উত্তৰ প্ৰদেশৰ জৌনপুৰৰ মখদুমপুৰত আব্বাছ খান কেৱল এজন গাঁওপ্ৰধানেই নাছিল, তেওঁ আছিল তাতকৈ বহুত বেছি। ১৯৯৫ চনলৈকে গাঁওপ্ৰধানৰ পদত সেৱা আগবঢ়োৱা তেওঁ আছিল বিশ্বাস আৰু পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰতীক। তেওঁৰ কাৰ্যকাল শেষ হোৱাৰ বহু বছৰৰ পাছতো তেওঁৰ কামবোৰে মানুহৰ জীৱন গঢ় দিয়াত সহায় কৰিছিল। বিশেষকৈ তেওঁ দূৰদৰ্শী দৃষ্টিভংগীৰে যি শিক্ষানুষ্ঠান গঢ়ি তুলিছিল তাৰ জৰিয়তে মানুহৰ জীৱন গঢ় দিয়াত সহায় কৰিছিল।
ককাকৰ পদাংক অনুসৰণ কৰি বৰ্তমান মহম্মদ তালিব খানক নিজৰ জন্মভূমি গাঁওখনত দুৰ্দশাগ্ৰস্ত পৰিয়ালক ৰেচনৰ পেকেট বিতৰণ কৰা, প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী যোগান ধৰা বা জনস্বাস্থ্যৰ সৈতে জড়িত ভয় আৰু শংকা দূৰ কৰা আদি কামত নিয়োজিত হৈ থকা দেখা যায়। প্ৰয়োজনৰ সময়ত সদায় কাষত থিয় দিয়া এজন ব্যক্তি হিচাপে তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছে।
সমাজলৈ আব্বাছ খানৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৱদানটো আছিল 'মাদ্ৰাছা জামুৰিয়া'ৰ প্ৰতিষ্ঠা। এই শিক্ষানুষ্ঠানখনে সেই সময়ত সকলো সম্প্ৰদায়ৰ মাজত ছোৱালীৰ শিক্ষাক অগ্ৰাধিকাৰ দি সমাজৰ বহু বাধা অতিক্ৰম কৰিছিল।
যি সময়ত বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চলত ছোৱালীৰ বাবে শিক্ষাৰ সুযোগ সীমিত আছিল, সেই সময়ত তেওঁ নিশ্চিত কৰিছিল যাতে বিদ্যালয়খনে যুৱতীসকলক কোনো বাধা নোহোৱাকৈ পঢ়া-শুনা কৰাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। সময়ৰ লগে লগে তেওঁ শিক্ষানুষ্ঠানখনক দূৰৈৰ মহাবিদ্যালয়সমূহৰ সৈতে সংযুক্ত কৰে, যাৰ ফলত ছাত্ৰীসকলে স্নাতকোত্তৰ পৰ্যায়লৈকে উচ্চ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।
মহম্মদ তালিব খান
তালিবে কয়, “সুবিধাৰ অভাৱ আৰু নিৰাপত্তাজনিত শংকাৰ বাবে অভিভাৱকসকলে প্ৰায়ে নিজৰ কন্যাক দূৰলৈ পঠিয়াবলৈ ইচ্ছা নকৰিছিল। সেইবাবেই মোৰ ককাকে এই পদক্ষেপ লৈছিল। তেওঁ শিক্ষাক তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ লৈ আহিছিল।”
ডাঙৰ-দীঘল হোৱাৰ সময়ত তালিবে প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল যে ককাকে কৰ্তৃত্বৰ জৰিয়তে নহয়, বৰং সেৱাৰ জৰিয়তেহে মানুহৰ সন্মান অৰ্জন কৰিছিল। “তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে আনৰ বাবে সুযোগ সৃষ্টি কৰাৰ মাজতেই প্ৰকৃত নেতৃত্ব নিহিত হৈ থাকে। সেই ধাৰণাটো মোৰ মনত চিৰদিনৰ বাবে ৰৈ গৈছে।”- তালিবে কয়
ককাকৰ বিয়োগৰ পিছত তালিব আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে চৰকাৰৰ সহযোগত মহিলাসকলৰ বাবে এটা দক্ষতা বিকাশ প্ৰতিষ্ঠান মুকলি কৰিছে। ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত তালিবে নিজে আগবাঢ়ি আহি প্ৰত্যক্ষভাৱে সহায়ৰ হাত আগবঢ়াইছিল। লকডাউনৰ সময়ত যিসকল পৰিয়ালে জীৱিকা হেৰুৱাইছিল বা নিজকে চলাই নিবলৈ অসমৰ্থ হৈছিল, তেওঁলোকৰ বাবে তেওঁ ৰেচনৰ পেকেট বিতৰণৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।
যি সময়ত ভেকচিনক লৈ ব্যাপক ভুল তথ্য বিয়পি পৰিছিল আৰু মানুহে দ্বিধাবোধ কৰিছিল, সেই সময়ত তেওঁ নিজে মানুহৰ সৈতে, বিশেষকৈ পিছপৰা অঞ্চলৰ মানুহৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে কথা পাতি তেওঁলোকক ভেকচিন ল’বলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। “মানুহৰ মাজত বহুতো ভয় আৰু বিভ্ৰান্তি আছিল,” তালিবে মনত পেলায়। “মানুহবোৰ অনিশ্চয়তাত ভুগিছিল, কিছুমানে ভয়ো খাইছিল। মই অনুভৱ কৰিছিলো যে তেওঁলোকৰ কাষত থিয় দিয়াটো, তেওঁলোকৰ সৈতে কথা পতাটো আৰু তেওঁলোকক সঠিক সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।” তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা কেৱল বুজনি দিয়াতেই সীমাবদ্ধ নাছিল; তেওঁ প্ৰায়ে মানুহক ভেকচিন প্ৰদান কেন্দ্ৰলৈ লৈ গৈছিল আৰু নিশ্চিত কৰিছিল যাতে সজাগতা আৰু সুবিধা দুয়োটাই সমান্তৰালভাৱে আগবাঢ়ে।
জয়নপুৰত তালিবৰ ককাকৰ স্মৃতিত মহিলা সকলৰ বাবেপ্ৰতিষ্ঠা কৰা দক্ষতা বিকাশ প্ৰতিষ্ঠানৰ এক দৃশ্য
তালিবৰ দৃষ্টিভংগী গঢ়ি তোলাত তেওঁৰ পিতৃৰো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছিল, যিয়ে সমাজৰ সৈতে জড়িত হোৱা আৰু দায়বদ্ধতাৰ গুৰুত্বক দৃঢ় কৰিছিল। এই সকলোবোৰ প্ৰভাৱে মিলি তেওঁৰ মনত এই বিশ্বাস জগাই তুলিছিল যে ধাৰাবাহিক আৰু সহানুভূতিশীল কাৰ্যৰ জৰিয়তে একেবাৰে তৃণমূল পৰ্যায়ৰ পৰাই পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা হয়।
বৰ্তমান তালিবে কেৱল নিজৰ সামাজিক কাম-কাজসমূহেই চলাই নিয়া নাই, ককাকৰ দৃষ্টিভংগীক সমৰ্থন আৰু শক্তিশালী কৰাৰ বাবেও সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। তেওঁ মাদ্ৰাছা জামুৰিয়াৰ সৈতেও নিবিড়ভাৱে জড়িত হৈ আছে আৰু ইয়াৰ কাম-কাজত অৱদান আগবঢ়াই নিশ্চিত কৰিছে যে ই যাতে আগৰ দৰেই ছোৱালীৰ বাবে শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰি থাকে।
তালিবৰ বাবে বিদ্যালয়খন কেৱল এখন শিক্ষানুষ্ঠানতকৈয়ো অধিক; ই সুযোগ আৰু সৱলীকৰণৰ প্ৰতীক। তেওঁ কয়, "শিক্ষাই হৈছে আমাৰ হাতত থকা আটাইতকৈ শক্তিশালী অস্ত্ৰ। যদি আমি ছোৱালীৰ শিক্ষা নিশ্চিত কৰিব পাৰো, তেন্তে আমি কেৱল এটা জীৱনৰেই পৰিৱৰ্তন নকৰো, বৰং আমি সমগ্ৰ পৰিয়াল আৰু সমাজখনক উজলাই তোলো।"
বিদ্যালয়খনৰ সৈতে জড়িত থকাৰ সমান্তৰালভাৱে তালিবে তেওঁৰ তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কাম-কাজসমূহো অব্যাহত ৰাখিছে, বিশেষকৈ সমাজৰ তাৎক্ষণিক প্ৰয়োজনসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি। তেওঁৰ ৰেচন বিতৰণ কাৰ্যসূচী অতি সাৱধানতাৰে আৰু বিবেকেৰে পৰিচালনা কৰা হয়, যাতে প্ৰয়োজন থকাসকলে সহায় পোৱাৰ সময়ত কোনো সংকোচ বা অস্বস্তি অনুভৱ নকৰে। "কাৰোবাক সহায় কৰাটো কোনো দান-বৰঙণি নহয়, ই হৈছে আমাৰ দায়বদ্ধতা। যদি আমি আনক সহায় কৰিব পৰা অৱস্থাত আছো, তেন্তে আমি ইয়াক মৰ্যাদা আৰু সন্মানেৰে কৰা উচিত।”- তেওঁ কয়।
জয়নপুৰত তালিবৰ ককাকৰ স্মৃতিত মহিলা সকলৰ বাবেপ্ৰতিষ্ঠা কৰা দক্ষতা বিকাশ প্ৰতিষ্ঠানৰ এক দৃশ্য
সমাজলৈ বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ দৃষ্টিভংগী সৰল কিন্তু অতি প্ৰভাৱশালীঃ প্ৰয়োজন চিনাক্ত কৰক, আগবাঢ়ি যাওক আৰু কামটো সম্পূৰ্ণ কৰক। সেয়া লাগিলে ভোক নিবাৰণ কৰাই হওক, স্বাস্থ্য সম্পৰ্কে সজাগতা বৃদ্ধিয়েই হওক বা শিক্ষাক প্ৰসাৰ কৰাই হওক, তালিবৰ প্ৰতিটো প্ৰচেষ্টাই এক স্পষ্ট উদ্দেশ্যৰ দ্বাৰা পৰিচালিত। ভৱিষ্যতলৈ বিশেষকৈ শিক্ষা আৰু সমাজিক সজাগতাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ নিজৰ কামৰ পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰাৰ আশা পুহি ৰাখিছে। তেওঁ বিশ্বাস কৰে যে তেওঁৰ ককাকে স্থাপন কৰা ভেটি আজিও অতি প্ৰাসংগিক আৰু ইয়াক নতুন প্ৰতিশ্ৰুতিৰে আগুৱাই লৈ যোৱা উচিত।
তেওঁ কয়, "মোৰ ককাকে যি আৰম্ভ কৰিছিল মই কেৱল সেয়াই চলাই নিবলৈ চেষ্টা কৰি আছো। যদি মই সেই দৃষ্টিভংগীক জীয়াই ৰখাত সামান্য অৰিহণাও যোগাব পাৰো, তেন্তে মই তাক অতি অৰ্থপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰিম।"
.webp)