপবাস কৰে আৰু কাম কৰে, কিন্তু মহিলাসকলে প্ৰায়ে একে সময়তে পেছাগত আৰু ঘৰুৱা দায়িত্ববোৰ সামৰি লয়। অৱশ্যে, বহু কৰ্মজীৱী মহিলাই ৰমজানক কেৱল এক চাপৰ (pressure) সময় হিচাপে গণ্য নকৰে। তেওঁলোকে ইয়াক আভ্যন্তৰীণ শক্তিৰ মাহ হিচাপেও গণ্য কৰে। কিয়নো তেওঁলোকৰ বাবে উপবাস অনুশাসন, প্ৰাৰ্থনা আৰু ধ্যানৰ সৈতে একত্ৰিত হৈ অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হৈ পৰে।
আনহাতে অসম চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী ছামিমা ৰহমানে কয়, "ৰমজান বুলি ক’লেই ব্যস্ততাৰ অন্ত নাথাকে। তথাপিও সকলো কাম সুচাৰুৰূপে সম্পন্ন কৰিবলৈ নিজকে শাৰীৰিক আৰু মানসিকভাৱে প্ৰস্তুত কৰি লওঁ। ছেহৰীৰ সময় অনুসৰি মই পুৱা ৩:৩০ বজাত শোৱাপাটী এৰো, ছেহৰীৰ প্ৰস্তুতি কৰোঁ আৰু তাৰ পিছত ফজৰৰ নামাজ পঢ়ো। ৰমজান মাহৰ পূৰ্বে পুৱাৰ নামাজ পঢ়ি পুনৰ শুই গৈছিলোঁ, কিন্তু এতিয়া সেইটো সম্ভৱ নহয়। কৰ্মৰত মহিলা হিচাপে মই দিনটোৰ বাবে কাৰ্যালয়লৈ ওলাই যাব লাগে। সেইবাবে ফজৰৰ নামাজৰ পিছতেই মই ইফতাৰৰ কিছু খাদ্য আগতীয়াকৈ প্ৰস্তুত কৰি থৈ যাওঁ, যাতে আবেলি ঘৰলৈ উভতি আহি ইফতাৰৰ বাবে বেছি সময় ব্যয় কৰিব নালাগে।"
ছামিমা ৰহমান তেওঁৰ কন্যাৰ সৈতে
তেওঁ কয়, "মোৰ ঘৰৰ সকলো সদস্যই ৰোজা ৰাখে, সেয়েহে পুৱা বা দুপৰীয়াৰ আহাৰ প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰয়োজন নহয়। এই সুবিধাজনক সময়ছোৱাত মই ইফতাৰৰ বাবে কিছু আয়োজন কৰি থওঁ -- যেনে পকোৰাৰ বাবে দাইল তিয়াই ৰখা, পিয়াজ কাটি থোৱা, বুট সিজোৱা আদি কাম সম্পন্ন কৰি থওঁ। এইবছৰ ইফতাৰৰ সময় সোনকালে হৈ আছে, সেয়েহে ঘৰ আহি প্ৰথমে আবেলিৰ নামাজ (আশ্বৰৰ) আদায় কৰো আৰু তাৰ পিছত ইফতাৰৰ চূড়ান্ত প্ৰস্তুতিত ব্যস্ত হৈ যাওঁ। মই ইফতাৰত স্বাস্থ্যসন্মত আহাৰ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ সচেষ্ট থাকোঁ, কিয়নো গোটেই দিনটো ৰোজা ৰাখাৰ পিছত যিকোনো খাদ্য গ্ৰহণ কৰা উচিত নহয়। সেইবাবে পুষ্টিকৰ আৰু স্বাস্থ্যসম্মত আহাৰ তৈয়াৰ কৰি পৰিয়ালৰ সদস্যসকলক পৰিবেশন কৰোঁ।"
ছামিমা ৰহমানে লগতে কয়, "কৰ্মৰত মহিলাসকলক পৰ্যাপ্ত বিশ্ৰাম ল'বলৈ, ছেহৰী আৰু ইফতাৰৰ সময়ত সুষম আহাৰ গ্ৰহণ কৰিবলৈ, আৰু অত্যধিক শাৰীৰিক চাপ এৰাই চলিবলৈ চেষ্টা কৰা উচিত। ছেহৰী তথা ইফতাৰ সময়ছোৱাত যথেষ্ট পৰিমাণে পানী খোৱা আৰু সহজ আহাৰ পৰিকল্পনা কৰাটোৱে মানসিক চাপ হ্ৰাস কৰে। ইয়াৰোপৰি মহিলাসকলে শাৰীৰিক কাম-কাজৰ উপৰিও ঘৰুৱা পৰিৱেশত এক আৱেগিক পৰিৱেশ গঢ়ি তোলে। তেওঁলোকে শিশুসকলক উপবাস কৰিবলৈ, সম্প্ৰীতি বজাই ৰাখিবলৈ, আৰু ৰমজানৰ এক ইতিবাচক পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে। এই অদৃশ্য প্ৰচেষ্টা অতি ক্লান্তিকৰ হ'ব পাৰে। কিন্তু এই চাপৰ (pressure) সত্ত্বেও বহু মহিলাই বহু দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সক্ষম হোৱাৰ বাবে নিজকে শক্তিশালী অনুভৱ কৰে। ৰমজানৰ ধৈৰ্য, কৃতজ্ঞতা আৰু স্থিতিস্থাপকতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপে কৰ্মৰত মাতৃ আৰু পেছাদাৰী মহিলাসকলৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ সৈতে মিলিত হয়।"
ছামিমা ৰহমানে ইফতাৰ প্ৰস্তুত কৰি থকা অৱস্থাত
ৰমজান মাহত কাম কৰা মহিলাসকলৰ বিষয়ে আলোচনা লাহে লাহে জনপ্ৰিয় হৈ আহিছে। সামাজিক মাধ্যমত, বহু মহিলাই তেওঁলোকৰ অভিজ্ঞতা, প্ৰত্যাহ্বান আৰু সৰু সফলতা, যেনে ইফতাৰৰ পূৰ্বে কাৰ্যালয়ৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰা, দীঘলীয়া কামৰ পিছত সন্ধিয়া নামাজত অংশগ্ৰহণ কৰা, বা বিশ্ৰামৰ বাবে কেইমিনিটমান সময় উলিওৱা আদি ভাগ বতৰা কৰে। বহু মহিলাৰ বাবে এই মাহটোৱে শান্ত শক্তি আৰু ধৈৰ্য্য প্ৰদৰ্শন কৰে। ৰমজান মাহত এগৰাকী কৰ্মজীৱী মহিলাই দুপৰীয়াৰ ভাগত অফিচৰ কামৰ পৰ্যালোচনা কৰে, সূৰ্যাস্তৰ পূৰ্বে ৰন্ধনীশালাত থিয় হয়, শিশুক ঘৰুৱা কামত সহায় কৰে, আৰু পুৱাৰ ভাগত পুনৰ উঠি কাৰ্যালয়লৈ যায়।
ৰমজান চলি থকাৰ সময়ত, এই মহিলাসকলে কেৱল খাদ্য আৰু পানীয়ৰ বাবে নহয়, অভিজ্ঞতাৰ বাবেও ৰোজা ৰাখে। তেওঁলোকৰ অভিজ্ঞতাই দেখুৱায় যে, বিশ্বাস আৰু দৈনন্দিন জীৱন কেনেদৰে একত্ৰিত হৈ আছে, আৰু কেনেকৈ আধ্যাত্মিক ভক্তিৰ লগতে ব্যৱহাৰিক সংগ্ৰামো জড়িত হৈ আছে। কৰ্মজীৱী মহিলাসকলৰ বাবে ৰমজান কেৱল খাদ্যৰ পৰা আঁতৰত থকাতে সীমাৱদ্ধ নহয়। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল দায়িত্ববোৰ সন্মান সহকাৰে পালন কৰা, বিশ্বাসৰ পৰা শক্তি লাভ কৰা আৰু প্ৰতিদিনে দেখুৱাই দিয়া যে ধৰ্ম, পৰিয়াল আৰু পূৰ্ণকালীন কামৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাটো সম্ভৱ আৰু অৰ্থপূৰ্ণ।
.webp "ছৈয়দা তাছনিম আনৱাৰী আৰু ছামিমা ৰহমান")
.webp)
.webp)
.webp)
.webp)
.webp "ৰমজানৰ আগমনত ব্যস্ত গ্ৰাহক-বিক্রেতা")
