নতুন দিল্লী
ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ, ক্ষুদ্ৰ আৰু মজলীয়া উদ্যোগ (এমএছএমই) খণ্ডটো ৰাষ্ট্ৰীয় অৰ্থনৈতিক উৎপাদনৰ প্ৰধান চালক হিচাপে পৰিগণিত হৈছে আৰু ২০২২-২০২৩ বিত্তীয় বৰ্ষত দেশৰ মুঠ মূল্য সংযোজন (জিভিএ) ত ইয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি হৈ ৩০.১ শতাংশ হৈছে। এই মন্তব্য কৰিছে ভাৰতীয় ষ্টেট বেংকৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা তথা প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা পৰিষদৰ সদস্য সৌম্য কান্তি ঘোষৰ।
ইণ্ডিয়া এছ এম ই ফাইনেন্স এণ্ড ছামিটত ভাষণ প্ৰদান কৰি তেওঁ কয় যে, এই বৃদ্ধিৰ ফলত এই খণ্ডৰ গুৰুত্ব বাঢ়িছে আৰু ২০২১ চনত ইয়াৰ অংশ ২৭.৩ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাইছে।
২০২৪-২০২৫ বৰ্ষত ভাৰতৰ মুঠ ৰপ্তানিৰ ৪৫.৭৩ শতাংশ এমএছএমই সম্পৰ্কীয় সামগ্ৰীৰ বাবে হ'ব। ঘোষে কয় যে, এই পৰিসংখ্যাসমূহে দেশখনক এক বৈশ্বিক নিৰ্মাণ কেন্দ্ৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সৰু খেলুৱৈসকলৰ ভূমিকাক শক্তিশালী কৰিছে। এমএছএমইৰ ৰপ্তানিৰ পৰিমাণ ২০২১ত ৩.৯৫ লাখ কোটিৰ পৰা ২০২৪-২০২৫ত ১২.৪ ট্ৰিলিয়নলৈ বৃদ্ধি পাইছে।
যোৱা চাৰি বছৰত ৰপ্তানি কৰা এমএছএমইৰ সংখ্যা প্ৰায় তিনিগুণ বৃদ্ধি পাইছে। ঘোষে প্ৰকাশ কৰা তথ্য অনুসৰি, এই ইউনিটৰ সংখ্যা ২০২১ত ৫২,৮৪৯ৰ পৰা ২০২৪-২০২৫ত ১,৭৬,৩১৫লৈ বৃদ্ধি পাইছে। এই প্ৰৱণতাই ৰপ্তানি শক্তি হিচাপে ভাৰতৰ স্থিতিত এই খণ্ডৰ সম্ভাৱনীয়তাক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। ঘোষে উল্লেখ কৰে যে, ২০২২-২০২৩ বৰ্ষত ভাৰতৰ ৰপ্তানিৰ অংশ ৪৩.৫ শতাংশৰ পৰা ২০২৪-২০২৫ বৰ্ষত ৪৫.৭৯ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাইছে।
নিয়ামক পৰিবেশৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি ঘোষে অধিক স্বচ্ছ আৰু যুক্তিসংগত ৰূপায়ণৰ পদক্ষেপৰ দিশত অগ্ৰসৰ হোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।
তেওঁ কয়, "ভাৰতত, প্ৰকৃতাৰ্থত, উদ্ভিদ আৰু যন্ত্ৰপাতি আৰু সঁজুলিৰ বিনিয়োগৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এমএছএমইসমূহ পৰম্পৰাগতভাৱে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে, যিটো তেতিয়াৰে পৰা টাৰ্নওভাৰ ভিত্তিক মানদণ্ডৰ ফেক্টৰিঙৰ বিস্তৃত ব্যৱস্থালৈ গতি কৰিছে, যিটো জিএছটিৰ প্ৰৱৰ্তন আৰু কাৰ্যকৰী পৰম্পৰাৰ সৈতে এক যুক্তিসংগত, স্বচ্ছ, সহজ-প্ৰয়োগৰ পদক্ষেপ।
তেওঁ লগতে কয় যে, এমএছএমইৰ অধীনত খুচুৰা আৰু পাইকাৰী ব্যৱসায়ৰ অন্তৰ্ভুক্তিকৰণে সমগ্ৰ পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ মাজত সহযোগিতা সৃষ্টি কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে।
ডিজিটেল প্লেটফৰ্মত পঞ্জীয়ন বৃদ্ধিৰ জৰিয়তে এই ক্ষেত্ৰখনৰ আনুষ্ঠানিককৰণ ত্বৰান্বিত কৰা হৈছে বুলিও তেওঁ উল্লেখ কৰিছে। উদ্যম আৰু উদ্যম এছিষ্ট পৰ্টেলত মুঠ পঞ্জীয়ন প্ৰায় ৭.৭ কোটি হৈছে, যিটো ২০১৬ চনৰ সমীক্ষাত পঞ্জীয়ন কৰা ৬.৬ কোটিৰ তুলনাত যথেষ্ট বৃদ্ধি।
ইয়াৰ ভিতৰত ৪.৬ কোটি লোকে উদ্যম আৰু ৩.১ কোটি লোকে উদ্যম সহায়ক প'ৰ্টেলত পঞ্জীয়ন কৰিছে। মাইক্ৰ' এন্টাৰপ্ৰাইজৰ ক্ষেত্ৰখনত এতিয়াও প্ৰাধান্য আছে, য'ত মুঠ অংশৰ ৯৯ শতাংশই মাইক্ৰ' এন্টাৰপ্ৰাইজৰ।
ঘোষে লগতে উল্লেখ কৰে যে, এই খণ্ডত বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ ৩৪ কোটি লোকে কৰ্ম সংস্থাপন লাভ কৰিছে। ইয়াৰ পিছত সেৱা খণ্ডত ২.৩৮ কোটি আৰু নিৰ্মাণ খণ্ডত ১.৬ কোটি কৰ্মচাৰী আছে।
ঘোষে এই খণ্ডৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি কয় যে, "আনুমানিক ৪০% অৰ্থাৎ ৩.৩৩ কোটি ফাৰ্ম মহিলাৰ মালিকানাধীন।" তেওঁ ভাৰতীয় পৰিবেশক বিশ্বব্যাপী প্ৰৱণতাৰ সৈতে তুলনা কৰি কয় যে, আমেৰিকাত ক্ষুদ্ৰ আৰু মজলীয়া উদ্যোগৰ ৯৯.৯ শতাংশ ব্যৱসায় আছে আৰু প্ৰতি দহজন শ্ৰমিকৰ ভিতৰত ছয়জন কৰ্মৰত।
