মালয়েছিয়াঃ এখন ইছলামিক ৰাষ্ট্ৰ, য’ত সহাৱস্থান আৰু সহনশীলতা জীৱনধাৰাৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ

Story by  Pallab Bhattacharyya | Posted by  Munni Begum • 5 h ago
মালয়েছিয়াৰ কুয়ালালামপুৰ
মালয়েছিয়াৰ কুয়ালালামপুৰ
 
  পল্লৱ ভট্টাচাৰ্য্য
 
২০২৬ চনৰ ১৭ অক্টোবৰৰ পৰা ২৫ অক্টোবৰলৈকে মালয়েছিয়া ভ্ৰমণৰ সময়ছোৱাত মই কুৱালালামপুৰৰ পৰা লাংকাৱি দ্বীপলৈ গৈছিলো। কুৱালালামপুৰ আৰু লাংকাৱিৰ আকৰ্ষণৰ বাহিৰেও, এই যাত্ৰাই এক প্ৰশ্নৰ অৱতাৰণা কৰিছিল: মালয়, চীনা, ভাৰতীয়, কদাজান-দুচান, বাজাউ, মুৰুট আদিৰ দৰে খিলঞ্জীয়া লোক, চাৰাৱাকৰ খিলঞ্জীয়া লোক যেনে ইবন, বিদায়ুহ, মেলানাউ, কায়ান আৰু কেনিয়াহক ধৰি ওৰাং উলু, ওৰাং আছলি আদি বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠী, ধৰ্ম আৰু ভাষাৰ এখন সমাজে কেনেকৈ নিজৰ জাতীয় জীৱন বৰ্তাই ৰাখিছে?
 
ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বহু পূৰ্বেই মালয় উপদ্বীপ আৰু উত্তৰ বৰ্নিঅ' আছিল ভাৰত মহাসাগৰ আৰু দক্ষিণ চীন সাগৰক সংযোগ কৰা সামুদ্ৰিক বাণিজ্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ। খিলঞ্জীয়া সমাজসমূহে এছিয় ব্যৱসায়ীসকলৰ সৈতে এক সুদৃঢ় বাণিজ্যিক সম্পৰ্ক গঢ়ি তুলিছিল। প্ৰাচীন কালত হিন্দু আৰু বৌদ্ধ আদৰ্শই ইয়াৰ ৰাজদৰবাৰ আৰু শৈল্পিক পৰম্পৰাত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল, যিবোৰ পৰৱৰ্তী সময়ত স্থানীয় পৰিৱেশৰ সৈতে সুন্দৰভাৱে মিলি গৈছিল। অৱশ্যে, এই ভূখণ্ডসমূহৰ ইতিহাস সকলোতে একে নাছিল; বিশেষকৈ ছাবাহ আৰু চাৰাৱাকৰ অভিজ্ঞতা সুকীয়া আছিল।
 
 
চতুৰ্দশ আৰু ষোড়শ শতিকাৰ সময়ছোৱাত ব্যৱসায়ী, ধৰ্মীয় গুৰু আৰু শাসক শ্ৰেণীৰ জৰিয়তে এই অঞ্চলত ক্ৰমান্বয়ে ইছলাম ধৰ্মৰ প্ৰসাৰ ঘটিবলৈ ধৰে। মেলাকাৰ দৰে প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰই ইছলামিক বিশ্বাসক ৰাজকীয় কৰ্তৃত্ব আৰু বাণিজ্যিক নেটৱৰ্কৰ সৈতে সংযোগ কৰাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। 
 
মন কৰিবলগীয়া যে, এই ইছলামীকৰণ প্ৰক্ৰিয়াটো কোনো যুদ্ধ জয় বা বলপূৰ্বক ধৰ্মান্তৰকৰণৰ জৰিয়তে জাপি দিয়া হোৱা নাছিল; ই আছিল এক স্বাভাৱিক ক্ৰমবিকাশ। সেয়েহে আন আন সম্প্ৰদায়সমূহেও নিৰ্বিঘ্নে নিজৰ বৌদ্ধ, খ্ৰীষ্টান, হিন্দু আৰু থলুৱা বিশ্বাসসমূহ বজাই ৰাখিবলৈ সক্ষম হৈছিল। মালয়েছিয়াৰ বৰ্তমানৰ মুছলমান-সংখাগৰিষ্ঠ চৰিত্ৰই ইয়াৰ এই ইতিহাস, জনগাঁথনি আৰু সাংবিধানিক ব্যৱস্থাকেই প্ৰতিফলিত কৰে।
 
পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰভাৱ লাহে লাহে বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। ১৭৮৬ চনত পেনাং অধিগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ১৮১৯ চনত ছিংগাপুৰত আৰু ১৮২৪ চনত মেলাকাত ব্ৰিটিছে নিজৰ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে। ১৮৭৪ চনৰ পাংকোৰ চুক্তিয়ে মালয় ৰাজ্যসমূহত ব্ৰিটিছৰ হস্তক্ষেপ অধিক সুদৃঢ় কৰে। ব্ৰিটিছ শাসনে সমগ্ৰ অঞ্চলটোক এখন একত্ৰিত ঔপনিৱেশিক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিৱৰ্তে যুক্তৰাজ্য, অযুক্তৰাজ্য, ষ্ট্ৰেইটছ ছেটেলমেণ্ট আৰু বৰ্নিঅ'ৰ সুকীয়া ব্যৱস্থাৰে এক মিশ্ৰিত প্ৰশাসনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।
 
ব্ৰিটিছৰ বাণিজ্যিক সম্প্ৰসাৰণৰ ফলস্বৰূপে খনি, বাগিচা, বন্দৰ আৰু আন্তঃগাঁথনিৰ দ্ৰুত বিকাশ ঘটিছিল। এই সময়ছোৱাতেই চীন আৰু ভাৰতৰ পৰা হোৱা প্ৰব্ৰজনে দেশখনৰ জনসংখ্যাৰ আৰ্হিলৈ এক ব্যাপক পৰিৱৰ্তন আনিছিল। ঔপনিৱেশিক গাঁথনিয়ে প্ৰায়ে নিৰ্দিষ্ট সম্প্ৰদায়বোৰক নিৰ্দিষ্ট পেছাৰ সৈতে জড়িত কৰি ৰাখিছিল, যাৰ ফলত স্বাধীনতাৰ সময়ত জাতিগত বিভাজনৰ ৰেখাবোৰ অধিক কঠোৰ হৈ পৰিছিল।
 
মালয়েছিয়াৰ মেলেকা চহৰ
 
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰভাৱে ব্ৰিটিছ কৰ্তৃত্বক দুৰ্বল কৰি পেলায়। মালয়ান ইউনিয়নৰ প্ৰস্তাৱৰ বিৰোধিতা, জাতীয়তাবাদী চেতনাৰ জাগৰণ আৰু মালয়ান জৰুৰীকালীন অৱস্থাই লাহে লাহে স্ব-শাসনৰ পথ প্ৰশস্ত কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ইউনাইটেড মালয়েজ নেচনেল অৰ্গেনাইজেচন (UMNO), মালয়ান চাইনীজ এছ'চিয়েচন আৰু মালয়ান ইণ্ডিয়ান কংগ্ৰেছৰ মিত্ৰজোঁটে ১৯৫৫ চনৰ নিৰ্বাচনত বিপুল জয়লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৫৭ চনৰ ৩১ আগষ্টত 'ফেডাৰেচন অৱ মালয়া'ই স্বাধীনতা লাভ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰত মালয়া, ছাবাহ, চাৰাৱাক আৰু ছিংগাপুৰক চামিল কৰি 'মালয়েছিয়া' গঠন কৰা হয়, যদিও ১৯৬৫ চনত ছিংগাপুৰ এই ফেডাৰেচনৰ পৰা পৃথক হৈ যায়।
 
মালয়েছিয়াৰ বৈচিত্ৰ্য কেৱল মালয়, চীনা আৰু ভাৰতীয়ৰ মাজতে আৱদ্ধ নহয়; উপদ্বীপটোৰ ওৰাং আছলি সম্প্ৰদায় আৰু ছাবাহ আৰু চাৰাৱাকৰ বহু খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠীও ইয়াৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। চৰকাৰী পৰিসংখ্যা অনুসৰি ২০২৬ চনৰ আৰম্ভণিতে মালয়েছিয়াৰ জনসংখ্যা আছিল প্ৰায় ৩ কোটি ৪৪ লাখ। ইয়াৰ ভিতৰত মালয়সকল ৫৮.৩ শতাংশ, অন্যান্য ভূমিপুত্ৰ ১২.৩ শতাংশ, চীনা ২২.১ শতাংশ আৰু ভাৰতীয় লোক ৬.৫ শতাংশ। ২০২০ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি দেশখনত মুছলমান ৬৩.৫ শতাংশ, বৌদ্ধ ১৮.৭ শতাংশ, খ্ৰীষ্টান ৯.১ শতাংশ আৰু হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বী লোক ৬.১ শতাংশ।
 
মালয়েছিয়াৰ সংবিধানে দেশখনৰ উমৈহতীয়া নাগৰিকত্ব আৰু জাতিগত বৈষম্য নিবাৰণ- দুয়োটা দিশকে সামৰি লৈছে। সংবিধানৰ ৩ নং অনুচ্ছেদে ইছলামক ফেডাৰেচনৰ চৰকাৰী ধৰ্ম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ লগতে আন ধৰ্মসমূহৰ শান্তিপূৰ্ণ চৰ্চাৰ সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিছে। একেদৰে, ৪ নং অনুচ্ছেদে সাংবিধানিক আধিপত্য নিশ্চিত কৰে আৰু ৮ নং অনুচ্ছেদে কিছুমান অনুমোদিত ব্যতিক্ৰমৰ বাহিৰে সকলোৰে বাবে আইনৰ সমতা প্ৰদান কৰে। ১১ নং অনুচ্ছেদে ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু চৰ্চাৰ স্বাধীনতা দিয়ে, যদিও মুছলমানসকলৰ মাজত আন ধৰ্মপ্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। আনহাতে, ১৫২ নং অনুচ্ছেদে মালয়ক ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়াৰ লগতে আন ভাষাসমূহৰ ব্যৱহাৰকো সাধাৰণতে নিষিদ্ধ নকৰে। ১৫৩ নং অনুচ্ছেদে মালয় তথা ছাবাহ আৰু চাৰাৱাকৰ খিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ বিশেষ স্থিতি ৰক্ষা কৰাৰ লগতে অন্যান্য সম্প্ৰদায়ৰ ন্যায্য স্বাৰ্থকো সুৰক্ষিত কৰে।
 
দৰাচলতে মালয়েছিয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে এখন ধৰ্মনিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰ বুলি ক'ব নোৱাৰি আৰু একেদৰে ইয়াক এখন নিখুঁত ধৰ্মতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ বুলিও আখ্যা দিব নোৱাৰি। ইয়াৰ সাংবিধানিক ব্যৱস্থাই ইছলাম আৰু মালয় পৰিচয়ক এক সুকীয়া মৰ্যাদা প্ৰদান কৰে, আনহাতে আদালত, বিধায়িনী দল আৰু ফেডাৰেল ব্যৱস্থাসমূহে কৰ্তৃত্বৰ এক সুনিৰ্দিষ্ট পৰিসীমা নিৰ্ধাৰণ কৰে।
 
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
 
মালয়েছিয়াৰ একতা ঘাইকৈ ৰাজনৈতিক মিত্ৰজোঁটৰ বুজাবুজি, ৰাজহুৱা শিক্ষা ব্যৱস্থা, এটা উমৈহতীয়া ভাষা, অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জৰিয়তে বৰ্তাই ৰখা হৈছে। ১৯৬৯ চনৰ মে' মাহৰ ভয়াৱহ সাম্প্ৰদায়িক হিংসাৰ পিছত ১৯৭১ চনত দেশখনত 'নতুন অৰ্থনৈতিক নীতি' প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। ইয়াৰ মূল লক্ষ্য আছিল দৰিদ্ৰতা নিৰ্মূল কৰা আৰু জাতিগত ভিত্তিত গঢ়ি উঠা অৰ্থনৈতিক ভূমিকাসমূহৰ পুনৰ্গঠন কৰা। এই নীতিয়ে বহুলাংশে সুযোগ বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিছিল যদিও সংৰক্ষণ বা ইতিবাচক পদক্ষেপসমূহৰ নিৰপেক্ষতা আৰু দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰভাৱক লৈ বৰ্তমানো বিতৰ্ক অব্যাহত আছে। পণ্ডিত আব্দুল ৰহমান এম্বং আৰু লি হোৱক-আউনৰ দৰে বিশেষজ্ঞসকলে সতৰ্ক কৰি দিছে যে সমাজত কেৱল সম্প্ৰীতিয়েই যথেষ্ট নহয়; শ্ৰেণীবিভাজন, সম্পদৰ সুষম বিতৰণ আৰু ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ সমতাও সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ।
 
ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো মালয়েছিয়াই এক সমন্বয়ৰ পথ গ্ৰহণ কৰিছে। শতিকাজোৰা আঞ্চলিক আদান-প্ৰদানৰ ফলস্বৰূপে মালয় ভাষাৰ বিকাশ ঘটিছিল, যিয়ে সংস্কৃত, আৰৱী আৰু আন আন ভাষাসমূহৰ প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছে। স্বাধীনতাৰ পূৰ্বে ই বাণিজ্যিক সংযোগী ভাষা (lingua franca) হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত 'বাহাছা মেলায়ু'ক প্ৰামাণিককৰণ কৰি ৰাষ্ট্ৰ নিৰ্মাণৰ এক শক্তিশালী আহিলা হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। সমান্তৰালভাৱে আন ভাষাসমূহৰ সুৰক্ষাই এই কথাকে প্ৰমাণ কৰে যে ৰাষ্ট্ৰীয় একাত্মবোধৰ বাবে সকলোৰে ভাষা একে হোৱাটো জৰুৰী নহয়। এখন সফল ভাষা নীতিয়ে সদায় অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিব লাগে, যাতে চীনা, তামিল বা অন্যান্য থলুৱা মাতৃভাষা কোৱা লোকসকলেও মালয়েছিয়াৰ জাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা নিজকে অমিল বুলি অনুভৱ নকৰে।
 
বাহ্যিকভাৱে যিমানেই নিখুঁত যেন নালাগক কিয়, প্ৰকৃত পৰিস্থিতি এক আদৰ্শ সম্প্ৰীতিৰ ছবিতকৈ যথেষ্ট জটিল। ১৯৬৯ চনৰ ১৩ মে'ত মূলতঃ মালয় আৰু খিলঞ্জীয়া চীনা লোকৰ মাজত হোৱা সাম্প্ৰদায়িক সংঘৰ্ষই আজিও এই কথা সোঁৱৰাই দিয়ে যে সহাৱস্থানৰ ভেটি কেতিয়াবা ভাগি পৰিব পাৰে। বৰ্তমান সময়তো ধৰ্মান্তৰকৰণ, দেৱানী আৰু শ্বৰিয়াহ আদালতৰ মাজৰ পাৰিবাৰিক আইনগত বিবাদ, ধৰ্মপ্ৰচাৰৰ ওপৰত আৰোপিত নিষেধাজ্ঞা আৰু ৰাষ্ট্ৰ-সমৰ্থিত ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহত অসমান প্ৰৱেশাধিকাৰে ব্যক্তিগত অধিকাৰৰ বহুতো অমীমাংসিত প্ৰশ্ন উন্মোচন কৰে। 
 
ৰাজনৈতিক বিতৰ্কই প্ৰায়ে জাতিগত আৰু ধৰ্মীয় উদ্বেগক প্ৰৰোচিত কৰা দেখা যায়। আনহাতে, প্ৰব্ৰজনকাৰী আৰু ৰাষ্ট্ৰহীন লোকসকল আজিও সাধাৰণ নাগৰিকৰ আইনী সুৰক্ষা আৰু প্ৰতিনিধিত্বৰ পৰা বঞ্চিত। পণ্ডিত তামিৰ মৌস্তফাৰ ধৰ্ম আৰু আইনৰ অধ্যয়নে দেখুৱাইছে যে পাৰ্থক্য পৰিচালনা কৰিবলৈ নিৰ্মাণ কৰা প্ৰতিষ্ঠানবোৰেই কেনেকৈ নতুন বিবাদৰো সূত্ৰপাত কৰিব পাৰে।
 
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
 
ৰাজনৈতিক দিশৰ পৰা চালে দেখা যায়, ২০২৬ চনৰ অক্টোবৰ মাহত প্ৰধানমন্ত্ৰী আনোৱাৰ ইব্ৰাহিমে এখন মিত্ৰজোঁটৰ চৰকাৰৰ নেতৃত্ব বহন কৰিছে। এই চৰকাৰৰ স্থায়িত্ব বিভিন্ন ইতিহাস আৰু নিৰ্বাচনী সমষ্টি থকা অংশীদাৰসকলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, য'ত ছাবাহ আৰু চাৰাৱাকৰ প্ৰভাৱশালী ৰাজনৈতিক দলসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত। ২০২৬ চনৰ ২০ অক্টোবৰত বিৰোধী মিত্ৰজোঁট 'পেৰিকটান নেচনেল'ৰ পঞ্জীয়ন বাতিল হোৱা ঘটনাই দেশখনৰ ৰাজনৈতিক প্ৰশাসন আৰু গণতান্ত্ৰিক প্ৰতিযোগিতাক লৈ অনিশ্চয়তা বৃদ্ধি কৰিছে; অৱশ্যে আইনী প্ৰত্যাহ্বানসমূহ চলি থকাৰ বাবে ইয়াৰ প্ৰভাৱক এতিয়াই মীমাংসিত বুলি গণ্য কৰিব নালাগে।
 
অৰ্থনৈতিকভাৱে মালয়েছিয়া হৈছে ৰপ্তানিমুখী এখন উচ্চ-মধ্যমীয়া আয়ৰ দেশ। ২০২৫ চনত দেশখনৰ নামমাত্ৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন (GDP) আছিল প্ৰায় ৪৭২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ। বিশ্ব বেংকৰ অনুমান অনুসৰি ২০২৬ চনত ইয়াৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ হাৰ ৫.১ শতাংশ হ'ব, যিটো ঘাইকৈ ইলেক্ট্ৰনিক্স, তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) খণ্ডৰ বৰ্ধিত চাহিদাৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত। অৱশ্যে, উৎপাদনশীলতা, উদ্ভাৱন, দক্ষতা আৰু নিযুক্তিৰ হাৰ উন্নত কৰাৰ লগতে বিকাশৰ সমতা ৰক্ষা কৰাটো দেশখনৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান। তদুপৰি, গোলকীয় যোগান শৃংখলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতাৰ বাবে মালয়েছিয়াই বিশ্ব বাণিজ্যৰ উত্তেজনা আৰু হ্ৰাস পোৱা চাহিদাৰো সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।
 
মালয়েছিয়াৰ বৈদেশিক নীতি অত্যন্ত কৌশলপূৰ্ণ- ই একচেটিয়া মিত্ৰতাৰ পৰিৱৰ্তে সদায় বিকল্প বিচাৰে। আছিয়ান (ASEAN), ৰাষ্ট্ৰসংঘ, কমনৱেলথ, অৰ্গেনাইজেচন অৱ ইছলামিক কো-অপাৰেচন আৰু গোষ্ঠী নিৰপেক্ষ আন্দোলনৰ দৰে মঞ্চত দেশখনৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ আছে। ই আঞ্চলিক সৰ্বাংগীন অৰ্থনৈতিক অংশীদাৰিত্ব (RCEP) আৰু ট্ৰেন্স-পেচিফিক অংশীদাৰিত্বৰ বাবে সৰ্বাংগীন আৰু প্ৰগতিশীল চুক্তিৰ (CPTPP) অন্তৰ্গত, লগতে ২০২৫ চনত ই ব্ৰিকছৰ (BRICS) পূৰ্ণাংগ সদস্যৰ পৰিৱৰ্তে অংশীদাৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।  
 
'ফাইভ পাৱাৰ ডিফেন্স এৰেঞ্জমেণ্টছে' ইয়াক ছিংগাপুৰ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড আৰু যুক্তৰাজ্যৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আনহাতে, চীনৰ সৈতে ইয়াৰ গভীৰ বাণিজ্যিক সম্পৰ্ক থকাৰ লগতে দক্ষিণ চীন সাগৰক লৈ সামুদ্ৰিক বিবাদো আছে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে বাণিজ্য, প্ৰযুক্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ সম্পৰ্ক থকাৰ বিপৰীতে আমেৰিকা-চীনৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাৰ ফলত উদ্ভৱ হোৱা চাপো বিদ্যমান। ভাৰত মালয়েছিয়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ঐতিহাসিক, বাণিজ্যিক আৰু কৌশলগত অংশীদাৰ হৈ অহাৰ লগতে জাপান, ইউৰোপ, অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহেও ইয়াৰ বৈদেশিক সম্পৰ্কৰ বৈচিত্ৰ্যকৰণত অৰিহণা যোগায়। বিশেষজ্ঞ কুইক চেং-চুইৰ মতে, এই বহুমুখী দৃষ্টিভংগী হৈছে দেশখনৰ এক নিপুণ কৌশলগত সুৰক্ষা ব্যৱস্থা।
 
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
 
এতিয়া প্ৰশ্ন হয়, মালয়েছিয়া সমগ্ৰ বিশ্বৰ বাবে এক আদৰ্শ আৰ্হি হ'ব পাৰেনে? ইয়াৰ উত্তৰ 'হয়' হ'ব পাৰে, যদিহে আমি এইটো শিকো যে বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীয়ে নিজৰ স্বকীয় পৰিচয় বিসৰ্জন নিদিয়াকৈয়ো সমৃদ্ধি, সুদৃঢ় প্ৰতিষ্ঠান আৰু এক উমৈহতীয়া নাগৰিক জীৱন গঢ়ি তুলিব পাৰে। কিন্তু যদি "আদৰ্শ" মানে মালয়েছিয়াৰ প্ৰতিটো বৰ্তমানৰ পছন্দ বা নিষেধাজ্ঞাক অন্ধভাৱে অনুকৰণ কৰাটো বুজায়, তেন্তে ইয়াৰ উত্তৰ হ'ব 'নহয়'।
 
মালয়েছিয়াৰ পৰা গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া নীতিসমূহৰ ভিতৰত আছে- পাৰস্পৰিক মত বিনিময়, জবাবদিহিমূলক প্ৰতিষ্ঠান, আঞ্চলিক বুজাবুজি, সকলোৰে বাবে অৰ্থনৈতিক সুযোগ আৰু সংখ্যালঘুৰ অধিকাৰৰ সুৰক্ষা। সামূহিক সমৃদ্ধি আৰু পাৰস্পৰিক নিৰ্ভৰশীলতাই এখন সমাজৰ প্ৰকৃত নৈতিক জোখ-মাপ আগবঢ়ায়। এখন সমাজৰ সম্প্ৰীতিক কেৱল ৰাজহুৱা উৎসৱ-পাৰ্বনৰ উদযাপনেৰে জুখিব নোৱাৰি; ইয়াৰ প্ৰকৃত পৰিচয় ফুটি উঠে তেতিয়াহে, যেতিয়া দেশৰ প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিয়ে নিৰ্ভয়ে কথা ক'ব পাৰে, নিজৰ উপাসনা কৰিব পাৰে, সমাজত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে আৰু অধিকাৰৰ বাবে ন্যায় বিচাৰিব পাৰে।
 
মালয়েছিয়াৰ অভিজ্ঞতাই আমাক অৱশেষত এক চিৰন্তন সত্যৰ শিক্ষা দিয়ে- 'একতা কোনো শ্ল’গান নহয়, ই এক নিৰন্তৰ অনুশীলন'। দেশখনৰ সাফল্যসমূহ যিদৰে স্বীকৃতিৰ যোগ্য, ঠিক একেদৰে ইয়াৰ অসমতাসমূহো সৎ পৰ্যবেক্ষণৰ যোগ্য। আটাইতকৈ শক্তিশালী বহুত্ববাদী সমাজ এখন সেইখন নহয়, য'ত মানুহৰ মাজত কোনো মতানৈক্য নাথাকে; সেইখনহে প্ৰকৃত শক্তিশালী সমাজ, যিয়ে পাৰস্পৰিক মৰ্যাদা, সাংবিধানিক সংযম আৰু সহযোগিতাৰে সকলো মতানৈক্য দূৰ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। এয়াই হৈছে মালয়েছিয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি আৰু সমগ্ৰ বিশ্বৰ লগতে বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে ইয়াৰ আধৰুৱা কামৰ এক নিৰন্তৰ যাত্ৰা।
 
(লেখক অসম চৰকাৰৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত আৰক্ষী সঞ্চালক প্ৰধান; অসম লোকসেৱা আয়োগৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ আৰু 'আৱাজ- দ্য ভইচ অসম'ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া)