গুৱাহাটী
অসমৰ কাৰ্বি আংলং জিলাত শেহতীয়াকৈ উদ্ধাৰ হোৱা একাধিক প্ৰাচীন শিলৰ ভাস্কৰ্য, শিলালিপি আৰু মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষে ৰাজ্যখনৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক ইতিহাসলৈ নতুন পোহৰ পেলাইছে। বিশেষকৈ জিলাখনৰ ফুলনি অঞ্চলৰ ছাৰ্থে ৰংফাৰ (Sarthe Rongphar) গাঁৱত চলি থকা খননৰ সময়ত উদ্ধাৰ হোৱা এই মূল্যৱান নিদৰ্শনসমূহে অঞ্চলটোৰ সমৃদ্ধ ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ নতুন দিশ উন্মোচন কৰিছে।
কাৰ্বি আংলঙৰ উপায়ুক্ত আৰণ্যক শইকীয়াই জনোৱা মতে, গাঁওখনৰ প্ৰায় দুশ বছৰ পুৰণি দুটা পুখুৰীৰ চৌহদত স্থানীয় বাসিন্দা আৰু প্ৰত্নতত্ত্ববিদসকলৰ সহযোগত চলোৱা অনুসন্ধানত বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰত্নসামগ্ৰী উদ্ধাৰ হৈছে।
উদ্ধাৰ হোৱা নিদৰ্শনসমূহৰ ভিতৰত আছে নৃত্যৰত মানৱৰ সুন্দৰ খোদিত মূৰ্তি, বিভিন্ন দেৱ-দেৱীৰ প্ৰতিমা, শিৱলিংগ, প্ৰাচীন মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ আৰু এক বৃহৎ শিলত খোদিত ভগৱান গণেশৰ মনোমোহা প্ৰতিচ্ছবি। এই আৱিষ্কাৰসমূহে প্ৰমাণ কৰে যে অঞ্চলটো এক সময়ত সমৃদ্ধ ধৰ্মীয় আৰু শিল্প-সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ আছিল।
উপায়ুক্ত শইকীয়াই কয়, "ছাৰ্থে ৰংফাৰ গাঁও ভ্ৰমণৰ সময়ত অসমৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক ঐতিহ্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ কম চৰ্চিত অধ্যায় স্বচক্ষে দেখাৰ সুযোগ লাভ কৰিলোঁ। পুখুৰী দুটাৰ ওচৰত চলা খননত বহু মূল্যৱান শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু শিলালিপি উদ্ধাৰ হৈছে।"
প্ৰত্নতত্ত্ববিদসকলৰ মতে, উদ্ধাৰ হোৱা অধিকাংশ নিদৰ্শন খ্ৰীষ্টীয় দশমৰ পৰা দ্বাদশ শতিকাৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ হোৱা বুলি অনুমান কৰা হৈছে। যদিও স্থানীয় লোককথাত এই নিদৰ্শনসমূহক মহাভাৰত যুগ আৰু অশ্বমেধ যজ্ঞৰ সৈতে জড়িত বুলি বিশ্বাস কৰা হয়, তথাপিও ঐতিহাসিকভাৱে ইয়াৰ নিৰ্মাণ কছাৰী বা ডবক ৰাজ্যৰ শাসনকাল, অথবা পৰৱৰ্তী সময়ৰ সৈতে অধিক সম্পৰ্ক থকাৰ সম্ভাৱনা আছে। স্পষ্ট ঐতিহাসিক নথিৰ অভাৱত বিষয়টো সন্দৰ্ভত অধিক গৱেষণাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আছে বুলি বিশেষজ্ঞসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে।
উপায়ুক্তগৰাকীয়ে উল্লেখ কৰা অনুসৰি, গাঁওবাসীয়ে লক্ষ্য কৰা এক আকৰ্ষণীয় বিষয় হ'ল ঋতু পৰিৱৰ্তন বা বৰষুণৰ পৰিমাণ যিয়েই নহওক, পুখুৰী দুটাৰ পানীৰ স্তৰ প্ৰায় একে থাকে। এই বিষয়টোৱেও গৱেষকসকলৰ আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰিছে।
উদ্ধাৰ হোৱা বহু মূল্যৱান প্ৰত্নসামগ্ৰী ইতিমধ্যে হোজাই প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰহালয় আৰু ডিফু জিলা সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষণ কৰা হৈছে। অৱশ্যে এতিয়াও বহু নিদৰ্শন গাঁওখনৰ বিভিন্ন স্থানত সিচৰতি হৈ আছে। দুখজনকভাৱে, কিছু মূল্যৱান শিলৰ ভাস্কৰ্য স্থানীয় লোকে দৈনন্দিন ব্যৱহাৰৰ সামগ্ৰী হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰি অহা বুলি প্ৰশাসনে লক্ষ্য কৰিছে।
উপায়ুক্ত শইকীয়াই জনায় যে, এই নিদৰ্শনসমূহ সংৰক্ষণৰ বাবে জিলা প্ৰশাসনে ইতিমধ্যে প্ৰয়োজনীয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে। প্ৰত্নতাত্ত্বিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা ফুলনি, ডকমকা, হাওৰাঘাট অঞ্চলটো বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই সমগ্ৰ অঞ্চলজুৰি বিস্তৃত হৈ আছে বহু প্ৰাচীন ঐতিহাসিক স্থল, যিয়ে কছাৰী আৰু ডবক ৰাজ্যৰ সমৃদ্ধ অতীতৰ সাক্ষ্য বহন কৰে।
এই অঞ্চলৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য স্থান হৈছে ডকমকাৰ মহামায়া পাহাৰ, য'ত আজিও একাদশ-দ্বাদশ শতিকাৰ প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ থিয় হৈ আছে। যদিও ১৮৯৭ আৰু ১৯৫০ চনৰ বিধ্বংসী ভূমিকম্পত মন্দিৰটো যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল, তথাপিও ইয়াৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব অক্ষুণ্ণ আছে।
ইয়াৰ উপৰিও বুঢ়াগোঁহাই থানত শিৱ-পাৰ্বতীৰ প্ৰাচীন মূৰ্তি আৰু বৰগংগা অঞ্চলত গুপ্ত যুগৰ দুষ্প্ৰাপ্য শিৱ ভাস্কৰ্য আৰু শিলালিপি উদ্ধাৰ হৈছে। এই সকলো নিদৰ্শনে কাৰ্বি আংলঙত এক সময়ত বিকশিত হোৱা সমৃদ্ধ ধৰ্মীয়, শিল্পকলা আৰু স্থাপত্য পৰম্পৰাৰ স্পষ্ট সাক্ষ্য বহন কৰে।
ইফালে, ঐতিহ্য সংৰক্ষণ বিশেষজ্ঞ আৰু স্থানীয় বাসিন্দাসকলে এই সকলো ঐতিহাসিক স্থানৰ বৈজ্ঞানিক নথিভুক্তিকৰণ, সংৰক্ষণ আৰু জনসচেতনতা বৃদ্ধিৰ দাবী জনাইছে, যাতে আগন্তুক প্ৰজন্মৰ বাবে অসমৰ এই মূল্যৱান ইতিহাস সুৰক্ষিত থাকে।
উল্লেখযোগ্য যে, যোৱা মাহত কাৰ্বি আংলং জিলা প্ৰশাসনে দুটি দুষ্প্ৰাপ্য টাই ভাষাৰ পাণ্ডুলিপি পাঠোদ্ধাৰৰ বাবে টাই ষ্টাডিজ এণ্ড ৰিচাৰ্চ প্ৰতিষ্ঠানৰ বিশেষজ্ঞসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল। লগতে এই অমূল্য পাণ্ডুলিপিসমূহক কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ 'জ্ঞান ভাৰতম' আঁচনিৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বিষয়েও চিন্তা-চৰ্চা চলি আছে।
ডিফু জিলা সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত ৬৭ আৰু ১৫৮ পৃষ্ঠাৰ দুটা তালপাতৰ টাই পাণ্ডুলিপি, লগতে নথেংপি কাৰ্বি হেৰিটেজ মিউজিয়ামত সংৰক্ষিত তামৰ ফলকত খোদিত সংস্কৃত ভাষাৰ পাণ্ডুলিপি, অঞ্চলটোৰ মধ্যযুগীয় ইতিহাস, সংস্কৃতি আৰু থলুৱা জ্ঞানৰ বহু অজানা তথ্য উন্মোচন কৰিব বুলি ইতিহাসবিদসকলৰ আশা।
কাৰ্বি আংলঙৰ এই শেহতীয়া আৱিষ্কাৰে পুনৰ এবাৰ স্পষ্ট কৰি দিলে যে, অসমৰ পাহাৰ, গাঁও আৰু বনাঞ্চলৰ অন্তৰত এতিয়াও লুকাই আছে বহু অজানা ইতিহাস। এই ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ জৰিয়তে ৰাজ্যৰ অতীতক নতুনকৈ চিনি পোৱাৰ এক সুবৰ্ণ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে।