অৰ্ছলা খান / নতুন দিল্লী
"প্ৰকৃত শিক্ষকে কেৱল কিতাপৰ পৃষ্ঠাতে জ্ঞান আৱদ্ধ কৰি নাৰাখে, বৰং ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক বাস্তৱ জগতখনৰ সৈতে চিনাকি কৰাই দিয়ে।" এইষাৰ কথাকে আখৰে আখৰে প্ৰমাণ কৰি দেখুৱাইছে লক্ষ্ণৌৰ ড০ ফাৰহিন বানোৱে। নিজৰ উদ্ভাৱনীমূলক পাঠদান শৈলীৰ জৰিয়তে তেওঁ কেৱল ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ হৃদয় জয় কৰাই নহয়, আজিৰ তাৰিখত দেশৰ সৰ্বোচ্চ শিক্ষক সন্মান লাভ কৰিবলৈকো সক্ষম হৈছে।
ড০ ফাৰহিন বানো ড০ এ পি জে আব্দুল কালাম কাৰিকৰী বিশ্ববিদ্যালয় (AKTU)-ৰ আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড প্লেনিং (স্থাপত্য আৰু পৰিকল্পনা) বিভাগৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ সহকাৰী অধ্যাপক। তেওঁক ২০২৩ বৰ্ষৰ 'ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষক বঁটা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰা হয় আৰু ৰাষ্ট্ৰপতি দ্ৰৌপদী মুৰ্মুৰ হাতৰ পৰা তেওঁ এই সন্মান গ্ৰহণ কৰে।
ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষক বঁটা গ্ৰহণ কৰাৰ সময়ত ড০ ফাৰহিন বানো
পাঠদানৰ এক অভিনৱ শৈলী: '৬০:৪০ কৌশল'
ফাৰহিন বানোৱে দৃঢ়তাৰে বিশ্বাস কৰে যে আৰ্কিটেকচাৰৰ নিচিনা বিষয় এটা কেৱল কিতাপ পঢ়ি আয়ত্ত কৰিব নোৱাৰি। সেয়েহে তেওঁ পাঠদানৰ এক বিশেষ পদ্ধতি আৱিষ্কাৰ কৰিছে, যাক তেওঁ নাম দিছে '৬০:৪০ শিক্ষণ কৌশল'।
এই কৌশল অনুসৰি, ৬০ শতাংশ পঢ়া-শুনা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শ্ৰেণীকোঠাৰ বাহিৰলৈ লৈ গৈ কৰোৱা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক বিভিন্ন অট্টালিকা দেখুওৱা হয়, ক্ষেত্ৰভিত্তিক অধ্যয়ন কৰোৱা হয় আৰু প্ৰকৃত প্ৰজেক্টত হাতে-কামে লাগি কাম কৰাৰ সুযোগ দিয়া হয়। বাকী ৪০ শতাংশ শিক্ষা শ্ৰেণীকোঠাত কিতাপ আৰু theory ৰ জৰিয়তে প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ মতে, যেতিয়া ল'ৰা-ছোৱালীয়ে কোনো এটা বস্তু নিজৰ চকুৰে দেখে আৰু তাত নিজে কাম কৰে, তেতিয়া তেওঁলোকে সেইটো বহুগুণে ভালদৰে বুজি পায়।
শ্ৰেণীকোঠাত পাঠদান কৰা মুহূৰ্তত ড০ ফাৰহিন বানো
১৫ বছৰৰ বৰ্ণিল অভিজ্ঞতা
আৰ্কিটেকচাৰ আৰু শিক্ষাদানৰ ক্ষেত্ৰত ফাৰহিন বানোৰ ১৫ বছৰতকৈও অধিক অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ IIT ৰুৰকীৰ পৰা 'মাষ্টাৰ অৱ আৰ্কিটেকচাৰ'ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ AKTU-ৰ পৰা 'এনভায়ৰনমেণ্টেল ডিজাইন' বিষয়ত পিএইচডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ একেধাৰে এগৰাকী আৰ্কিটেক্ট, এগৰাকী গৱেষক আৰু এগৰাকী আদৰ্শ শিক্ষয়িত্ৰী।
পৰিৱেশ-অনুকূল অট্টালিকাৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব
ফাৰহিন বানোৱে বিশেষকৈ এনে অট্টালিকা নিৰ্মাণৰ ওপৰত কাম কৰে যিবোৰ পৰিৱেশৰ বাবে অনুকূল আৰু উপকাৰী। তেওঁ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিকায় যে অট্টালিকা এটা নিৰ্মাণ কৰোঁতে কেৱল তাৰ বাহ্যিক সৌন্দৰ্য্যলৈ চালেই নহ'ব, ই কিমান বিদ্যুৎ খৰচ কৰিব আৰু পৰিৱেশৰ ওপৰত ইয়াৰ কি প্ৰভাৱ পৰিব সেই কথাও দকৈ ভাবিব লাগিব।
তেওঁৰ অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ মূল বিষয়সমূহ হ'ল—
* পৰিৱেশ অনুযায়ী অট্টালিকাৰ আৰ্হি
* শক্তি ৰাহি কৰা অট্টালিকা
* বহনক্ষম আৰু সুৰক্ষিত নিৰ্মাণ
* সেউজ গৃহ
* আধুনিক আৰ্হি প্ৰস্তুতকৰণৰ কৌশল
তেওঁৰ এটা ডাঙৰ সপোন আছে যে আগন্তুক সময়ৰ আৰ্কিটেক্টসকলে এনেকুৱা অট্টালিকা নিৰ্মাণ কৰক, যিবোৰ দেখিবলৈ ধুনীয়া হোৱাৰ লগতে পৰিৱেশৰ বাবেও আশীৰ্বাদস্বৰূপ হয়।
গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰতো উজলি উঠিছে ফাৰহিন
ড০ ফাৰহিন বানো কেৱল শিক্ষাদানতে আৱদ্ধ হৈ থকা নাই। তেওঁ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰতো ধাৰাবাহিকভাৱে কাম কৰি গৈছে। তেওঁৰ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ গৱেষণা পত্ৰ আগশাৰীৰ জাৰ্নেলসমূহত প্ৰকাশ পাইছে। তেওঁ 'ইণ্ডিয়ান গ্ৰীন বিল্ডিং কাউন্সিল'ৰ সৈতেও ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত আৰু পৰিৱেশ-অনুকূল অট্টালিকা নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহ যোগায়।
সফলতাৰ আঁৰৰ ব্যক্তিসকলৰ প্ৰতি কৃতজ্ঞতা
ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষক বঁটাৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত ফাৰহিন বানোৱে ইয়াক নিজৰ জীৱনৰ এক সৰ্বোচ্চ সন্মান বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁ কয় যে তেওঁৰ উদ্ভাৱিত '৬০:৪০ শিক্ষণ কৌশলে' আজি যি স্বীকৃতি লাভ কৰিছে, সেয়া তেওঁৰ বাবে অতিশয় গৌৰৱৰ কথা। তেওঁ নিজৰ এই সফলতাৰ কৃতিত্ব স্বামী মহম্মদ তহছিন, ডীন অধ্যাপক বন্দনা ছেহগল আৰু বিভাগীয় মুৰব্বী ৰিতু গুলাটীকো শ্ৰদ্ধাৰে অৰ্পণ কৰে।
পূৰ্বেও লাভ কৰিছে বহু সন্মানীয় বঁটা
ফাৰহিন বানোৱে ইয়াৰ পূৰ্বেও বহু সন্মান বুটলিবলৈ সক্ষম হৈছে। তেওঁক পূৰ্বে 'ইণ্টাৰনেচনেল বেষ্ট ৰিছাৰ্ছাৰ ইন আৰ্কিটেকচাৰ' বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁক 'আউটষ্টেণ্ডিং টিচাৰ' বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হৈছে।
কেৱল এগৰাকী শিক্ষক নহয়, নৱপ্ৰজন্মৰ নিৰ্ভৰযোগ্য মাৰ্গদৰ্শক
ফাৰহিন বানোৰ জীৱন গাঁথাই এটা কথা প্ৰমাণ কৰে যে পঢ়োৱাৰ ধৰণ যদি আকৰ্ষণীয় আৰু নতুন হয়, তেন্তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়েও যিকোনো বিষয় অতি সহজে আৰু উন্নত ধৰণে শিকিব পাৰে। তেওঁ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক কেৱল শ্ৰেণীকোঠাৰ চাৰিবেৰৰ মাজত আৱদ্ধ কৰি নাৰাখিলে। তেওঁলোকক বাহিৰৰ প্ৰকৃত পৃথিৱীখন দেখুৱালে, বাস্তৱ প্ৰজেক্টত কাম কৰিবলৈ শিকালে আৰু কিতাপৰ তাত্ত্বিক জ্ঞানক জীৱনৰ ব্যৱহাৰিক দিশৰ সৈতে সংযোগ কৰিলে।
আজি তেওঁৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু সুকীয়া চিন্তাধাৰাই তেওঁক দেশৰ সৰ্বাধিক সন্মানীয় শিক্ষকসকলৰ শাৰীত থিয় কৰাইছে। ফাৰহিন বানোৰ সফলতাৰ এই যাত্ৰা প্ৰতিজন শিক্ষকৰ বাবেই এক অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস, যিয়ে কিবা এটা সুকীয়া কাম কৰি নিজৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ভৱিষ্যত গঢ়িব বিচাৰে। তেওঁ সমাজক দেখুৱাই দিলে যে এগৰাকী শিক্ষকে কেৱল পাঠদান কৰিয়েই ক্ষান্ত নাথাকে, নিজৰ অগতানুগতিক পাঠদানৰ শৈলীৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ চিন্তাধাৰা আৰু ভৱিষ্যত- দুয়োটাই সলনি কৰি দিব পাৰে।
