প্ৰায় ২০০ বছৰ ধৰি এই হাউলীটো এটা পৰিয়ালৰ পৰিচয় হৈ আহিছে। আজি ইয়াৰ দায়িত্ব ৩৩ বছৰীয়া মইনুদ্দিন খান আৰু তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ ২৭ বছৰীয়া হুছামুদ্দিন খানৰ কান্ধত। দুই ভাতৃয়ে কেৱল এই ঐতিহ্যক ৰক্ষা কৰাই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াক বুজি উঠি নতুন যুগৰ সৈতে ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰি আগবঢ়াই নিছে। তেওঁলোকৰ বাবে এই হাউলীটো কেৱল পূৰ্বপুৰুষৰ সম্পত্তি নহয়, বৰঞ্চ এক পৱিত্ৰ দায়িত্ব (অমানত), যাক সুৰক্ষিত কৰি পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ হাতত সততাৰে অৰ্পণ কৰিব লাগে।
মইনুদ্দিন খানে জনায় যে তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষসকল প্ৰায় ১৮১২ চনত দিল্লীৰ পৰা জয়পুৰলৈ আহিছিল। সেই সময়ত জয়পুৰ ৰাজ্যৰ মহাৰাজ জগত সিঙে তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষ হাকিম ৱাছাল আলী খানক জমিদাৰী আৰু সন্মান (তাজিম) প্ৰদান কৰিছিল। এই সন্মান এনেয়ে পোৱা নাছিল; এয়া আছিল ৰাজপৰিয়ালে এই পৰিয়ালটোৰ ওপৰত ৰখা বিশ্বাসৰ প্ৰতীক। ৱাছাল আলী খানৰ পাণ্ডিত্য আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানে তেওঁক দৰবাৰত এক বিশিষ্ট স্থান দিছিল। তেওঁৰ পিছত আজিম খান আৰু তাৰ পিছত হাকিম ছেলিম আলী খানেও কেৱল জমিদাৰ আৰু সন্মানীয় চৰ্দাৰৰ দায়িত্বই পালন কৰা নাছিল, বৰঞ্চ প্ৰশাসনিক আৰু সামাজিক ক্ষেত্ৰতো নিজৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।
দুই ভাতৃ মইনুদ্দিন খান আৰু হুছামুদ্দিন খান
পৰিয়ালটোৰ মুৰব্বী আজিম খান জয়পুৰ ৰাজ্যৰ চোৰাংচোৱা বিভাগৰ মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৰাজতন্ত্ৰৰ সময়ত এই পদটো অতি স্পৰ্শকাতৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। ৰাজ্যৰ নিৰাপত্তা, ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপ আৰু প্ৰশাসনিক তথ্যৰ ওপৰত চকু ৰখাটো তেওঁৰ দায়িত্ব আছিল। পিছলৈ তেওঁৰ পুত্ৰ ছেলিম আলী খানেও একেই দায়িত্ব পালন কৰিছিল। একেৰাহে দুটা প্ৰজন্ম ধৰি ৰাজ্যৰ আভ্যন্তৰীণ নিৰাপত্তাৰ সৈতে জড়িত থকাটোৱে এই পৰিয়ালটোৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু মৰ্যাদাৰ প্ৰমাণ দাঙি ধৰে।
ছেলিম মঞ্জিলৰ নিৰ্মাণ ১৮৬৭ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ১৮৭০ চনলৈকে এই বিশাল হাউলিটোৱে পূৰ্ণ ৰূপ পাইছিল। প্ৰায় এক বিঘা ভূমিত বিস্তৃত এই হাউলীটো জয়পুৰ মহাৰাজৰ তৰফৰ পৰা উপহাৰস্বৰূপে প্ৰদান কৰা হৈছিল। আজিও ইয়াত পৰম্পৰাগত ৰাজস্থানী কাৰুকাৰ্য, মেহৰাব, ওখ চাদ আৰু জালি কটা খিৰিকীবোৰে সেই সময়ৰ স্থাপত্য কলাৰ এক জীৱন্ত উদাহৰণ দাঙি ধৰে। সময়ৰ লগে লগে বহুতো হাউলি ব্যৱসায়িক হোটেললৈ ৰূপান্তৰিত হ’ল, কিন্তু ছেলিম মঞ্জিলে নিজৰ মৌলিক পৰিচয় ধৰি ৰাখিলে। পৰিয়ালটোৱে ইয়াক হোটেল কৰিবলৈ বহু প্ৰস্তাৱ পাইছিল, কিন্তু তেওঁলোকে ঐতিহ্যৰ আত্মাক বজাৰত বিক্ৰী কৰাৰ পৰিৱৰ্তে তাক সংৰক্ষণ কৰাটোহে উচিত বুলি ভাবিছিল।
বিশেষ কাঁচৰ ফ্ৰেমযুক্ত বাকচত সংৰক্ষিত কুলাহ-এ-মুবাৰক
অৱশ্যে হাউলীটো আধুনিক যুগৰ পৰা বিচ্ছিন্ন নহয়। চলচ্চিত্ৰ আৰু ৱেব চিৰিজৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াক বহুবাৰ নিৰ্বাচন কৰা হৈছে। মইনুদ্দিনে হাঁহি হাঁহি কয় যে এখন ৱেব চিৰিজত তেওঁ নিজেই শ্ৰীকৃষ্ণৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ কয়, “আমাৰ লালন-পালনত ধৰ্মীয় ঐতিহ্য আছে, কিন্তু কলা আৰু যোগাযোগৰ সৈতে জড়িত থকাটোও সমানেই জৰুৰী।”
ছেলিম মঞ্জিলৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ পৰিচয় হ’ল “কুলাহ-এ-মুবাৰক”। পৰিয়ালটোৰ মতে, সোতৰ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষে ইৰানৰ এজন বাদশ্বাহৰ সফল চিকিৎসা কৰিছিল। বাদশ্বাহে তেওঁক সোণ-ৰূপ আৰু বহুমূলীয়া উপহাৰেৰে পুৰস্কৃত কৰিব বিচাৰিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে সকলো প্ৰত্যাখ্যান কৰি কৈছিল যে যদি কিবা দিবই লাগে, তেন্তে হজৰত ইমাম হুছেইন (আঃ)ৰ টুপী ‘কুলাহ-এ-মুবাৰক’ প্ৰদান কৰক। তেওঁলোকৰ এই ইচ্ছাক সন্মান জনাই সেই পৱিত্ৰ টুপীটো তেওঁলোকক উপহাৰ দিয়া হয়, লগতে এখন ৰাজকীয় মোহৰ লগা চনদো দিয়া হয়, যিখন আজিও সুৰক্ষিত হৈ আছে।
ছেলিম মঞ্জিল বহু বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ উপস্থিতিৰ সাক্ষী হৈ আহিছে
১৮৭৬ চনৰ পৰা এই কুলাহ-এ-মুবাৰক ছেলিম মঞ্জিলত সংৰক্ষিত হৈ আছে। গোটেই বছৰ জুৰি ইয়াক বিশেষ কাঁচৰ ফ্ৰেমযুক্ত বাকচত সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হয়। প্ৰতি বছৰে মহৰমৰ ৯ আৰু ১০ তাৰিখে ইয়াক দৰ্শন (জিয়াৰত)ৰ বাবে মুকলি কৰা হয়। সেই দুদিনত হাউলীটোৰ পৰিৱেশ আধ্যাত্মিক ৰঙেৰে ৰঙীন হৈ পৰে।
এটা ডাঙৰ হলঘৰ সজাই তোলা হয়, কোঠাবোৰত আতৰ আৰু গোলাপৰ সুগন্ধি বিয়পি পৰে, মিলাদ শ্বৰীফৰ সৈতে জিয়াৰত আৰম্ভ হয়। গুজৰাট, মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু দেশৰ অন্যান্য প্ৰান্তৰ পৰাও আকিদতমণ্ড ইয়ালৈ আহে। ফাটেহা পঢ়া হয়, তবৰুক বিতৰণ কৰা হয় আৰু এক গভীৰ শান্তিৰ পৰিৱেশ গঢ়ি উঠে। মইনুদ্দিনে কয়, “আমি ইয়াক ঐতিহ্যতকৈ বেছি আমাৰ ওপৰত ন্যস্ত এক পৱিত্ৰ দায়িত্ব বুলি ভাবো। এয়া আমাৰ বাবে সন্মানো আৰু দায়িত্বও।” তেওঁৰ কণ্ঠত গৌৰৱতকৈ বিনম্ৰতাহে বেছি ফুটি উঠে।
ছেলিম মঞ্জিল
ছেলিম মঞ্জিল বহু বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ উপস্থিতিৰ সাক্ষী হৈ আহিছে। ভাৰতৰ প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি জ্ঞানী জেইল সিং, ৰাজস্থানৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী হৰিদেৱ যোশী আৰু শিৱচৰণ মাথুৰ, প্ৰাক্তন উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি ভৈৰো সিং শ্বেখাৱট, প্ৰাক্তন বিদেশ মন্ত্ৰী নটৱৰ সিং, ৰাজ্যসভাৰ প্ৰাক্তন উপ-সভানেত্ৰী নাজমা হেপতুল্লা আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ জ্ঞানসুধা মিশ্ৰৰ দৰে বহু ব্যক্তি ইয়ালৈ আহিছে। পৰিয়ালৰ মুৰব্বী নছিমুদ্দিন খান, যাৰ আন এটা নাম ‘প্যাৰে মিয়াঁ’ আছিল, তেওঁ ‘অল ইণ্ডিয়া হাকিম আজমল খান মেমৰিয়েল ছ’চাইটি’ স্থাপন কৰিছিল। ইউনানী চিকিৎসা আৰু সমাজসেৱাৰ এই পৰম্পৰা আজিও পৰিয়ালটোৰ পৰিচয়ৰ অংশ। ২০২০ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত নতুন প্ৰজন্মই এই দায়িত্ব কান্ধ পাতি লৈছে।
পৰিয়ালটোক ১৮১২ চনত লালচোট অঞ্চলৰ আজিজপুৰ গাঁৱৰ জমিদাৰী প্ৰদান কৰা হৈছিল। ‘তাজিমী চৰ্দাৰ’ৰ মৰ্যাদা আছিল এক বিশেষ সন্মানৰ প্ৰতীক; এনে এজন চৰ্দাৰৰ মহাৰাজৰ সন্মুখত তৰোৱাল লৈ যোৱাৰ আৰু বিশেষ পাগুৰি পিন্ধাৰ অধিকাৰ আছিল। ৰাজতন্ত্ৰৰ যুগ হয়তো শেষ হৈ গ’ল, কিন্তু সেই পৰম্পৰাৰ স্মৃতি আজিও জীয়াই আছে।
আজি মইনুদ্দিন আৰু হুছামুদ্দিন খানে ঐতিহ্যক আধুনিক যুগৰ সৈতে সংযোগ কৰাৰ চেষ্টা কৰিছে। তেওঁলোকে জিয়াৰতৰ বাবে আৰু উন্নত ব্যৱস্থা কৰিবলৈ নতুন হল নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। ছ’চিয়েল মিডিয়া আৰু ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে এই ঐতিহ্যৰ বিষয়ে বিশ্ববাসীক অৱগত কৰিছে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস যে স্বচ্ছতা আৰু আলোচনাই বিশ্বাস বজাই ৰখাৰ মূল চাবিকাঠি।
.webp)
