বেগম হজৰত মহল ৰাষ্ট্ৰীয় জলপানি আঁচনিঃ মেধাৱী সংখ্যালঘু ছাত্ৰীৰ বাবে আশাৰ ৰেঙনি

Story by  atv | Posted by  Munni Begum • 16 h ago
প্ৰতিনিধিত্বমুলক ফটো
প্ৰতিনিধিত্বমুলক ফটো
 
মালিক আছগৰ হাচমী
 
এখন সমাজৰ প্ৰকৃত বিকাশ তেতিয়াহে সম্ভৱ, যেতিয়া সেই সমাজৰ কন্যাসকল শিক্ষিত হয়। কিন্তু সমগ্ৰ দেশৰ লাখ লাখ দৰিদ্ৰ আৰু মধ্যবিত্ত পৰিয়ালত আজিও এক নিৰন্তৰ চিন্তাই ক্ৰিয়া কৰি থাকে- ছোৱালীজনীয়ে পঢ়িব বিচাৰে, কিন্তু ঘৰৰ আৰ্থিক অৱস্থাই লগ নিদিয়ে। বিদ্যালয়ৰ মাছুল, কিতাপ-বহী, ইউনিফৰ্ম আৰু অন্যান্য শৈক্ষিক খৰচৰ বোজাই প্ৰায়ে তেওঁলোকৰ শিক্ষাত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে। বিশেষকৈ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ আৰ্থিকভাৱে পিছপৰা পৰিয়ালসমূহত এই যন্ত্ৰণা অধিক বেছিকৈ দেখা যায়। এনে পৰিস্থিতিত, মেধাৱী কন্যাসকলৰ সপোন বাস্তৱায়িত কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক সাহস যোগাবলৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ 'বেগম হজৰত মহল ৰাষ্ট্ৰীয় জলপানি' এক উল্লেখযোগ্য সহযোগিতা।
 
এই জলপানি আঁচনিখন সেইসকল মেধাৱী ছাত্ৰীৰ বাবে মুকলি কৰা হৈছে যিসকল পঢ়া-শুনাত আগবঢ়া, কিন্তু আৰ্থিক অনাটন তেওঁলোকৰ শিক্ষাৰ পথত হেঙাৰ হৈ পৰিছে। এই আঁচনিৰ মূল উদ্দেশ্য কেৱল আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাই নহয়, বৰং শিক্ষাৰ জৰিয়তে নিজৰ ভৱিষ্যত সলনি কৰিব বিচৰা কন্যাসকলক আগুৱাই যোৱাত সহায় কৰা।
 
 
মন কৰিবলগীয়া কথাটো হ'ল, এই আঁচনিখন পূৰ্বতে 'মেধাৱী ছাত্ৰীৰ বাবে মৌলানা আজাদ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপানি' নামেৰে জনাজাত আছিল। ২০০৩ চনত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী অটল বিহাৰী বাজপেয়ীয়ে ইয়াৰ শুভাৰম্ভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি 'বেগম হজৰত মহল ৰাষ্ট্ৰীয় জলপানি' ৰখা হয়। বৰ্তমান এই আঁচনিয়ে সমগ্ৰ দেশৰ হাজাৰ হাজাৰ ছাত্ৰীক তেওঁলোকৰ শিক্ষা জীৱন নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে চলাই নিবলৈ সহায় কৰি আছে।
 
এই জলপানি বিশেষভাৱে ছটা অধিসূচিত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ ছাত্ৰীসকলৰ বাবে আগবঢ়োৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত মুছলমান, খ্ৰীষ্টান, শিখ, বৌদ্ধ, জৈন আৰু পাৰ্চী সম্প্ৰদায় অন্তৰ্ভুক্ত। আঁচনিখনৰ লাভ কেৱল ছোৱালীকহে দিয়া হয়। মহিলাৰ শিক্ষাৰ প্ৰসাৰ ঘটোৱা আৰু আধাতে স্কুল এৰা সমস্যা হ্ৰাস কৰাই হৈছে ইয়াৰ প্ৰধান লক্ষ্য।
 
এই আঁচনিৰ অধীনত নৱম আৰু দশম শ্ৰেণীত অধ্যয়নৰত ছাত্ৰীসকলক ৫,০০০ টকাৰ জলপানি প্ৰদান কৰা হয়। আনহাতে, একাদশ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰীসকলে ৬,০০০ টকাৰ আৰ্থিক সাহায্য লাভ কৰে। এই ধনৰাশি পোনপটীয়াকৈ ছাত্ৰীগৰাকীৰ বেংক একাউণ্টলৈ প্ৰেৰণ কৰা হয়। ছাত্ৰীসকলে এই ধন বিদ্যালয় বা মহাবিদ্যালয়ৰ মাছুল আদায় দিবলৈ, পাঠ্যক্ৰমৰ কিতাপ কিনিবলৈ, ষ্টেচনাৰী সামগ্ৰী ক্ৰয় কৰিবলৈ আৰু হোষ্টেল বা থকা-মেলাৰ খৰচ বহন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।
 
অৱশ্যে, এই আঁচনিৰ সুবিধা লাভ কৰিবলৈ কিছুমান চৰ্ত নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। আবেদনকাৰী ছাত্ৰীগৰাকীয়ে পূৰ্বৰ শ্ৰেণীত কমেও ৫০ শতাংশ নম্বৰ লাভ কৰা হ'ব লাগিব। ইয়াৰ উপৰি, পিতৃ-মাতৃ বা অভিভাৱকৰ বাৰ্ষিক আয় দুই লাখ টকাতকৈ অধিক হ'ব নালাগিব। আয়ৰ প্ৰমাণপত্ৰখন সংশ্লিষ্ট চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰাটো বাধ্যতামূলক।
 
ৰাষ্ট্ৰীয় জলপানি আঁচনিৰ কিছু বিৱৰণি
 
এই আঁচনিখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ স্বচ্ছ অনলাইন প্ৰক্ৰিয়া। আবেদনসমূহ কেৱল 'নেচনেল স্কলাৰশ্বিপ পোৰ্টেল'ৰ জৰিয়তেহে গ্ৰহণ কৰা হয়। ছাত্ৰীসকলে অনলাইন যোগে আবেদন কৰিব লাগে। সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো সম্পূৰ্ণ ডিজিটেল হোৱাৰ বাবে দেশৰ যিকোনো প্ৰান্তৰ পৰাই ছাত্ৰীসকলে অনায়াসে আবেদন কৰিব পাৰে।
 
চৰকাৰে এই কথাও স্পষ্ট কৰি দিছে যে আবেদন কৰিবলৈ কোনো ধৰণৰ মাচুল লোৱা নহয়। অনলাইন ফৰ্ম পূৰণ কৰা বা অন্য কোনো সেৱাৰ বাবে কোনো মাচুল দিব নালাগে। ইয়াৰ পিছতো বহু সময়ত ভুৱা এজেণ্টে ছাত্ৰী আৰু অভিভাৱকসকলক বিপথে পৰিচালিত কৰা দেখা যায়। সেয়েহে, চৰকাৰে ৰাইজক কেৱল চৰকাৰী পৰ্টেলৰ জৰিয়তেহে আবেদন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছে।
 
আঁচনিখনৰ বাবে বেংক একাউণ্টৰ তথ্য অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আবেদনৰ সময়ত বেংক একাউণ্ট নম্বৰ, আই এফ এছ চি ক’ড, আৰু বেংক শাখাৰ তথ্য সযতনে প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব। যদি বেংকৰ তথ্য ভুল বুলি ধৰা পৰে তেন্তে বৃত্তিৰ ধনৰাশি প্ৰকাশ কৰা নহ’ব। বেংক একাউণ্টৰ কে ৱাই চিও প্ৰয়োজন।
 
আঁচনিখনত বেংক একাউণ্টৰ সৈতে জড়িত তথ্যসমূহ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আবেদনৰ সময়ত বেংক একাউণ্ট নম্বৰ, IFSC ক'ড আৰু বেংকৰ শাখাৰ সবিশেষ অতি সাৱধানতাৰে পূৰণ কৰিব লাগে। যদি বেংকৰ তথ্য ভুল পোৱা যায়, তেন্তে জলপানিৰ ধন মোকলাই দিয়া নহয়। লগতে, বেংক একাউণ্টৰ KYC সম্পূৰ্ণ হৈ থকাটোও প্ৰয়োজনীয়।
 
আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিয়ম হ'ল যে যিগৰাকী ছাত্ৰীয়ে কেন্দ্ৰীয় বা ৰাজ্য চৰকাৰৰ অন্য কোনো জলপানি আঁচনিৰ সুবিধা লাভ কৰি আছে, তেওঁ এই আঁচনিৰ বাবে যোগ্য বিবেচিত নহ'ব। চৰকাৰৰ লক্ষ্য হৈছে যিমান পাৰি সিমান বেছি প্ৰয়োজন থকা ছাত্ৰীৰ ওচৰলৈ সাহায্য কঢ়িয়াই নিয়া। সেইবাবেই এগৰাকী ছাত্ৰীয়ে একে সময়তে কেৱল মাত্ৰ এখন কেন্দ্ৰীয় জলপানি আঁচনিৰহে সুবিধা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
 
জলপানিৰ বাবে নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণৰূপে মেধা আৰু আয়ৰ ভিত্তিত কৰা হয়। ৰাজ্য আৰু সম্প্ৰদায় অনুসৰি কোটাও নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। ২০১১ চনৰ লোকপিয়লত সন্নিৱিষ্ট সংখ্যালঘু জনসংখ্যাৰ ভিত্তিত এই ব্যৱস্থা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। যদি কোনো ৰাজ্য বা সম্প্ৰদায়ৰ পৰা পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ আবেদন নাহে, তেন্তে ৰৈ যোৱা জলপানিসমূহ অন্য ৰাজ্যৰ যোগ্য ছাত্ৰীসকলক প্ৰদান কৰাৰ সুবিধা আছে।
 
ৰাষ্ট্ৰীয় জলপানি আঁচনিৰ কিছু বিৱৰণি
 
বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, এনে আঁচনিসমূহ কেৱল আৰ্থিক সাহায্যতে সীমাবদ্ধ নাথাকে, ইয়াৰ সামাজিক প্ৰভাৱো যথেষ্ট সুদূৰপ্ৰসাৰী। যেতিয়া কোনো এটা পৰিয়ালৰ কন্যাই জলপানি লাভ কৰি জীৱনত আগুৱাই যায়, তেতিয়া তাৰ প্ৰভাৱ সমগ্ৰ পৰিয়াল আৰু সমাজৰ ওপৰত পৰে। ইয়াৰ ফলত কন্যা শিশুৰ শিক্ষাৰ প্ৰতি উৎসাহ বৃদ্ধি পায় আৰু ছোৱালীয়ে আধাতে স্কুল এৰা প্ৰৱণতা হ্ৰাস পায়।
 
যোৱা কেইবছৰমানত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ ছোৱালীৰ মাজত উচ্চ শিক্ষাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াত জলপানি আঁচনিসমূহে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। এনে বহু ছাত্ৰী আছে যিসকলে এই ধৰণৰ সাহায্যৰ জৰিয়তে নিজৰ পঢ়া-শুনা সম্পূৰ্ণ কৰি পৰৱৰ্তী সময়ত শিক্ষক, চিকিৎসক, অভিযন্তা আৰু প্ৰশাসনিক বিষয়া হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।
 
শিক্ষা হৈছে যিকোনো সমাজৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী অস্ত্ৰ। যেতিয়া এগৰাকী কন্যা শিক্ষিত হয়, তেতিয়া কেৱল তেওঁৰ ভৱিষ্যতেই সলনি নহয়, বৰং সমগ্ৰ সমাজখন এক নতুন পোহৰলৈ ধাৱমান হয়। 'বেগম হজৰত মহল ৰাষ্ট্ৰীয় জলপানি' আঁচনিখন সেইসকল পিতৃ-মাতৃৰ বাবে এক আশাৰ ৰেঙনি, যিসকলে আৰ্থিক দৈন্যতাৰ মাজতো নিজৰ কন্যাক শিক্ষিত কৰাৰ অদম্য হেঁপাহ পুহি ৰাখিছে।
 
আজি দেশে মহিলা সৱলীকৰণ আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ লগে লগে এনে আঁচনিৰ গুৰুত্ব আৰু অধিক বৃদ্ধি পাইছে। এতিয়া প্ৰয়োজন কেৱল সজাগতাৰ- যাতে সঠিক তথ্য প্ৰকৃত হিতাধিকাৰীৰ ওচৰ পায়গৈ আৰু ধনৰ অভাৱত কোনো মেধাৱী ছাত্ৰীৰ সপোন আধৰুৱা হৈ নাথাকে। 
 
বেগম হজৰত মহল স্কলাৰশ্বিপে এই দৰ্শনক শক্তিশালী কৰি তুলিছে। এই আঁচনিখনে সেই ছোৱালীবোৰলৈ এক সুন্দৰ বাৰ্তা কঢ়িয়াই আনিছেঃ "সপোন ডাঙৰকৈ দেখা, কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰা আৰু নিৰ্ভয়ে আগুৱাই যোৱা; আৰ্থিক বাধাই এতিয়া আৰু তোমাৰ শিক্ষাৰ পথত প্ৰাচীৰ হৈ থিয় দিব নোৱাৰে।"