ইতিহাসৰ পাতত সাধাৰণতে সম্ৰাটসকলৰ বীৰত্ব, ৰাজ্যজয় আৰু দৰবাৰৰ ৰাজনীতিয়েহে বেছিকৈ স্থান পায়। কিন্তু এই পুৰুষতান্ত্ৰিক ইতিহাসৰ আঁৰত এনে কিছুমান কাহিনী লুকাই আছে, যিবোৰে আমাক আজিও আচৰিত কৰি তোলে। মোগল যুগৰ তেনে এক বিৰল আৰু বিস্ময়কৰ ঘটনা আছিল- এগৰাকী ৰাজকুমাৰীৰ নেতৃত্বত মোগল ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলৰ এক সামূহিক হজ যাত্ৰা। এই যাত্ৰা কেৱল এক ধৰ্মীয় কৰ্তব্যই নাছিল, ই আছিল সাহস, অদম্য ইচ্ছাশক্তি আৰু স্বাধীনতাৰ এক অনন্য নিদৰ্শন, যিয়ে সেই সময়ৰ মোগল দৰবাৰৰ পৰম্পৰাগত চিন্তাধাৰাকো প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল।
এই প্ৰেক্ষাপটত, গুলবদন বেগমৰ নেতৃত্বত কৰা এই যাত্ৰা এক অসাধাৰণ উদাহৰণ হিচাপে থিয় দিছে। শতিকাৰো আগতে, যেতিয়া কোনো উৰাজাহাজ নাছিল, কোনো আধুনিক সুবিধা নাছিল আৰু মহিলাৰ বাবে অকলশৰীয়া যাত্ৰা সাধাৰণ কথা নাছিল, তেতিয়া এগৰাকী মোগল ৰাজকুমাৰীয়ে এনে এক কাৰ্য কৰিছিল যিয়ে ইতিহাসত এক নতুন দৃষ্টান্ত স্থাপন কৰিছিল।
আগ্ৰাৰ পৰা মক্কালৈ হাজাৰ হাজাৰ মাইলৰ যাত্ৰা। সেয়াও আকৌ মহিলাৰ এক বিশাল কাফেলাৰ নেতৃত্ব দি। এইটো কেৱল এক হজ যাত্ৰাই নাছিল, বৰং সাহস, স্বতন্ত্ৰতা আৰু মুক্তিৰ এনে এক কাহিনী আছিল যিয়ে আজিও মানুহক বিস্ময়াভিভূত কৰে।
মোগল ইতিহাসৰ এই মহান ব্যক্তি গুলবদন বানু বেগম আছিল বাবৰৰ কন্যা, হুমায়ুনৰ ভগ্নী আৰু আকবৰৰ পেহীয়েক। ১৫৭৬ চনত, প্ৰায় বাৱন্ন বছৰ বয়সত, তেওঁ হজ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এইটো কোনো সাধাৰণ সিদ্ধান্ত নাছিল। তেওঁ অকলশৰে যোৱা নাছিল, বৰং এঘাৰগৰাকী মহিলাকে ধৰি ৰাজকীয় মহিলাৰ এক কাফেলাৰ নেতৃত্ব দিছিল। আগ্ৰাৰ পৰা মক্কালৈ প্ৰায় তিনি হাজাৰ মাইলৰ এই যাত্ৰা সেই যুগৰ বাবে অসাধাৰণ সাহসৰ এক নিদৰ্শন আছিল। মোগল যুগত এয়াই একমাত্ৰ ঘটনা আছিল যেতিয়া মহিলাসকলে ইমান ডাঙৰ পৰিসৰত সাগৰীয় আৰু সুদীৰ্ঘ যাত্ৰা কৰিছিল।
'আকবৰনামা'ৰ মতে, মোগল সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিটো গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল সম্ৰাট আকবৰ। কিন্তু ৰাজকীয় মহিলাসকলৰ এই সামূহিক তীৰ্থযাত্ৰা এই পৰম্পৰাৰ বিপৰীতে এক ব্যতিক্ৰমী ঘটনা আছিল, যিয়ে দৰবাৰী ইতিহাসৰ পুৰুষতান্ত্ৰিক দৃষ্টিভংগীক জোকাৰি গৈছিল।
আকবৰ আৰু তেওঁৰ ইতিহাসবিদ আবু আল-ফজলে হেৰেমক পৃথিৱীৰ পৰা বিচ্ছিন্ন এক স্থান হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছিল। কিন্তু সত্যটো হ'ল, হেৰেমৰ মহিলাসকলে বাৰে বাৰে প্ৰমাণ কৰিছিল যে তেওঁলোক কেৱল পৰ্দাৰ মাজত বন্দী নাছিল, বৰং নিজৰ ইচ্ছাশক্তি আৰু দৃঢ় সংকল্পৰো অধিকাৰী আছিল।
এই হজ যাত্ৰাৰ আটাইতকৈ উল্লেখনীয় দিশটো আছিল যে এইটো প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে মহিলাৰ এক কাফেলা আছিল। কোনো ৰাজকীয় পুৰুষ স্থায়ীভাৱে ইয়াৰ সৈতে উপস্থিত নাছিল। সেই সময়ৰ হিচাপত এই সিদ্ধান্ত অতি সাহসী আছিল। ই কেৱল মহিলাসকলৰ আত্মবিশ্বাসকে প্ৰতিফলিত নকৰে, বৰং ইয়াৰ দ্বাৰা এয়াও প্ৰমাণিত হয় যে আকবৰৰ নিজৰ পৰিয়ালৰ মহিলাসকলৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ বিশ্বাস আছিল।
এইদৰেই এই ঐতিহাসিক যাত্ৰাৰ অন্ত পৰিছিল, যি সাহস, একাগ্ৰতা আৰু সংকল্পৰ এক অমৰ নিদৰ্শন হৈ পৰিল। গুলবদন বেগমৰ এই যাত্ৰাই আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে ভাৰতৰ পৰা মহিলাৰ একক বা সামূহিক তীৰ্থযাত্ৰা কোনো নতুন কথা নহয়, বৰং ই শতিকা পুৰণি পৰম্পৰা।
এই কাহিনী কেৱল এক ধৰ্মীয় যাত্ৰাৰ নহয়, বৰং এগৰাকী এনে মহিলাৰ কাহিনী যিয়ে নিজৰ সময়ৰ পৰম্পৰাক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল, বিপদৰ সন্মুখীন হৈছিল আৰু ইতিহাসৰ পাতত নিজৰ পৰিচয় চিৰদিনৰ বাবে লিপিবদ্ধ কৰি থৈ গৈছিল। এই কাৰণেই আজিও যেতিয়া এই যাত্ৰাৰ কথা কোৱা হয়, তেতিয়া হৃদয় এই মোগল ৰাজকুমাৰীৰ সাহসৰ প্ৰতি চেল্যুট জনাবলৈ বাধ্য হৈ পৰে।
(মনছুৰুদ্দিন ফৰিদী এগৰাকী জ্যেষ্ঠ সাংবাদিক আৰু "আৱাজ - দ্য ভইচ উৰ্দু"ৰ সম্পাদক। প্ৰিণ্ট আৰু ইলেক্ট্ৰনিক মিডিয়াত কাম কৰাৰ তেওঁৰ দীঘলীয়া অভিজ্ঞতা আছে। কেইবাখনো আগশাৰীৰ বাতৰিকাকত আৰু আলোচনীত গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব পালন কৰিছে। টিভি সাংবাদিকতাতো তেওঁ সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। সামাজিক, ৰাজনৈতিক আৰু সমসাময়িক বিষয়ত তেওঁৰ লেখা বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।)
