মালিক আছগৰ হাছমী/নতুন দিল্লী
আজি কলম্বোত অনুষ্ঠিত হ’বলগীয়া টি-২০ বিশ্বকাপৰ খেলখনত ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মুখামুখি হোৱাটো এক উত্তেজনাপূৰ্ণ বিষয় হ’ব বুলি নিশ্চিত হৈছে। কিন্তু তাতকৈও ডাঙৰ কথাটো হ’ল, ক্ৰিকেট অনুৰাগী আৰু বিশেষজ্ঞসকলে পাকিস্তানৰ শেহতীয়া ক্ৰিকেট প্ৰতিভা উছমান তাৰিকক খেলপথাৰত নিজৰ দক্ষতা প্ৰদৰ্শন কৰা চাবলৈ অধিক আগ্ৰহেৰে ৰৈ আছে।
উছমান তাৰিক পাকিস্তানৰ এজন অফ-স্পিনাৰ, যিয়ে কলম্বোত অনুষ্ঠিত এই টুৰ্ণামেণ্টতে আমেৰিকা (US) দলৰ বিৰুদ্ধে এক সুন্দৰ খেল প্ৰদৰ্শন কৰিছিল।
আশ্চৰ্যকৰ কথাটো হ’ল, ভাৰতীয় ক্ৰিকেটৰ কিংবদন্তি অধিনায়ক মহেন্দ্ৰ সিং ধোনিৰ জীৱনৰ আধাৰত নিৰ্মিত বলীউডৰ ছবি ‘এম এছ ধোনি: দ্য আনটোল্ড ষ্টৰী’ চোৱাৰ পিছতে উছমান তাৰিকৰ জীৱন সলনি হৈ গৈছিল।
আজিৰ তাৰিখত উছমান তাৰিক চলিত আই চি চি (ICC) পুৰুষ টি-২০ বিশ্বকাপত পাকিস্তানৰ বাবে ‘ট্ৰাম্প কাৰ্ড’ হিচাপে প্ৰমাণিত হৈছে।
আমেৰিকাৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ অভিষেক টি-২০ মেচতে হেট্ৰিক কৰি তেওঁ কেৱল খেলখনৰ গতিপথেই সলনি কৰা নাছিল, বৰঞ্চ ক্ৰিকেট জগতকো আচৰিত কৰি তুলিছিল। তিনি সপ্তাহ আগলৈকে অতি কম সংখ্যক লোকেহে কল্পনা কৰিছিল যে তেওঁ পাকিস্তানৰ চূড়ান্ত দলত স্থান পাব, কিন্তু আজি তেওঁ এজন ৰহস্যময় খেলুৱৈ হৈ পৰিছে, যাৰ নাম শুনি প্ৰতিদ্বন্দ্বী দলসমূহে ভয় কৰে।
উছমানৰ জন্ম হৈছিল খাইবাৰ পখতুনখোৱাৰ নৌচেৰা অঞ্চলৰ এটা নিম্নবিত্ত পৰিয়ালত। শৈশৱৰে পৰা ক্ৰিকেটৰ প্ৰতি ধাউতি থকা উচমানে কম বয়সতে পৰিয়াল পোহপাল দিয়াৰ দায়িত্ব ল’বলগীয়া হৈছিল।
পেছাৱাৰত ক্ৰিকেট খেলি থকাৰ সময়ত তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত খেলাৰ সপোন দেখিছিল, কিন্তু পৰিস্থিতিৰ বাবে তেওঁ অনুভৱ কৰিছিল যে এয়া তেওঁৰ সামৰ্থ্যৰ বাহিৰত। তেওঁ পৰিয়াল পোহপাল দিব লাগিছিল আৰু সেয়েহে ক্ৰিকেটৰ নিচা ত্যাগ কৰিছিল। চাকৰিৰ সন্ধানত তেওঁ আফগানিস্তান আৰু তাৰ পিছত ইছলামাবাদলৈ গৈছিল। তাত তেওঁ পাচলি কটাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজধানীৰ এখন হোটেলত দিন হাজিৰা কৰালৈকে বিবিধ কাম কৰিছিল।
অৱশেষত তেওঁ এজন অদক্ষ শ্ৰমিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ সংযুক্ত আৰব আমিৰাতলৈ (UAE) যায়। তাত তেওঁ ভাল উপাৰ্জন কৰিছিল আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালটোৰ কিছু উন্নতি হৈছিল।
তেওঁ ‘এম এছ ধোনি: দ্য আনটোল্ড ষ্টৰী’ নোচোৱালৈকে ক্ৰিকেটৰ পৰা আঁতৰত আছিল। কিন্তু চিনেমাখন চোৱাৰ পিছত চিনেমাখনৰ সেই দৃশ্যটোৱে, য’ত ধোনিয়ে ৰেলৱে প্লেটফৰ্মত বহি অনিশ্চয়তাৰ মাজতো আৰু এটা সুযোগ ল’বলৈ সিদ্ধান্ত লয়, সেই দৃশ্যটোৱে উছমানৰ হৃদয় স্পৰ্শ কৰিছিল।
তেওঁ অনুভৱ কৰিলে যে যদি ধোনিয়ে ইমান সংগ্ৰামৰ মাজতো পুনৰ উভতি আহিব পাৰে, তেন্তে তেওঁ কিয় নোৱাৰিব? এইটোৱেই আছিল তেওঁৰ জীৱন সলনি কৰা মুহূৰ্ত।
উছমানে ক্ৰিকেটক শেষবাৰৰ বাবে এটা সুযোগ দিয়াৰ সিদ্ধান্ত ল’লে। তেওঁ পাকিস্তানলৈ উভতি আহিল, ঘৰুৱা ক্ৰিকেটত কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰিলে আৰু নিৰ্বাচকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিলে। যোৱা নৱেম্বৰত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ বিৰুদ্ধে শৃংখলাখনত তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ২৮ বছৰ বয়সত অভিষেক ঘটোৱা উছমানৰ ক্ষেত্ৰত “একেবাৰে নোহোৱাতকৈ দেৰিকৈ হোৱাটোৱেই ভাল” (better late than never) প্ৰবচনটো সম্পূৰ্ণৰূপে খাটে।
উছমান তাৰিকৰ ক্ৰিকেটত এনে কি বিশেষত্ব আছে যাৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলে সজাগ হৈ পৰিছে? তেওঁৰ বলিঙৰ ধৰণ গতানুগতিক নহয়; তেওঁৰ ‘ৰান-আপ’ চুটি, তেওঁ অলপ জিগ-জ্যাগ (কেকোঁ-জেকোঁ) ধৰণে ক্ৰীজৰ ওচৰলৈ আহে আৰু বলটো এৰাৰ ঠিক আগতে এক মুহূৰ্তৰ বাবে ৰৈ যায়।
তেওঁৰ এই ‘ৰৈ যোৱা’ বা ‘বিৰতি’টোৱে বেটছমেনসকলক অস্বস্তিত পেলায়। তেওঁলোকৰ বাবে তেওঁক অনুমান কৰা কঠিন হৈ পৰে। বলটো কোনটো কোণৰ পৰা আহিব তেওঁলোকে ধৰিব নোৱাৰে। তদুপৰি, তেওঁৰ কিলাকুটিৰ গাঁথনি অনন্য, আৰু কেতিয়াবা তেওঁৰ কিলাকুটি ১৫ ডিগ্ৰীতকৈ অধিক বেঁকা হোৱাৰো অভিযোগ উত্থাপন হৈছে।
পাকিস্তান ছুপাৰ লীগৰ সময়ত তেওঁৰ বলিঙক লৈ দুবাৰকৈ ৰিপৰ্ট কৰা হৈছিল, কিন্তু দুয়োবাৰেই তেওঁক ক্লীন শ্বিট দিয়া হয়। উছমানৰ মতে, তেওঁৰ হাতৰ এই গঠন জন্মগত, যাক চলিত ভাষাত "ডাবল-জয়েন্টেড" বুলি জনা যায়।
ক্ৰিকেটৰ ইতিহাসত এনেধৰণৰ ঘটনা আগেও ঘটিছে। শ্ৰীলংকাৰ কিংবদন্তি অফ-স্পিনাৰ মুত্তিয়া মুৰলীধৰণেও অনুৰূপ সন্দেহৰ সন্মুখীন হৈছিল। ১৯৯৯ চনত অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বিজ্ঞানীসকলে পৰীক্ষা কৰাৰ পিছত তেওঁৰ বলিঙক বৈধ বুলি ঘোষণা কৰিছিল, যদিও সেই সময়ত আম্পায়াৰ ডেৰেল হেয়াৰৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাদ চৰ্চিত হৈছিল।
পাকিস্তানী ফাষ্ট বলাৰ ছৱেব আখটাৰৰ ক্ষেত্ৰটো বেলেগ আছিল। তেওঁৰ নমনীয় হাত, যাক "নুডল আৰ্ম" বুলি জনা গৈছিল আৰু তেওঁৰ তীব্ৰ গতিয়ে বহু প্ৰশ্নৰ সৃষ্টি কৰিছিল। অৱশেষত ১৫ ডিগ্ৰীৰ নিয়মটো কাৰ্যকৰী কৰা হ’ল আৰু তেওঁৰ কেৰিয়াৰে নতুন গতি লাভ কৰিলে।
উছমানৰ গোচৰটোক লৈ আজিও বিতৰ্ক চলি আছে, কিন্তু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট পৰিষদৰ (ICC) স্বীকৃত পৰীক্ষণ কেন্দ্ৰইহে চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত দিব পাৰে। ভাৰতৰ অভিজ্ঞ অফ-স্পিনাৰ ৰবিচন্দ্ৰন অশ্বিনে ছচিয়েল মিডিয়াত যুক্তি দিছিল যে খেলপথাৰত থকা আম্পায়াৰে চকুৰে চাই ১৫ ডিগ্ৰীৰ সীমা জোখাটো সম্ভৱ নহয়।
উছমান তাৰিক আৰু তেওঁৰ অনুপ্ৰেৰণা এমএছ ধোনী
তেওঁৰ মতে, বৈজ্ঞানিক পৰীক্ষাই অন্য কথা নকলে এজন বলাৰক এইদৰে সন্দেহজনক বুলি অভিযুক্ত কৰাটো অনুচিত। অশ্বিনে উচমানৰ ৰান-আপত থকা ‘বিৰতি’টোকো সমৰ্থন কৰি কয় যে এয়া তেওঁৰ নিয়মীয়া একচন আছিল, কোনো হঠাতে কৰা পৰিৱৰ্তন নাছিল।
আমেৰিকাৰ বিৰুদ্ধে চাৰি অভাৰত ২৭ ৰান দি ৩ টা উইকেট দখল কৰা প্ৰদৰ্শনে ইতিমধ্যে দেখুৱাইছে যে তেওঁ চাপৰ মাজতো ধৈৰ্য্য হেৰুৱাই নেপেলায়। খেলখনৰ পিছত তেওঁ কৈছিল, “মোৰ একচনক লৈ মই কোনো চাপত নাই; চাপ থাকিব ভাৰতৰ ওপৰত।” এই বক্তব্যই আগন্তুক খেলখনৰ উত্তেজনাৰ আভাস দিছে।
কলম্বোৰ পিটচসমূহে প্ৰায়েই স্পিনাৰসকলক সহায় কৰে আৰু তেনে পৰিস্থিতিত উচমানৰ ভূমিকা অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিব।