অদিতি ভাদুৰী
হজৰত নিজামুদ্দিন আউলিয়াৰ সৈতে মোক পৰিচয় কৰাই দিছিল মোৰ প্ৰয়াত মাতৃয়ে। তেওঁ এগৰাকী নিষ্ঠাৱান আৰু নিয়মিতভাৱে ধৰ্ম পালন কৰা হিন্দু মহিলা আছিল। আকৌ মোৰ মাকো দিল্লীত প্ৰথমবাৰ যোৱাৰ সময়ত এগৰাকী অনুগামিনী বন্ধুৱে নিজামুদ্দিন আউলিয়াৰ বিষয়ে কৈছিল আৰু তেওঁক দৰগাহ শ্বৰীফলৈ লৈ গৈছিল।
তেতিয়া মাৰ বয়স মাত্ৰ ১৮ বছৰ আছিল। তেওঁ এগৰাকী ছাত্ৰী আৰু উদীয়মান গায়িকা আছিল। দিল্লীত অনুষ্ঠিত ৰাষ্ট্ৰীয় যুৱ মহোৎসৱত তেওঁ জবলপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। স্বাভাৱিকতেই, ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানীখনলৈ সেয়া আছিল তেওঁৰ প্ৰথম ভ্ৰমণ। সেয়ে তেওঁ দেখা প্ৰতিটো স্মৃতিসৌধ আৰু লগ পোৱা প্ৰতিজন মানুহেই তেওঁক আকৰ্ষিত কৰিছিল। সেই সময়ত তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰী জৱাহৰলাল নেহৰু আৰু সেই সময়ত দিল্লীলৈ অহা মহাকাশলৈ যোৱা প্ৰথমগৰাকী মানুহ ইউৰি গেগাৰিনকো লগ পাইছিল।
হজৰত নিজামুদ্দিন দৰগাহত ভক্তৰ ভিৰ
তেওঁ নিজামুদ্দিনলৈ যোৱাৰ কোনো পৰিকল্পনা কৰা নাছিল আৰু নিজামুদ্দিনৰ বিষয়ে একো জনা নাছিল। তথাপি তেওঁৰ জীৱন আৰু সময়ৰ কাহিনী শুনি কোনোবা এদিন তেওঁ নিজকে তেওঁৰ দৰগাহৰ ভিতৰত পাইছিল। বহু বছৰ পাছত, মই প্ৰথমবাৰৰ বাবে চৰকাৰী কামত দিল্লীলৈ যাবলগীয়া হ’ল। মায়ে কথাৰ মাজতে নিজামুদ্দিনৰ দৰগাহখনৰ কথা মোক ক’লে। নতুন ঠাই চাবলৈ আৰু নতুন কথা জানিবলৈ মই সদায় আগ্ৰহী আছিলো। সেয়ে মই মাৰ কথাটো মনত ৰাখিলোঁ।
মোৰ প্ৰথমবাৰৰ দৰগাহলৈ যোৱাৰ কথা আজিও মনত আছে। অলপ উদ্বিগ্ন হৈছিলোঁ। মূল পথৰ পৰা দৰগাহখন কিছু দূৰত আৰু তালৈ যোৱা সৰু সৰু গলিবোৰৰ দুয়োকাষে ফুল বিক্ৰী কৰা দোকান, বিৰিয়ানি বিক্ৰী কৰা দোকান, আনকি মাংসৰ দোকানো আছিল। সেই সময়তো ঠাইখন যথেষ্ট ভিৰ আছিল, যদিও এতিয়াৰ তুলনাত ৰাস্তাবোৰ তেতিয়া যথেষ্ট সৰু আছিল।
মই মোৰ গাড়ীচালকজনক (যিগৰাকী শিখ যুৱক) মোৰ সৈতে যাবলৈ ক’লোঁ। তেওঁ সন্মত হ’ল। আমি দুয়ো ভিতৰলৈ আগবাঢ়িলোঁ। জোতা খুলি থ’বলৈ, ফুল আৰু চাদৰ কিনিবলৈ, দান-দক্ষিণা দিবলৈ বিভিন্নজনৰ আহ্বানৰ মাজেৰে আমি আগবাঢ়ি গ’লোঁ। শেষত তিনিওটা কামেই কৰি আমি ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰিলোঁ।
মই আশা কৰা নাছিলোঁ যে, ভিতৰত এখন বহল, মুকলি আৰু ৰ’দেৰে ভৰা চোতাল মোৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থাকিব। চোতালখনৰ দুয়োকাষে থকা দুটা অংশত দুটা পৃথক সমাধি আছিল। মায়ে মোক কৈছিল যে, পৰম্পৰা অনুসৰি প্ৰথমে ১৩শ শতিকাৰ মহান সাহিত্যিক আমিৰ খুছৰোৰ সমাধি দৰ্শন কৰিব লাগে।
মান্নাত সূতাৰে ভৰা জালিৰ দেৱালখন, হজৰত নিজামুদ্দিন আউলিয়াৰ কবৰত দোৱা কৰা মুহূৰ্তত
কিয়? কাৰণ খুছৰো আছিল আউলিয়াৰ প্ৰিয় শিষ্য আৰু অনুগামী। দুয়োৰে মাজৰ সম্পৰ্ক আছিল অতি ঘনিষ্ঠ। আউলিয়াই খুছৰোক ইমানেই ভাল পাইছিল যে, তেওঁ নিৰ্দেশ দি গৈছিল, তেওঁলোক দুয়োৰে মৃত্যুৰ পাছত অনুগামীসকলে প্ৰথমে বয়সত সৰু আৰু কনিষ্ঠ খুছৰোৰ সমাধি দৰ্শন কৰিব আৰু তাৰ পাছত তেওঁৰ নিজৰ সমাধিলৈ যাব। বহুজনৰ বাবে আউলিয়াৰ খুছৰোৰ প্ৰতি থকা এই গভীৰ মৰম মানৱজাতিৰ প্ৰতি সৰ্বশক্তিমানৰ মৰমৰ এক প্ৰতীক।
যি নহওঁক, সেইদিনা দুপৰীয়া মই অলপ সংকোচত আছিলোঁ। কিন্তু বেছি সময় অপেক্ষা কৰিবলগীয়া নহ’ল। দৰগাহৰ ওচৰৰ পৰা পৰিপাটিকৈ ইস্ত্ৰী কৰা উজ্বল বগা কুৰ্তা-পায়জামা আৰু বগা টুপী পিন্ধা এজন যুৱক আগবাঢ়ি আহিল। তেওঁ মোক দৰ্শনৰ নিয়মবোৰ বুজাই দিছিল। তেওঁ মোৰ হাতৰ ফুলখিনি লৈ খুছৰোৰ সমাধিত ছটিয়াই দিলে, ধূপ জ্বলালে আৰু তাৰ পাছত মোক প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ আৰু বহিবলৈ এডোখৰ ঠাই দেখুৱাই দিলে।
তেতিয়াই মই জানিব পাৰিলোঁ যে, খুছৰো আৰু আউলিয়া দুয়োগৰাকী ব্ৰহ্মচাৰী (অ-বৈবাহিক) আছিল। সেয়ে তেওঁলোকৰ সমাধিৰ মূল কক্ষত মহিলাৰ প্ৰৱেশৰ অনুমতি নাই। মহিলাসকলে দুৱাৰমুখৰ পৰা বা মাৰ্বেলৰ জালিৰে আৱৰি ৰখা অংশৰ মাজেৰে ভিতৰলৈ চাব পাৰে আৰু দৰগাহৰ চাৰিওফালে থকা আৱৃত বাৰাণ্ডাত বহি প্ৰাৰ্থনা কৰিব পাৰে।
দিল্লীৰ হজৰত নিজামুদ্দিন আউলিয়াৰ দৰগাহত উৰুছৰ সময়ৰ দৃশ্য
যুৱকজনে মোক বহিবলৈ ইংগিত দিলে। মই বহিলোঁ আৰু চৌপাশৰ পৰিৱেশটো অনুভৱ কৰি থাকিলোঁ। বাৰাণ্ডাত আন দুগৰাকীমান মহিলাই প্ৰাৰ্থনা কৰি বহি আছিল। কেইগৰাকীমান পুৰুষ দৰগাহৰ ভিতৰলৈ গৈ প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল। বাহিৰৰ মুকলি চোতালখনত এজন বৃদ্ধ মানুহ এটি সুন্দৰ ধূপদানীৰ কাষত বহি আছিল। তাত অনবৰতে ধূপ জ্বলি আছিল আৰু তেওঁ ধূপৰ অৱশিষ্টখিনি আঁতৰাই আছিল।
মানুহবোৰ অহা-যোৱা কৰি আছিল। ওপৰত ৰ’দ জিলিকি আছিল আৰু এজাক শীতল বতাহ বলি আছিল। কেইমিনিটমান পাছত মই উঠিলোঁ। আমাৰ পথপ্ৰদৰ্শকজনে আমাক কেইটামান খটখটিৰে তললৈ লৈ গ’ল, মুকলি চোতালখন পাৰ হৈ আমি আন এখন ডাঙৰ দৰগাহলৈ সোমাই গ'লোঁ। ইয়াতেই আছিল চিষ্টি চুফী পৰম্পৰাৰ মহান সাধক নিজামুদ্দিন আউলিয়াৰ সমাধি।
তেওঁৰ সমাধি সুন্দৰ ব্ৰকেড আৰু ৰেচমৰ চাদৰেৰে ঢাকি থোৱা আছিল। তাৰ ওপৰত যেন অগণন গোলাপৰ পাহি ছটিয়াই থোৱা হৈছিল। ইয়াত কেৱল ৰঙা গোলাপৰ ফুলহে বিক্ৰী কৰা হয়। ইয়াতো একেধৰণৰ ৰীতি অনুসৰণ কৰা হ’ল। মহিলা হিচাপে মই সমাধিৰ মূল কক্ষত প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিলোঁ। দুৱাৰমুখৰ পৰাই দৰ্শন কৰিবলগীয়া হ’ল। সমাধিটোও মাৰ্বেলৰ জালিৰে আৱৰি ৰখা আছিল। সেই জালিত মানুহে ৰঙা সূতা বান্ধি থৈছিল। প্ৰতিডাল সূতাৰ সৈতে জড়িত আছিল কোনো ভক্তৰ একোটা বিশেষ প্ৰাৰ্থনা বা আশা। কোনো ইচ্ছা পূৰণ হ’লে সেই সূতাডাল খুলি পেলোৱা হয়।
মোৰ পথপ্ৰদৰ্শকজনে মোকো এডাল সূতা আগবঢ়ালে। অলপ দ্বিধাত পৰিছিলোঁ যদিও সূতাডাল হাতত ল’লোঁ। প্ৰাৰ্থনা কৰিলোঁ, নিজৰ মনৰ কথাটো ক’লোঁ আৰু জালিৰ এটা সৰু ফাঁকত সূতাডাল বান্ধি দিলোঁ। আৰু হয়, পাছত মোৰ সেই ইচ্ছা পূৰণ হৈছিল। মোৰ মনৰ কামনা পূৰণ হোৱাৰ পাছত এদিন মোৰ পথপ্ৰদৰ্শকজনে মোক চোতালখনৰ কাষৰ এটা কোঠালিলৈ মাতিলে। সেই কোঠাটোৱেই আছিল তেওঁৰ ‘কাৰ্যালয়’।
হজৰত নিজামুদ্দিন দৰগাহত ভক্তৰ ভিৰ
মই মোৰ গাড়ীচালকৰ সৈতে ভিতৰলৈ সোমালোঁ। তেওঁ নিজৰ পৰিচয় দিলে 'নদীম নিজামী' বুলি। তেওঁ জনালে যে, তেওঁ আউলিয়াৰ ভগ্নীৰ বংশধৰ। নিজামুদ্দিন আউলিয়া নিজে অবিবাহিত আৰু ব্ৰহ্মচাৰী আছিল বাবে তেওঁৰ কোনো সন্তান নাছিল। কিন্তু তেওঁৰ একমাত্ৰ ভগ্নীৰ বিবাহ হৈছিল আৰু সেই ভগ্নীৰ বংশধৰসকলেই বিগত ৭০০ বছৰৰো অধিক সময় ধৰি দৰগাহখনৰ চোৱা-চিতা কৰি আহিছে। সেইদিনাৰ পৰা নদীমজী আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালৰ বহু সদস্য মোৰ নিজৰ পৰিয়ালৰ এক অংশ হৈ পৰিল।
প্ৰথমবাৰৰ সেই ভ্ৰমণৰ পৰা আজিলৈকে ১৬ বছৰতকৈও অধিক সময় পাৰ হৈ গ’ল। কিন্তু দিল্লীত থাকিলে মই কেতিয়াও দৰগাহলৈ যোৱাৰ সুযোগ নেহেৰুৱাও। সময়ৰ সৈতে মই মোৰ জন্মস্থান কলকাতাৰ পৰা দিল্লীলৈ আহি থাকিলোঁ, আকৌ কলকাতালৈ উভতি গ’লোঁ আৰু পিছত দুয়োখন চহৰৰ মাজত সময় ভাগ কৰি থাকিবলৈ ধৰিলোঁ। কিন্তু যেতিয়াই দিল্লীলৈ আহোঁ, দৰগাহলৈ যোৱাটো মোৰ বাবে যেন এক অনিবাৰ্য নিয়ম হৈ পৰিছিল।
কি বস্তু সেইটো, সঠিককৈ ক’ব নোৱাৰোঁ। কিন্তু কিহবাই যেন মোক তালৈ টানি নিয়ে। বছৰৰ পাছত বছৰ দৰগাহলৈ অহা মানুহৰ সংখ্যা বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে। প্ৰৱেশপথত এতিয়া প্ৰায়ে অস্বস্তিকৰ পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হয়। ভিক্ষাৰী আৰু বিক্ৰেতাসকলে আগুৰি ধৰে। কিন্তু এবাৰ ভিতৰত সোমালেই বতৰ যিয়েই নহওক, ভিৰ যিমানেই নহওক কিয় মনত এক অদ্ভুত শান্তি বিৰাজমান হয়। কেতিয়াবা মই নিজেও দৰগাহলৈ যাবলৈ অনিচ্ছা অনুভৱ কৰিছোঁ। এবাৰ বৰ ভাগৰুৱা হৈ আছিলোঁ। ভাবিছিলোঁ, সেইবাৰ নাযাওঁ। মনতে বাবাক সুধিছিলোঁ ‘বাবা, এইবাৰ নোযোৱাটো ঠিক হ’বনে?’ পিছদিনা পুৱা হঠাৎ এক নতুন শক্তিৰে সাৰ পালোঁ আৰু মনে মনে তেওঁৰ ওচৰলৈ যাবলৈ আগবাঢ়ি গ’লোঁ।
অৱশ্যে এবাৰ মই দৰগাহলৈ যোৱা নাছিলোঁ। সেইটো ইচ্ছাকৃত নাছিল। যোৱাৰ প্ৰস্তুতি চলাই থকাৰ সময়তে এটা বেয়া খবৰ পালোঁ। মনটো বেয়া হৈ গ’ল আৰু খঙৰ বশৱৰ্তী হৈ সেইবাৰ নোযোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লোঁ। কিন্তু সেইদিনা সন্ধিয়া বিমানবন্দৰলৈ যাওঁতে মোৰ মনটো দুখ আৰু অনুশোচনাৰে ভৰি পৰিল। গাড়ীচালকজনক সুধিলোঁ, কেইমিনিটমানৰ বাবে দৰগাহখনত ৰ’ব পাৰিম নেকি? তেওঁ ক’লে, ঠাইখন আমাৰ পথৰ পৰা বহু দূৰ আৰু আমাৰ হাতত পৰ্যাপ্ত সময়ো নাই।
মই মনতে বাবাৰ ওচৰত ক্ষমা বিচাৰিলোঁ আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ যে, পৰৱৰ্তীবাৰ দিল্লীলৈ আহিলে মোৰ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণি তেওঁৰ দৰগাহলৈ গৈয়েই কৰিম। ঠিক দুমাহ পাছত মই তেওঁৰ বাৰ্ষিক উৰুছত অংশগ্ৰহণৰ বাবে এটা আমন্ত্ৰণ পালোঁ। লগে লগে দিল্লীলৈ যোৱাৰ পৰিকল্পনা কৰিবলৈ ধৰিলোঁ। আচৰিতভাৱে সেই সময়তে দিল্লীত অনুষ্ঠিত হ’বলগীয়া এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰ্মশালালৈও মই আমন্ত্ৰণ পালোঁ, আৰু মোৰ যাত্ৰাৰ সকলো ব্যৱস্থা কৰি দিয়াৰ কথাও জনোৱা হ’ল।
এয়া কেৱল কাকতলীয় ঘটনা আছিলনে? নে ঈশ্বৰৰ ইচ্ছা? মই বিশ্বাস কৰিব বিচাৰোঁ যে, বাবাই নিজেই যেন সকলো ব্যৱস্থা কৰি দিছিল। বাবাৰ সৈতে মোৰ এই সম্পৰ্কত এনে বহু সৰু সৰু ‘অলৌকিক’ অভিজ্ঞতা মই বাৰে বাৰে লাভ কৰিছোঁ। কিন্তু প্ৰশ্নটো হ’ল ঠিক কি বস্তুৱে মোক দৰগাহখনলৈ ইমান টানি নিয়ে? মইতো এগৰাকী হিন্দু ধৰ্মালম্বী লোক, আৰু নিজৰ ধৰ্মত বিশ্বাস কৰা এগৰাকী মানুহ। অৱশ্যে হিন্দু ধৰ্মত বাবাৰ ভক্ত হোৱাত কোনো বাধা নাই। এনে লোকক ‘মহাত্মা’ বুলি কোৱা হয়, যিসকলে আত্মোপলব্ধিৰ এক পৰম অৱস্থাত উপনীত হৈ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিৰাজ কৰা পৰম শক্তিৰ সৈতে একাত্ম হৈ পৰে।
উল্লেখযোগ্য যে, দৰগাহখনলৈ অহা আৰু দান কৰা বহু লোকেই হিন্দু। আনহাতে, মোৰ বহু মুছলমান বন্ধুৱে মোক কৈছে যে দৰগাহলৈ যোৱাটো ইছলামসন্মত প্ৰথা নহয়। এদিন নদীমজীয়ে মোক কৈছিল ‘আমি তেওঁক বাছি নলওঁ; তেওঁহে আমাক বাছি লয়।’ কথাষাৰ মোৰ ভালেই লাগিছিল। তথাপি মই নিজকে সুধিছিলো যে, নিজামুদ্দিন আউলিয়াৰ মাজত এনে কি আছে, যিয়ে মোক তেওঁৰ দৰগাহলৈ ইমান টানি নিয়ে? হয়তো ইয়াৰ এটা কাৰণ হ’ব পাৰে, দৰগাহখনত অবিৰতভাৱে চলি থকা লংগৰ আৰু বিনামূলীয়া আহাৰ বিতৰণ।
মই নিজামুদ্দিন আউলিয়াৰ বিষয়ে বিশেষজ্ঞ নহওঁ। কিন্তু তেওঁৰ জীৱনৰ বিষয়ে পঢ়িছোঁ আৰু শুনিছোঁ। অতি দৰিদ্ৰ পৰিয়ালত তেওঁৰ শৈশৱ পাৰ হৈছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ পিতৃক হেৰুৱাইছিল। তেওঁৰ মাতৃয়ে তেওঁ আৰু তেওঁৰ ভগ্নীৰ দায়িত্ব লৈছিল। বহু সময়ত তেওঁলোকৰ খাবলৈও একো নাছিল। কেতিয়াবা একেবাৰেই খাদ্য নথকা দিনো আহিছিল। এনে দিনত তেওঁৰ মাতৃয়ে তেওঁক কৈছিল ‘আজি আমি আল্লাহৰ অতিথি।’
ডাঙৰ হৈ আধ্যাত্মিক সাধনাত ব্ৰতী হোৱাৰ পাছত ভক্ত আৰু অনুগামীসকলক আহাৰ খুওৱাটো তেওঁৰ জীৱনৰ অন্যতম বৈশিষ্ট্য হৈ পৰিছিল। অৱশেষত যেতিয়া তেওঁ নিজৰ খানকাহ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল, যিখন এতিয়া তেওঁৰ দৰগাহ হিচাপে পৰিচিত, তেতিয়াৰ পৰাই বিনামূলীয়া লংগৰ ইয়াৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ হৈ পৰিছিল।
শতিকা পাৰ হৈ গ’লেও সেই পৰম্পৰা আজিও চলি আছে। মোৰ বাবে এইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ ‘অলৌকিকতা’ যে, দৰিদ্ৰতাৰ বাবে যি শিশুৱে বহু সময়ত ভোকত শুবলগীয়া হৈছিল, সেই শিশুৱেই পিছলৈ এনে এক পৰম্পৰা এৰি থৈ গ’ল, য’ত আজিও প্ৰতিদিনে অন্ততঃ এশজন দৰিদ্ৰ মানুহক তেওঁলোকৰ ধৰ্ম বা পৰিচয় নুসুধাকৈ আহাৰ যোগান ধৰা হয়।
হজৰত নিজামুদ্দিন আউলিয়াৰ সমাধিস্থলত চাদৰ আগবঢ়োৱা ভক্ত
ইয়ালৈ অহা সকলো মানুহৰ বাবেই দুৱাৰ মুকলি। দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা মানুহ ইয়ালৈ আহে। ইয়াতকৈ ডাঙৰ অলৌকিকতা আৰু কি হ’ব পাৰে? ইয়াতকৈ ডাঙৰ আশীৰ্বাদ আৰু কি হ’ব পাৰে? বছৰৰ পাছত বছৰ মই দেশ-বিদেশৰ বহু বন্ধু আৰু আত্মীয়ক ইয়ালৈ লৈ আহিছোঁ। মুছলমান আৰু অ-মুছলমান, ভাৰতীয় আৰু বিদেশী, আনকি ইজৰাইলৰ ইহুদী বন্ধুকো। সকলোকে একেধৰণৰ আদৰেৰে আদৰণি জনোৱা হৈছে।
কোনোবাই ইয়াত এক গভীৰ সম্পৰ্ক অনুভৱ কৰিছে, কোনোবাই কৰা নাই। আৰু সেয়াও স্বাভাৱিক। বিশ্বাস একান্তই ব্যক্তিগত বিষয়। আজিৰ দিনত মোৰ বাবে দিল্লী আৰু নিজামুদ্দিন আউলিয়া যেন ইটোৰ পৰা সিটোক পৃথক কৰিব নোৱাৰি। মই এটাৰ কথা ভাবিলে আনটোৰ কথাও মনলৈ আহে। দৰগাহখন মোৰ বাবে এক আশ্বাসৰ উপস্থিতি। মোৰ বাবে ই সহায় আৰু সুৰক্ষাৰ এক অন্তহীন প্ৰতীক।
২০১৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত দৰগাহখনত বাবাৰ ৮০০সংখ্যক জন্মজয়ন্তী উদযাপনৰ কথা মোৰ মনত আছে। সেইটো আছিল এক বিশাল আয়োজন। দিন-ৰাতি মানুহে ফুল আৰু চাদৰ লৈ দৰগাহলৈ আহিছিল। দৰগাহখন উজ্জ্বল পোহৰেৰে সজাই তোলা হৈছিল। চাৰিওফালে আছিল ফুলৰ মালা আৰু ৰঙীন সজ্জা। সেই ঠাইখন যেন এক বুজাব নোৱাৰা আনন্দ আৰু সুখৰ আশ্ৰয়স্থল হৈ পৰিছিল।
মই সেইদিনা সন্ধিয়াৰ অনুষ্ঠানত উপস্থিত আছিলোঁ। তৰা ভৰা আকাশৰ তলত আত্মা স্পৰ্শ কৰা কাৱালিৰ সুৰে চৌপাশ ভৰাই তুলিছিল। তেনেতে আহিল পেশ্বৱাৰৰ এখন বিদ্যালয়ত সংঘটিত হোৱা নৃশংস হত্যাকাণ্ডৰ হৃদয়বিদাৰক খবৰ। কিন্তু দিল্লীৰ সেই সৰু কোণটোত তেতিয়াও শান্তিয়েই যেন সৰ্বোচ্চ আছিল। চৌপাশে আনন্দিত আৰু হাঁহিমুখীয়া মানুহৰ ভিৰলৈ চাই মোৰ মনত এটা মুহূৰ্তৰ বাবে এক গভীৰ উপলব্ধি জাগিছিল যে, যেতিয়ালৈকে নিজামুদ্দিন আউলিয়াৰ দৰগাহখন ইয়াত থিয় হৈ থাকিব, তেতিয়ালৈকে দিল্লীও যেন নিৰাপদ হৈ থাকিব।
