বেংগালুৰুৰ দৰে ব্যস্ত চহৰ, য’ত সুযোগ আৰু অভাৱ দুয়োটাই একেলগে বিৰাজ কৰে, যিসকলে এদিন ভাবিছিল যে তেওঁলোকৰ শৈক্ষিক যাত্ৰা চিৰদিনৰ বাবে শেষ হৈ গৈছে, তাত তেওঁ নীৰৱে গঢ়ি তুলিছে এক আশাৰ সাঁকো। ২০১৮ চনত স্থাপিত 'লাৰ্নিং পইণ্ট ফাউণ্ডেচন'ৰ জৰিয়তে তেওঁ আধাতে স্কুল এৰা ১৫০০ ৰো অধিক লোকৰ জীৱন সলনি কৰিছে, তেওঁলোকক কেৱল কিতাপ আৰু শ্ৰেণীকোঠাই নহয়, বৰং আশা, এক সুশৃংখল জীৱন আৰু নতুন আত্মবিশ্বাস প্ৰদান কৰিছে।
তেওঁৰ এই অভিযানৰ আঁৰত এক গভীৰ ব্যক্তিগত কাৰণো জড়িত হৈ আছে। এগৰাকী যুৱতী হিচাপে বিয়াৰ বাবে প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয় পৰ্যায়তে ড০ সৰ্বথে নিজৰ শিক্ষা জীৱন আধাতে সামৰিবলগীয়া হৈছিল। বছৰ বছৰ ধৰি শিক্ষাৰ দুৱাৰ তেওঁৰ বাবে বন্ধ হৈ থকা যেন লাগিছিল। কিন্তু তেওঁ পুনৰ উভতি আহি নিজৰ ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে আৰু অৱশেষত মনোবিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ আৰু পাছলৈ শৈক্ষিক মনোবিজ্ঞানত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে। শিক্ষাত পৰা এই যতিয়েই তেওঁক আধাতে স্কুল এৰা লোকসকলৰ অৱস্থাটো বুজাত সহায় কৰিছিল। তেওঁ কয়, "যেতিয়া মই পুনৰ পঢ়া আৰম্ভ কৰিছিলো, তেতিয়া মই এই শৈক্ষিক ব্যৱধানৰ আৱেগিক বোজাটো অনুভৱ কৰিব পাৰিছিলো। আত্ম-সন্দেহ কি সেয়া মই অনুভৱ কৰিছিলো। সেইবাবেই সমাজত পিছপৰি ৰোৱা লোকসকলক মই আওকাণ কৰিব নোৱাৰিলো।"
পিছপৰা সম্প্ৰদায়বোৰত তেওঁ যি দেখিছিল, সেয়া বুদ্ধিমত্তাৰ অভাৱ নাছিল, সেয়া আছিল সুযোগৰ অভাৱ। দৰিদ্ৰতা, পাৰিবাৰিক দায়িত্ব, বাল্য বিবাহ, স্বাস্থ্যৰ সমস্যা আৰু সামাজিক চাপৰ বাবে বহু শিশু আৰু প্ৰাপ্তবয়স্কই আধাতে স্কুল এৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। মাদ্ৰাছাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, বিধৱা, একক মাতৃ আৰু অনাথসকলৰ বাবে সাধাৰণ শিক্ষা ব্যৱস্থা প্ৰায়ে বহু দূৰৰ বা ঢুকি নোপোৱা যেন অনুভৱ হৈছিল।
ড° সৰ্বথ আদিল খানৰ ফাউণ্ডেচনত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠান
ড০ সৰ্বথে এই পটভূমি সলনি কৰাৰ সিদ্ধান্ত ল'লে। এটা স্পষ্ট লক্ষ্যৰে লাৰ্নিং পইণ্ট ফাউণ্ডেচন গঠন কৰা হৈছিলঃ সেয়া হৈছে 'নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ অ'পেন স্কুলিং' (NIOS) ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে আধাতে স্কুল এৰা আৰু পিছপৰা লোকসকলক আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ মূলসুঁতিলৈ ঘূৰাই অনা। যিসকলে পঢ়াৰ বয়স পাৰ হৈ গ'ল বুলি ভাবিছিল, তেওঁলোকক NIOS-ৰ অধীনত দশম আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰি ফাউণ্ডেচনে এক স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত শৈক্ষিক পথ প্ৰদান কৰে।
ইয়াৰ ফলাফল আছিল চমকপ্ৰদ। ফাউণ্ডেচনে NIOS পৰীক্ষাত ৯০ শতাংশতকৈয়ো অধিক উত্তীৰ্ণৰ হাৰ বৰ্তাই ৰাখিছে। তাতোকৈ ডাঙৰ কথাটো হ'ল, এই পৰিসংখ্যাবোৰৰ আঁৰত লুকাই আছে বহু মানুহৰ জীৱনৰ কাহিনী। বিয়াৰ ১৫ বছৰৰ পাছত এগৰাকী তিনি সন্তানৰ মাতৃয়ে পুনৰ পঢ়া আৰম্ভ কৰিলে। আৰ্থিক অনাটনৰ বাবে স্কুল এৰা এজন যুৱকে দ্বাদশ শ্ৰেণী উত্তীৰ্ণ হৈ সংস্থাপন লাভ কৰিলে। মাদ্ৰাছাত পঢ়া বহু শিক্ষাৰ্থীয়ে সফলতাৰে মূলসুঁতিৰ শৈক্ষিক আৰু বৃত্তিমূলক ক্ষেত্ৰখনত খোজ পেলাবলৈ সক্ষম হ'ল।
ড০ সৰ্বথে কয়, "এখন প্ৰমাণপত্ৰই এটা পৰিয়ালৰ দিশ সলনি কৰিব পাৰে। যেতিয়া এজন ব্যক্তিয়ে পঢ়ে, তেতিয়া গোটেই ঘৰখনেই পুনৰ বিশ্বাস কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।"
কিন্তু লাৰ্নিং পইণ্ট ফাউণ্ডেচনে কেৱল পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিতেই সীমাবদ্ধ নাথাকে। ড০ সৰ্বথে অনুভৱ কৰিছিল যে বৰ্তমানৰ প্ৰতিযোগিতামূলক পৃথিৱীখনত কেৱল কিতাপৰ জ্ঞানেই যথেষ্ট নহয়। শিক্ষাৰ্থীসকলক কাউন্সেলিং, আৱেগিক সমৰ্থন আৰু ব্যক্তিত্ব বিকাশৰ প্ৰশিক্ষণো দিয়া হয়। বহুতেই ভংগুৰ আত্মবিশ্বাস আৰু বিফলতাৰ ভয় লৈ ইয়ালৈ আহে। পৰামৰ্শদাতাৰ তত্ত্বাৱধান আৰু শৃংখলাবদ্ধ নিৰ্দেশনাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে যোগাযোগৰ দক্ষতা, সময়ৰ ব্যৱস্থাপনা আৰু আত্ম-শৃংখলা শিকে। "আমি তেওঁলোকক কেনেকৈ চিন্তা কৰিব লাগে, কেনেকৈ কথা পাতিব লাগে আৰু কেনেকৈ আত্মবিশ্বাসেৰে থিয় দিব লাগে সেয়া শিকাওঁ," তেওঁ বুজাই কয়। "শিক্ষাই কেৱল নম্বৰ নহয়, চৰিত্ৰও গঢ় দিব লাগিব।"
ড° সৰ্বথ আদিল খানৰ ফাউণ্ডেচনৰ পোষ্টাৰ
বৃত্তিমূলক প্ৰশিক্ষণ হৈছে ফাউণ্ডেচনৰ কামৰ আন এক মূল স্তম্ভ। ডাটা এণ্ট্ৰি, কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু ডিজিটেল সাক্ষৰতাৰ পাঠ্যক্ৰমে শিক্ষাৰ্থীসকলক কৰ্মসংস্থাপনৰ উপযোগী দক্ষতা প্ৰদান কৰে। এই কাৰ্যসূচীসমূহ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত শ শ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে চাকৰি লাভ কৰিছে। উপাৰ্জনৰ সমস্যাত ভুগি থকা পৰিয়ালসমূহৰ বাবে এই পৰিৱৰ্তন জীৱন সলনি কৰিব পৰা বিধৰ।
এজন প্ৰাক্তন ছাত্ৰই কয়, "মই পঢ়া-শুনাৰ আশা এৰি দিছিলো। মই ভাবিছিলো যে মই গোটেই জীৱন কেৱল সৰু-সুৰা কামেই কৰিব লাগিব। লাৰ্নিং পইণ্টত তেওঁলোকে মোক সন্মান সহকাৰে গ্ৰহণ কৰিলে। মই পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হ'লো আৰু কম্পিউটাৰৰ কাম শিকিলো। আজি মই চাকৰি কৰি আছো আৰু মোৰ বাবেই মোৰ সৰু ভাই-ভনীসকলেও স্কুললৈ যাব পাৰিছে।"
ফাউণ্ডেচনৰ সুবিধাসমূহৰ ভিতৰত শ্ৰেণীকোঠা, বিজ্ঞান আৰু কম্পিউটাৰ লেব আৰু এটা পুথিভঁৰাল অন্তৰ্ভুক্ত। মেধাৱী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক জলপানি প্ৰদান কৰা হয় যাতে আৰ্থিক অনাটন পুনৰ বাধা হৈ থিয় নিদিয়ে। তথাপি এই সংস্থাই অতি সীমিত বাজেটত কাম কৰে আৰু মূলতঃ দান-বৰঙণি আৰু সমাজৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
আৰ্থিক সীমাবদ্ধতা থকা সত্ত্বেও ইয়াৰ প্ৰভাৱ ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাইছে। আৰম্ভণিতে কেইজনমান মাত্ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰে আৰম্ভ কৰা এই ফাউণ্ডেচনত এতিয়া বছৰি ১,০০০ ৰো অধিক শিক্ষাৰ্থীয়ে নামভৰ্তি কৰে আৰু আগন্তুক বছৰবোৰত আৰু অধিক পিছপৰা যুৱক-যুৱতীক সৱলীকৰণ কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখিছে। ধৰ্মীয় আৰু আধুনিক শিক্ষাৰ এক ভাৰসাম্যপূৰ্ণ আৰু অৰ্থপূৰ্ণ সমন্বয় গঢ়ি তুলিবলৈ মাদ্ৰাছাসমূহৰ সৈতে সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ পৰিকল্পনাও চলি আছে।
ড০ সৰ্বথে বিশ্বাস কৰে যে প্ৰকৃত সৱলীকৰণে নিজৰ পৰিচয়ক সন্মান জনোৱাৰ লগতে সুযোগৰ পৰিসৰো বৃদ্ধি কৰে। "আমি কাকো নিজৰ শিপা এৰিবলৈ নকওঁ," তেওঁ কয়। "আমি তেওঁলোকৰ দৃষ্টিভংগী প্ৰসাৰিত কৰাত সহায় কৰোঁ।" তেওঁৰ কামে শিক্ষক আৰু স্বেচ্ছাসেৱকসকলকো প্ৰভাৱিত কৰিছে, যাৰ বহুতেই লাৰ্নিং পইণ্টৰ পৰিৱেশক শৃংখলাবদ্ধ কিন্তু সহানুভূতিশীল বুলি বৰ্ণনা কৰে। শিক্ষাৰ্থীসকলক তেওঁলোকৰ অতীতক লৈ বিচাৰ কৰা নহয়। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে, তেওঁলোকক সম্ভাৱনাৰ দিশে আগুৱাই নিয়া হয়।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক সম্বোধন কৰি থকা অৱস্থাত ড° সৰ্বথ আদিল খান
পৰ্যবেক্ষকসকলে প্ৰায়ে ড০ সৰ্বথক শান্ত কিন্তু দৃঢ়মনা বুলি বৰ্ণনা কৰে। প্ৰচাৰতকৈ তেওঁ নীৰৱে সমাজত প্ৰভাৱ পেলোৱাটো অধিক পছন্দ কৰে। তেওঁৰ বাবে প্ৰতিটো সফল কাহিনী বাতৰিৰ শিৰোনামতকৈও অধিক শক্তিশালী। "যেতিয়া এজন ছাত্ৰই ফোন কৰি কয়, 'মেডাম, মই মোৰ ৰিজাল্ট পালোঁ', সেয়াই মোৰ বাবে আটাইতকৈ ডাঙৰ পুৰস্কাৰ," তেওঁ হাঁহি মাৰি কয়।
লাৰ্নিং পইণ্ট ফাউণ্ডেচন আজি কেৱল এখন শিক্ষানুষ্ঠান হৈ থকা নাই। ই হৈছে দ্বিতীয় সুযোগ পোৱাৰ এক কেন্দ্ৰ। ই এনে এখন ঠাই য'ত আধৰুৱা সপোনবোৰ পুনৰ সজীৱ হৈ উঠে। ই প্ৰমাণ কৰে যে সুশৃংখল সমৰ্থন আৰু আন্তৰিক পৰামৰ্শই সমগ্ৰ সম্প্ৰদায়ৰ গতিপথ সলনি কৰিব পাৰে।
যিখন সমাজত আধাতে স্কুল এৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পৰিসংখ্যা প্ৰায়ে কেৱল সংখ্যাত আলোচনা কৰা হয়, তাত ড০ সৰ্বথে সংখ্যাৰ আঁৰৰ মুখবোৰ দেখে। তেওঁ দেখে সুযোগৰ অপেক্ষাত থকা সুপ্ত প্ৰতিভা। তেওঁ প্ৰত্যক্ষ কৰে বিফলতাৰ আঁৰত লুকাই থকা সংগ্ৰাম। ভৱিষ্যতলৈ তেওঁৰ লক্ষ্য স্থিৰ। "শিক্ষাৰ দুৱাৰ যে তেওঁলোকৰ বাবে বন্ধ হৈ গৈছে, সেই কথা কোনেও অনুভৱ কৰিব নালাগে," তেওঁ কয়। "যেতিয়ালৈকে ইচ্ছা থাকে, তেতিয়ালৈকে উপায় ওলাবই।" আৰু বেংগালুৰুৰ এটা সাধাৰণ ভৱনত সেই পথ নিৰ্মাণৰ কাম চলিয়েই আছে, এজন এজন দৃঢ়মনা শিক্ষাৰ্থীৰ জৰিয়তে।
