শান্তিপ্ৰিয় ৰায়চৌধুৰী
চলিত বৰ্ষত ৰাজ্যত ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তনৰ ঘটিছে। তৃণমূল চৰকাৰৰ বিদায়ৰ পাছত ৰাজ্যত এতিয়া বিজেপি চৰকাৰ গঠন হৈছে। একেধৰণৰ পৰিৱৰ্তনৰ বতাহ এইবাৰ কুমাৰটুলিতো অনুভৱ কৰা গৈছে। বিগত দহ বছৰত ৰাজ্যৰ দুৰ্গাপূজা আৰু বিষয়ভিত্তিক প্ৰতিমা যেন একপ্ৰকাৰ সমাৰ্থক হৈ পৰিছিল। কিন্তু শিল্পীসকলৰ একাংশৰ মতে, এইবাৰ সেই ধাৰাত কিছু পৰিৱৰ্তন দেখা গৈছে। বিষয়ভিত্তিক প্ৰতিমাৰ পৰিৱৰ্তে এইবাৰ পুৰণি শৈলীৰ প্ৰতিমাৰ চাহিদা অধিক হোৱা দেখা গৈছে।
কুমাৰটুলিৰ জনপ্ৰিয় শিল্পী মিণ্টু পালে কয়, “এইবাৰ পূজাত পুৰণি শৈলীৰ প্ৰতিমাৰ চাহিদাই বেছি প্ৰাধান্য লাভ কৰা বুলি মনে হৈছে। পূজা এইবাৰ ভালেই হ’ব বুলি আশা কৰিছোঁ।”
প্ৰতিমা প্ৰস্তুতত ৰং দি থকা মুহূৰ্তত শিল্পী মণ্টু পাল
তেওঁ লগতে কয়, “বিষয়ভিত্তিক প্ৰতিমাতকৈ বিদেশৰ মাটিত পৰম্পৰাগত বা পুৰণি শৈলীৰ প্ৰতিমাৰ চাহিদা এইবাৰো সৰ্বাধিক। এই পুৰণি শৈলীৰ প্ৰতিমাসমূহ আমেৰিকা, ব্ৰিটেইন, কানাডা, অষ্ট্ৰেলিয়া, জাৰ্মানী আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বিভিন্ন দেশলৈ পঠিওৱা হৈছে। দীঘলীয়া পথ অতিক্ৰম কৰাৰ সুবিধা আৰু বতৰক লক্ষ্য ৰাখি এই প্ৰতিমাসমূহ সাধাৰণতে মজবুত আঁহযুক্ত পদাৰ্থ অথবা পাতল ওজনৰ বিশেষ সামগ্ৰীৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। দীঘলীয়া সাগৰীয় বা বিমান যাত্ৰাৰ বাবে এই প্ৰতিমাসমূহ নিৰ্মাণৰ কাম বহু আগতেই আৰম্ভ কৰা হয় আৰু নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ পূৰ্বেই জাহাজ বা বিমানেৰে বিদেশলৈ পঠিওৱা হয়।”
বহু মৃৎশিল্পীয়েও জনাইছে যে, কুমাৰটুলিত এইবাৰ বিষয়ভিত্তিক বা কাল্পনিক প্ৰতিমাতকৈ পুৰণি শৈলীৰ তথা পৰম্পৰাগত দুৰ্গা প্ৰতিমাৰ চাহিদা যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। তেওঁলোকৰ মতে, পূজা সমিতিসমূহৰ মানসিকতাত পৰিৱৰ্তন, বাজেট সংকোচন আৰু সাম্প্ৰতিক ৰাজনৈতিক-সামাজিক পৰিস্থিতিৰ প্ৰভাৱৰ বাবেই মূলতঃ উদ্যোক্তাসকলে বিষয়ভিত্তিক আয়োজনৰ পৰিৱৰ্তে পুৰণি শৈলীৰ প্ৰতি অধিক আগ্ৰহী হৈছে।
বহু শিল্পীৰ মতে, বিগত বছৰসমূহৰ তুলনাত এইবাৰ বহু পূজা সমিতিৰ বাজেট কিছু পৰিমাণে হ্ৰাস পাইছে। বিষয়ভিত্তিক বা কাল্পনিক আধুনিক ৰূপৰ প্ৰতিমা নিৰ্মাণত ব্যয় যথেষ্ট বেছি হয়। তাৰ তুলনাত ডাকৰ সাজ, শ্বোলাৰ সাজেৰে এটা মণ্ডপত সজা পুৰণি শৈলীৰ প্ৰতিমা নিৰ্মাণ যথেষ্ট কম খৰচী হয়, যি সীমিত বাজেটৰ ভিতৰতে সহজে সামৰি ল’ব পাৰি।
প্ৰতিমা প্ৰস্তুতত ৰং দি থকা মুহূৰ্তত শিল্পী মণ্টু পাল
তেওঁলোকৰ মতে, ৰাজ্যত হোৱা পৰিৱৰ্তনৰ ফলত পূজা সমিতিসমূহৰ মাজতো অনুদান আৰু পৃষ্ঠপোষকতা লাভক লৈ একধৰণৰ অনিশ্চয়তাৰ সৃষ্টি হৈছে। অপ্ৰয়োজনীয় জাকজমক অথবা বিষয়ভিত্তিক আয়োজনৰ নামত অধিক ব্যয় নকৰি উদ্যোক্তাসকলে পৰম্পৰাৰ মাজতে থাকি পূজা সম্পন্ন কৰিব বিচাৰিছে।
তেওঁলোকে লগতে কয় যে, বছৰৰ পাছত বছৰ ধৰি বিষয়ভিত্তিক পূজাৰ অত্যধিক প্ৰভাৱ দেখাৰ পাছত পূজা উদ্যোক্তা আৰু সাধাৰণ দৰ্শক উভয়ৰে মাজতে একধৰণৰ ক্লান্তি আহিছে। এতিয়া মানুহে দেৱী দুৰ্গাৰ সেই চিনাকি শান্ত ৰূপ, দীঘলীয়া চকু আৰু পৰম্পৰাগত এক মণ্ডপত প্ৰস্তুত পুৰণি ৰূপটোকেই অধিক পছন্দ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে।
সেয়েহে দেশ-বিদেশৰ লগতে বিভিন্ন বহুতল আবাসিক এলেকাত সৰু আৰু মজলীয়া আকাৰৰ পুৰণি শৈলীৰ এটা মণ্ডপত নিৰ্মান কৰা প্ৰতিমাৰ চাহিদা দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে। তদুপৰি, এইধৰণৰ প্ৰতিমা সহজে কঢ়িয়াই নিব পৰা যায় আৰু ঘৰুৱা পৰিৱেশত পূজা অনুষ্ঠিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো বিশেষ অসুবিধা নহয়।
প্ৰতিমা প্ৰস্তুত কৰাত ব্যস্ত শিল্পী মণ্টু পাল
কুমাৰটুলিৰ এগৰাকী ব্যৱসায়ী বিশ্বজিৎ সেনে কয়, "বাৰোৱাৰী পূজা সমিতিসমূহে এইবাৰ ডাকৰ সাজ, শ্বোলাৰ সাজ আৰু বনেদী ঘৰৰ ধাঁচৰ এটি মণ্ডপত প্ৰস্তুত কৰা প্ৰতিমাৰ প্ৰতি অধিক আগ্ৰহ দেখুৱাইছে। ফলত শিল্পীসকলেও বিষয়ভিত্তিক প্ৰতিমাৰ পৰিৱৰ্তে পুৰণি শৈলীৰ প্ৰতিমা নিৰ্মাণতেই অধিক ব্যস্ত সময় পাৰ কৰিছে।"
এইবাৰ পূজাত দৰ্শকে কেৱল পুৰণি শৈলীৰ পূজাই অধিক দেখিব, তেনে নহয়। অৱশ্যে, ২০২৬ চনৰ দুৰ্গোৎসৱত পুৰণি শৈলীৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু গুৰুত্ব যথেষ্ট বৃদ্ধি পোৱা পৰিলক্ষিত হৈছে। এইবাৰৰ পূজাত বিষয়ভিত্তিক আৰু পুৰণি শৈলীৰ পূজাৰ মাজত এক উল্লেখযোগ্য প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আৰু ভাৰসাম্য দেখিবলৈ পোৱা যাব।
.webp "ভাৰতৰ কনছুলেট জেনেৰেলত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানত ৰাষ্ট্ৰদূত লক্ষ্মী মুৰ্দেশ্বৰ পুৰী")
