শান্তি প্ৰিয় ৰায়চৌধুৰী
ভাগীৰথী নদীৰ পাৰৰ এক মনোমোহা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ মাজত অৱস্থিত মুৰ্ছিদাবাদৰ জীৱন্ত ঐতিহ্য হৈছে 'নিজামত ইমামবাড়া'। ই বিখ্যাত হাজাৰদুৱাৰী প্ৰাসাদৰ ঠিক বিপৰীতে অৱস্থিত। শ্বিয়া মুছলমানসকলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সমাৱেশ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত এই ইমামবাড়াক ভাৰতৰ লগতে বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ ইমামবাড়া হিচাপে জনা যায়।
নিৰ্মাণ আৰু ইতিহাস
১৭৪০ চনত নবাব ছিৰাজ-উদ্দৌলাই ইয়াক প্ৰথমে নিৰ্মাণ কৰিছিল। মূল ইমামবাড়াটো কাঠৰ আছিল বাবেই ১৮৪২ আৰু ১৮৪৬ চনৰ ভয়াৱহ অগ্নিকাণ্ডত ই সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস হৈ পৰে। ইয়াৰ পিছত বৰ্তমানৰ গাঁথনিটো ১৮৪৭ চনত নবাব নাজিম মনচুৰ আলী খানে নিৰ্মাণ কৰে। বৰ্তমানৰ এই ইমামবাড়াটোৰ নিৰ্মাণকাৰ্য মাত্ৰ এঘাৰ মাহৰ ভিতৰতে ছয় লাখ টকা ব্যয় সাপেক্ষে সম্পূৰ্ণ কৰা হৈছিল।
নিজামত ইমামবাড়া
ধৰ্মীয় তাৎপৰ্য আৰু মহৰম
নিজামত ইমামবাড়া হৈছে শ্বিয়া সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলৰ বাবে শোক পালনৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ। ইয়াক বিশেষকৈ পৱিত্ৰ মহৰম মাহত খোলা ৰখা হয়। মহৰমৰ সময়ত ই মুৰ্ছিদাবাদৰ মূল স্পন্দনত পৰিণত হয়। চকু চাট মৰা বেলজিয়ামৰ কাঁচৰ বন্তি আৰু ঐতিহাসিক পতাকাৰ মাজত শোক পালনৰ বাবে ইয়াত হাজাৰ হাজাৰ লোক সমবেত হয়।
ভাৰতীয় পুৰাতত্ত্ব সৰ্বেক্ষণ (Archaeological Survey of India) বিভাগৰ দ্বাৰা ইয়াক এক ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ কীৰ্তিচিহ্ন হিচাপে সংৰক্ষণ কৰা হৈছে। সেয়েহে পৰ্যটকসকলক সাধাৰণতে বাহিৰৰ পৰাহে ইয়াক চোৱাৰ অনুমতি দিয়া হয়।
মদিনা মছজিদৰ অৱস্থান
এই মছজিদটো ইমামবাড়াৰ কেন্দ্ৰীয় অংশৰ ওচৰত অৱস্থিত আৰু ই এক সৰু, পৱিত্ৰ গাঁথনি, যিটো অগ্নিকাণ্ডৰ পৰাও ৰক্ষা পৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ই সেই পুৰণি গাঁথনিৰ এক জীৱন্ত প্ৰমাণ হিচাপে আজিও থিয় দি আছে। মদিনা মছজিদটো সুন্দৰ কাৰুকাৰ্যৰে সমৃদ্ধ আৰু ইয়াৰ বেৰত কোৰানৰ বাণী খোদিত কৰা আছে।
নিজামত ইমামবাড়া
ইমামবাড়াৰ বিশেষত্ব হ'ল যে ইয়াৰ মাটিৰ প্ৰতিটো কণাই ধৰ্মীয় তাৎপৰ্য বহন কৰে। মক্কা আৰু কাৰবালাৰ দৰে পৱিত্ৰ চহৰৰ পৰা মাটি আনি ইমামবাড়াৰ ভেটিৰ লগত মিহলোৱা হৈছিল। সেয়েহে যিসকল লোকে হজলৈ যাব নোৱাৰে, তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ ইবাদত (প্ৰাৰ্থনা) পালন কৰে। এই স্থাপত্যটো বংগৰ নবাবী যুগৰ চহকী ধৰ্মীয় আৰু স্থাপত্য ইতিহাসৰ এক শক্তিশালী প্ৰতীক।
বাচ্চাৱলী তোপ (কামান)
প্ৰাসাদ আৰু ইমামবাড়াৰ মাজৰ চোতালত অৱস্থিত ষোড়শ শতিকাৰ বিশাল কামান 'বাচ্চাৱলী তোপ' চাবলৈ নাপাহৰিব। জনশ্ৰুতি অনুসৰি, এসময়ত ইয়াৰ বজ্ৰপাতৰ দৰে প্ৰচণ্ড শব্দ ইমানেই শক্তিশালী আছিল যে ইয়াৰ ফলত ওচৰ-পাজৰৰ গৰ্ভৱতী মহিলাসকলৰ গৰ্ভপাতো হৈছিল।
কেনেদৰে যাবঃ
ৰেলপথেৰেঃ মুৰ্ছিদাবাদ ৰে’লৱে ষ্টেচনটো হাওৰা, মুম্বাই, চেন্নাই, আহমেদাবাদ আৰু ভাৰতৰ অন্যান্য চহৰৰ সৈতে ৰে’লপথেৰে সংযুক্ত। ষ্টেচনৰ পৰা ভ্ৰমণৰ বাবে টেক্সী সেৱা উপলব্ধ।
পথ পৰিবহণঃ মুৰ্ছিদাবাদলৈ পথ যোগাযোগো যথেষ্ট সুচল। কলকাতা, বৰ্ধমান, ৰামপুৰহাট, চিউৰী, বোলপুৰ, মালদহ, কৃষ্ণনগৰ আৰু দুৰ্গাপুৰৰ পৰা মুৰ্ছিদাবাদলৈ নিয়মীয়া বাছ চলাচল কৰে। এই স্থানসমূহৰ পৰা মুৰ্ছিদাবাদলৈ যাবলৈ আপুনি টেক্সীও ভাড়া কৰিব পাৰে।
