উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে তেওঁ আলিগড় মুছলিম বিশ্ববিদ্যালয়ত মেনেজমেণ্টত PhD ৰ বাবে নামভৰ্তি কৰে। তাৰ পিছৰ বছৰেই তেওঁ NET-JRF পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। গৱেষণাৰ লগতে তেওঁ শিক্ষকতাও আৰম্ভ কৰে আৰু আগ্ৰাৰ এখন বেচৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানত প্ৰবক্তা হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফলত অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে তেওঁ নিজৰ PhD সম্পূৰ্ণ কৰে। তেওঁৰ বাবে শিক্ষা কেৱল ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰাই নহয়; ই আছিল আত্মনিৰ্ভৰশীল হোৱাৰ এক পথ।
এক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ স্মৰণ কৰে, "সেই সময়ছোৱাতে ছৌদি আৰৱৰ জাজান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহকাৰী অধ্যাপক আছমাৰ হুছেইনৰ সৈতে মোৰ বিয়া হয়। বিয়াৰ পিছত ময়ো একেখন বিশ্ববিদ্যালয়তে অধ্যাপনা কৰাৰ সুযোগ পাওঁ। আমি দুয়ো একেলগে তাত অধ্যাপনা কৰিছিলো। জীৱনটো সুস্থিৰ আৰু আৰামদায়ক আছিল। তাত সন্মান আৰু নিৰাপত্তাও আছিল। কিন্তু মোৰ হৃদয়ত এক শূন্যতাও আছিল। মই মোৰ দেশখনক বহুত মিছ কৰিছিলো। ভাৰতৰ মাটিৰ সুবাসে মোক শান্তিত থাকিবলৈ দিয়া নাছিল।"
তেওঁ কয়, "চাৰি বছৰৰ পিছত মই এটা ডাঙৰ সিদ্ধান্ত ল'লো। মই চাকৰিৰ পৰা পদত্যাগ কৰি ভাৰতলৈ উভতি আহিলো। এয়া ইমান সহজ নাছিল। মোৰ স্বামীয়ে ছৌদি আৰৱতে চাকৰি কৰি আছিল। তেতিয়ালৈকে মই এটি পুত্ৰ সন্তানৰ মাতৃ হৈছিলো। ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পিছত মই এটা প'ষ্ট-ডক্টৰেল (post-doctoral) প্ৰগ্ৰেমত যোগদান কৰো আৰু লগতে অসামৰিক সেৱা পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাবলৈ আৰম্ভ কৰো। মোৰ কান্ধত পৰিয়ালৰ দায়িত্ব আৰু এটি সৰু সন্তানক ডাঙৰ-দীঘল কৰাৰ দায়িত্ব আছিল যদিও মোৰ সংকল্প আছিল দৃঢ়।"
ড০ বুশ্ৰা বানো তেওঁৰ পৰিয়ালৰ সৈতে
তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইউনিয়ন পাব্লিক ছাৰ্ভিচ কমিচন (UPSC)ৰ পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হৈছিল যদিও সফল হ'ব পৰা নাছিল। অৱশ্যে তেওঁৰ সাহস ভঙা নাছিল। সেই সময়ছোৱাতে তেওঁ ক'ল ইণ্ডিয়াৰ অধীনৰ এটা কোম্পানীত সহকাৰী প্ৰবন্ধক হিচাপে চাকৰি লাভ কৰে আৰু সোণভদ্ৰাত নিযুক্তি লাভ কৰে। চাকৰিৰ সমান্তৰালভাৱে তেওঁ পঢ়া-শুনাও চলাই গৈছিল। পৰৱৰ্তী বছৰত তেওঁ পুনৰ চেষ্টা কৰে আৰু UPSC আৰু উত্তৰ প্ৰদেশ লোকসেৱা আয়োগ (UPPSC) দুয়োটাৰে প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়।
২০১৮ চনৰ জুন মাহত তেওঁ দুয়োটাৰে মুখ্য পৰীক্ষাতো উত্তীৰ্ণ হয়। সেই সময়ত তেওঁ দ্বিতীয়টো সন্তানৰ মাতৃ হ'বলৈ গৈ আছিল। সাক্ষাৎকাৰৰ সময়লৈকে তেওঁ গৰ্ভাৱস্থাৰ চূড়ান্ত পৰ্যায়ত আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰ হৈছিল, শৰীৰ দুৰ্বল আছিল যদিও মনটো আছিল অতি শক্তিশালী। তেওঁ সাক্ষাৎকাৰত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। ফলাফল ওলোৱাৰ পিছত তেওঁ ২৭৭ সংখ্যক স্থান লাভ কৰি ইণ্ডিয়ান ৰে’লৱে ট্ৰেফিক ছাৰ্ভিচত নিযুক্তি লাভ কৰে।
ইফালে, উত্তৰ প্ৰদেশৰ PCS পৰীক্ষাত তেওঁ ষষ্ঠ স্থান লাভ কৰে, যাৰ অৰ্থ হ'ল তেওঁ উপ-জিলাধিপতি (Deputy Collector) হ'ব পাৰিব। ২০২০ চনত তেওঁ ফিৰোজাবাদ সদৰত মহকুমাধিপতি (SDM) হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশাসনিক দায়িত্ব পালন কৰাৰ সময়ত তেওঁ অবৈধ খননৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল, আইন-শৃংখলা বজাই ৰখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল আৰু দুখীয়াসকলৰ সমস্যাসমূহ শুনিছিল। তেওঁ হিজাব পিন্ধি কাৰ্যালয়লৈ গৈছিল। প্ৰথম অৱস্থাত কিছুমান লোক আচৰিত হৈছিল, কিন্তু তেওঁৰ কামে প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিছিল।
ড০ বুশ্ৰা বানো
যিসকলে তেওঁক ওচৰৰ পৰা জানিছিল, তেওঁলোকে তেওঁৰ সৰলতা আৰু চিন্তাৰ স্পষ্টতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। তেওঁ কয় যে মানুহে প্ৰথমে আপোনাক আপোনাৰ পৰিচয়ৰে বিচাৰ কৰে, কিন্তু পিছত আপোনাৰ কামেই আপোনাৰ পৰিচয় দাঙি ধৰে। ফিৰোজাবাদত তেওঁ এগৰাকী জনপ্ৰিয় বিষয়া হৈ পৰিছিল।
এই সময়ছোৱাতে তেওঁ পুনৰবাৰ UPSC পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। এইবাৰ তেওঁ ২৩৪ সংখ্যক স্থান লাভ কৰে আৰু ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা (IPS)ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। তেওঁ ২০২১ বেটচৰ এগৰাকী বিষয়া হয় আৰু পশ্চিমবংগৰ কেডাৰত নিযুক্তি লাভ কৰে। বৰ্তমান তেওঁ হুগলী গ্ৰাম্য জিলাত সহকাৰী আৰক্ষী অধীক্ষক হিচাপে কৰ্মৰত। আৰক্ষীৰ পোছাকত তেওঁৰ কৰ্মজীৱনৰ এক নতুন অধ্যায় আৰম্ভ হৈছে, য'ত তেওঁ আইন বলৱৎ কৰাৰ লগতে সমাজৰ সৈতে সম্পৰ্ক স্থাপন কৰাৰ বাবেও কাম কৰি আছে।
তেওঁৰ এই সফলতাত পৰিয়ালে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। তেওঁ নিজেই কয় যে প্ৰায়ে কোৱা হয় যে প্ৰতিজন সফল পুৰুষৰ আঁৰত এগৰাকী মহিলা থাকে। তেওঁৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ ওলোটাটোহে ঘটিছিল। যেতিয়া সিদ্ধান্ত লোৱা হ'ল যে তেওঁ ভাৰতত চাকৰি কৰিব আৰু সন্তানকেইটা তেওঁৰ লগতে থাকিব, তেতিয়া তেওঁৰ স্বামীয়ে ছৌদি আৰৱৰ চাকৰি ইস্তফা দি ভাৰতলৈ উভতি আহিল। বৰ্তমান তেওঁ এক ব্যৱসায় চলাই আছে আৰু লগতে নিজৰ PhD অৰ্জনৰ বাবেও পঢ়ি আছে।
এটা সংগ্ৰহালয়ত ড০ বুশ্ৰা বানো
দুটা সন্তানৰ মাতৃ। কেইবাটাও অস্ত্ৰোপচাৰ। শৈক্ষিক চাপ। প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি। চাকৰিৰ দায়িত্ব। সামাজিক প্ৰত্যাশা। এই সকলোবোৰ একে সময়তে ঘটিছিল। তথাপি তেওঁ নিজকে কেতিয়াও দুৰ্বল বুলি ভবা নাছিল। তেওঁ কয় যে মাতৃ হোৱাৰ লগে লগে কাৰোবাৰ সপোন শেষ হৈ নাযায়; ই দায়িত্ব বৃদ্ধি কৰে— আৰু লগতে সাহসো।
তেওঁৰ বাৰ্তা স্পষ্ট, বিশেষকৈ মুছলমান ছোৱালী আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাবে। তেওঁ কয়ঃ কন্যাক সুযোগ দিয়ক। তেওঁলোকক পঢ়িবলৈ দিয়ক। তেওঁলোকক নিজৰ সিদ্ধান্ত নিজেই ল'বলৈ দিয়ক। যদি পৰিয়ালটো তেওঁলোকৰ কাষত থিয় দিয়ে, তেন্তে কোনো লক্ষ্যই বহুত দূৰত নাথাকে।
ড০ বুশ্ৰা বানোৰ কাহিনীয়ে আমাক এইটোও শিকায় যে জীৱন কোনো সৰলৰেখা নহয়। বিভিন্ন সময়ত তেওঁ আছিল এগৰাকী সহকাৰী অধ্যাপক, কৰ্প'ৰেট কৰ্মচাৰী, মহকুমাধিপতি (SDM) আৰু এতিয়া এগৰাকী IPS বিষয়া। প্ৰতিটো কেঁকুৰিতে তেওঁ এক নতুন পথ বাছি লৈছিল। প্ৰতিবাৰেই প্ৰত্যাহ্বান আছিল ডাঙৰ, কিন্তু প্ৰতিবাৰেই তেওঁ নিজকে অধিক শক্তিশালী হিচাপে প্ৰমাণ কৰিছিল।
জালিয়ানৱালা বাগ স্মৃতিসৌধত ড০ বুশ্ৰা বানো
আজি, যেতিয়া তেওঁ আৰক্ষীৰ পোছাক পিন্ধি কৰ্মক্ষেত্ৰত ভৰি দিয়ে, তেওঁ কেৱল এগৰাকী বিষয়াই নহয়, তেওঁ সৰু চহৰৰ পৰা আহি ডাঙৰ সপোন দেখা লাখ লাখ ছোৱালীৰ আশাৰ প্ৰতীক। যিসকল মাতৃয়ে ভাবে যে তেওঁলোকৰ বাবে বহুত পলম হৈ গৈছে, তেওঁলোকৰ বাবে তেওঁ এক কণ্ঠস্বৰ। তেওঁ দেখুৱাই দিছে যে কোনো কামৰ বাবে কেতিয়াও বেছি পলম হোৱা নাই।
কনৌজৰ গলিৰ পৰা প্ৰশাসনিক সেৱা আৰু তাৰ পিছত ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱালৈকে এই যাত্ৰাই আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে পৰিস্থিতি যিমানেই কঠিন নহওক কিয়, সুস্পষ্ট দৃঢ়তাই নিজেই নিজৰ পথ তৈয়াৰ কৰি লয়। ড০ বুশ্ৰা বানোৱে প্ৰমাণ কৰি দিছে যে সপোনৰ কোনো সময়সীমা নাথাকে— আৰু সাহসৰ কোনো বিকল্প নাই।