অনিকা মহেশ্বৰী / নতুন দিল্লী
যি সময়ত ধৰ্ম আৰু সাম্প্ৰদায়িকতাৰ নামত প্ৰায়ে বিভাজনৰ সৃষ্টি কৰা হয়, তেনে সময়তে উত্তৰ প্ৰদেশৰ এখন সৰু চহৰৰ পৰা পোহৰলৈ আহিছে মানৱতাৰ এক বিৰল আৰু হৃদয়স্পৰ্শী কাহিনী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ এখন জিলাৰ অন্তৰ্গত মহৰাৰা নামৰ সৰু চহৰখনৰ পৰা পোহৰলৈ অহা এই কাহিনীয়ে এতিয়া সকলোৰে হৃদয় চুই গৈছে। এয়া হৈছে ৭৫ বছৰীয়া বৃদ্ধ চমন মিঞাৰ কাহিনী, য'ত কোনো তেজৰ সম্পৰ্ক নথকাকৈয়ে, আনকি দুটা ভিন্ন ধৰ্মৰ হোৱা সত্ত্বেও এটা পৰিয়ালে এজন ব্যক্তিক ৬৬ বছৰ ধৰি নিজৰ আপোনজনৰ দৰে আঁকোৱালি লৈছিল। ধৰ্মৰ ঊৰ্ধ্বত গৈ মানৱতা আৰু মৰমৰ চূড়ান্ত নিদৰ্শন দাঙি ধৰা চমন মিঞা আৰু ছাক্সেনা পৰিয়ালৰ এই কাহিনীয়ে প্ৰমাণ কৰে যে পৃথিৱীত মানৱতাতকৈ ডাঙৰ আন কোনো ধৰ্ম নাই।
চমন মিঞাৰ জীৱন সাধাৰণ নাছিল, বৰঞ্চ সেয়া আছিল মৰম, আপোনত্ব আৰু পাৰিবাৰিক বান্ধোনৰ এক অনন্য নিদৰ্শন। চমন মিঞাই নিজৰ গোটেই জীৱনটো সাৰদা ছাক্সেনাৰ পৰিয়ালৰ সৈতে কটাইছিল। মাত্ৰ দহ বছৰ বয়সতে তেওঁ সাৰদা ছাক্সেনাৰ ঘৰলৈ আহিছিল। সেই সময়ত কোনেও ভবা নাছিল যে এই শিশুটি লাহে লাহে পৰিয়ালটোৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ হৈ পৰিব। সাৰদা ছাক্সেনাই তেওঁক নিজৰ সন্তানৰ দৰেই ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল। তেওঁ ঘৰৰ সকলো সুখ-দুখ চমন মিঞাৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰিছিল। এইদৰেই চমন মিঞা কেৱল এজন লগুৱা বা সহায়ক হৈ নাথাকি, পৰিয়ালটোৰ এজন আপোন সদস্য হৈ পৰিছিল।
যেতিয়া সাৰদা ছাক্সেনাই এই পৃথিৱীৰ পৰা বিদায় মাগে, তেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ ডাঃ বিমলচন্দ্ৰ ছাক্সেনায়ো চমন মিঞাক একেই সন্মান আৰু মৰমেৰে ৰাখিছিল। ডাঃ বিমলচন্দ্ৰৰ বাবে চমন মিঞা কেৱল ঘৰৰ এজন সদস্যই নাছিল, বৰং তেওঁক পৰিয়ালৰ জ্যেষ্ঠজনৰ দৰেই জ্ঞান কৰা হৈছিল।
এই আপোনত্ব আৰু সন্মানেই চমন মিঞাৰ জীৱনটোক পৰিপূৰ্ণ কৰি তুলিছিল। ২০১৮ চনত ডাঃ বিমলচন্দ্ৰ ছাক্সেনাৰ মৃত্যুৰ পিছত, এই দায়িত্ব আহি পৰে সাৰদা ছাক্সেনাৰ নাতি, ডাঃ সুবোধ ছাক্সেনাৰ ওপৰত। ডাঃ সুবোধেও নিজৰ ককাদেউতাক আৰু পিতৃৰ এই পৰম্পৰা অটুট ৰাখিলে। তেওঁ চমন মিঞাক পৰিয়ালৰ জ্যেষ্ঠ সদস্য হিচাপে সন্মান জনাইছিল। এই সম্পৰ্কত সেৱা-শুশ্ৰূষাৰ কোনো বাধ্যবাধকতা নাছিল, আছিল কেৱল মানৱতা আৰু প্ৰকৃত মৰমৰ এক সুন্দৰ সংজ্ঞা।
শেহতীয়াকৈ যোৱা বুধবাৰে চমন মিঞাই এই পৃথিৱীৰ পৰা চিৰবিদায় মাগে। যিটো পৰিয়ালত তেওঁ ৬৬ টা বছৰ কটালে, সেই পৰিয়ালটোৱে তেওঁৰ অন্তিম সংস্কাৰৰ সকলো দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সাজু আছিল। যিহেতু চমন মিঞা ইছলাম ধৰ্মাৱলম্বী আছিল, সেয়েহে তেওঁৰ অন্তিম সংস্কাৰ ইছলামিক নীতি-নিয়ম অনুসৰি হোৱাটো প্ৰয়োজন আছিল। ছাক্সেনা পৰিয়ালে কোনো কুণ্ঠাবোধ নকৰাকৈ এই দায়িত্ব কান্ধ পাতি ল'লে। চকুত চকুলো আৰু বুকুত এক গভীৰ আৱেগ লৈ তেওঁলোকে চমন মিঞাক অন্তিম বিদায় জনালে। জোহৰৰ নামাজৰ পিছত চমন মিঞাৰ জানাজা পাঠ কৰা হয়।
এই জানাজাত কেৱল ছাক্সেনা পৰিয়ালৰ সদস্যসকলেই নহয়, বৰং ওচৰ-পাজৰৰ অন্যান্য সম্প্ৰদায়ৰ লোকেও অংশগ্ৰহণ কৰে। এই দৃশ্য সমাজৰ বাবে এক বাৰ্তা আছিল যে মানৱতা আৰু আপোনত্ব ধৰ্ম, জাতি আৰু সম্প্ৰদায়ৰ বহু ঊৰ্ধ্বত। ডাঃ সুবোধ ছাক্সেনা, অমিত ছাক্সেনা আৰু সুমিত ছাক্সেনাই সম্পূৰ্ণ শ্ৰদ্ধা আৰু আৱেগেৰে চমন মিঞাক অন্তিম বিদায় জনায়।
জানাজাৰ পিছত ছাক্সেনা পৰিয়ালে চমন মিঞাৰ নশ্বৰদেহ নিজৰ কান্ধত তুলি লৈ কবৰস্থানলৈ লৈ যায়। এই দৃশ্য আছিল অতিকৈ আৱেগিক। লোকসকল নীৰৱে আগবাঢ়িছিল, কাৰোবাৰ চকুত চকুলো আছিল, আন কাৰোবাৰ ওঁঠ কঁপিছিল। ডাঃ সুবোধ ছাক্সেনাই বৰপুত্ৰৰ দৰে প্ৰথমটো মাটিৰ চপৰা দিয়ে। তাৰ পিছত বাকী লোকসকলেও, লাগিলে তেওঁ হিন্দুৱেই হওক বা মুছলমান, সকলোৱে মিলি মাটি দিয়ে।
সমন্বয়মুখী ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰকৃত ছবি (প্ৰতিনিধিত্বমূলক)
এয়া কেৱল এক অন্তিম সংস্কাৰ নাছিল, এয়া আছিল সমাজলৈ মানৱতাৰ এক মহান বাৰ্তা। এই অন্তিম যাত্ৰাত শ শ হিন্দু আৰু মুছলমান লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে। এয়া কোনো ৰাজনৈতিক কাৰ্যসূচী বা প্ৰদৰ্শনৰ অংশ নাছিল। এয়া আছিল সম্পূৰ্ণৰূপে মানৱতা আৰু মৰমৰ এক জীৱন্ত নিদৰ্শন। ছাক্সেনা পৰিয়ালে প্ৰমাণ কৰি দিলে যে যেতিয়া মানৱতাৰ কথা আহে, তেতিয়া ধৰ্ম বা জাতিৰ সীমাই কোনো বাধাৰ সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰে।
চমন মিঞাৰ জীৱন আৰু তেওঁৰ অন্তিম বিদায়ে আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে সমাজত মৰম, আপোনত্ব আৰু মানৱতা কিমান গুৰুত্বপূৰ্ণ। ছাক্সেনা পৰিয়ালে দেখুৱাই দিলে যে প্ৰকৃত শক্তি কেৱল ধন-সম্পত্তি বা পদবীত নাথাকে, বৰঞ্চ মানৱতা, নিস্বাৰ্থ প্ৰেম আৰু সম্পৰ্কত নিহিত হৈ থাকে। এই কাহিনীয়ে এক ডাঙৰ বাৰ্তা কঢ়িয়াই আনিছে।
ৰাজনীতিয়ে সমাজত যিমানেই ভয় আৰু বিভেদ বিয়পাবলৈ চেষ্টা নকৰক কিয়, ভিন্ন ধৰ্ম আৰু সম্প্ৰদায়ৰ মাজত যিমানেই দেৱাল সজাৰ প্ৰয়াস নকৰক কিয়, সমাজত এতিয়াও এনেকুৱা বহু লোক আৰু পৰিয়াল আছে যিয়ে মানৱতাক জীয়াই ৰাখিছে। এনেকুৱা পৰিয়াল আৰু লোকসকলেই দেশখনক এখন সুন্দৰ বাগিচাৰ দৰে গঢ়ি তোলে, য'ত মৰম, আপোনত্ব আৰু ভাতৃত্ববোধৰ ফুল চিৰদিন ফুলি থাকে।
৬৬ বছৰ ধৰি চমন মিঞাই ছাক্সেনা পৰিয়ালৰ সৈতে জীৱন কটালে। এই পৰিয়ালটোৱে কেৱল নিজৰ দায়িত্বই পালন নকৰিলে, বৰং মানৱতা আৰু ভাতৃত্ববোধৰ এক মহান নিদৰ্শনো দাঙি ধৰিলে। এই কাহিনী কেৱল এটা পৰিয়ালৰ নহয়, এয়া সমগ্ৰ সমাজ আৰু দেশৰ বাবে এক অনুপ্ৰেৰণা। এই কাহিনীত কোনো ৰাজনীতি, কোনো স্বাৰ্থ বা কৃত্ৰিমতা নাই।
ইয়াত আছে কেৱল মানৱতা, আপোনত্ব আৰু সেই অনুভৱ যিয়ে আমাক ইজনে সিজনৰ কাষলৈ লৈ আহে। যেতিয়া আমি চমন মিঞা আৰু ছাক্সেনা পৰিয়ালৰ এই কাহিনীটো পঢ়োঁ, তেতিয়া অনুভৱ হয় যে মানৱতাই আটাইতকৈ ডাঙৰ ধৰ্ম। যি সময়ত সমাজত ধৰ্মান্ধতা আৰু ঘৃণা বৃদ্ধি পাই আহিছে, তেনে সময়ত এনে কাহিনীবোৰে আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে মৰম, আপোনত্ব আৰু ভাতৃত্ববোধ কেতিয়াও পুৰণি নহয়। ছাক্সেনা পৰিয়ালে আমাক শিকালে যে মানৱতাৰ পথত চলাটোৱেই হৈছে সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ধৰ্ম।
