নতুন দিল্লী
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধিৰ শেহতীয়া বিশ্ব অৰ্থনৈতিক দৃষ্টিভংগীৰ হিচাপ অনুসৰি নামমাত্ৰ জিডিপিৰ হিচাপত ভাৰত এতিয়া আৰু বিশ্বৰ শীৰ্ষ পাঁচখন অৰ্থনীতিৰ ভিতৰত নাই। আই এম এফৰ ২০২৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ বিশ্ব অৰ্থনৈতিক দৃষ্টিভংগীৰ ভিত্তিত নামমাত্ৰ জিডিপিৰ হিচাপত ভাৰত এতিয়া বিশ্বৰ ষষ্ঠ বৃহত্তম অৰ্থনীতি।
শেহতীয়া অনুমান অনুসৰি আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মূল্য ৩০ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰৰ ওপৰত, তাৰ পিছতে চীনৰ মূল্য প্ৰায় ১৯–২০ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ। জাৰ্মানীৰ মূল্য প্ৰায় ৫ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ বুলি অনুমান কৰা হৈছে, আনহাতে জাপান আৰু যুক্তৰাজ্য দুয়োখন দেশ ৪–৪.৫ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰৰ ভিতৰত আছে। ৪ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰৰ অলপ বেছি মূল্যৰ ভাৰত এতিয়া এই গোটৰ ঠিক তলত আছে।
বিশ্বব্যাপী জিডিপি ৰেংকিং আমেৰিকান ডলাৰৰ হিচাপত গণনা কৰা হয়, যাৰ ফলত বিনিময় হাৰ এক জটিল কাৰক হৈ পৰে। টকা দুৰ্বল হ’লে ভাৰতৰ অৰ্থনৈতিক উৎপাদনৰ ডলাৰৰ মূল্য হ্ৰাস পায়, যদিও ঘৰুৱা উৎপাদন অপৰিৱৰ্তিত হৈ থাকে।
যোৱা এটা বছৰত ডলাৰৰ বিপৰীতে টকাৰ মূল্য তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পাইছে, ৮০ৰ দশকৰ মাজভাগৰ পৰা প্ৰায় ৯০-প্লাছ স্তৰলৈ গতি কৰিছে। ইয়াৰ ফলত অৰ্থনীতিৰ ডলাৰ মূল্যৰ আকাৰ হ্ৰাস পাইছে আৰু ৰেংকিঙৰ পৰিৱৰ্তনত অৰিহণা যোগাইছে।
কেইবাখনো অৰ্থনীতি কিমান ঘনিষ্ঠভাৱে গোট খাইছে তাৰ ফলত ইয়াৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পায়। ভাৰত, জাপান আৰু যুক্তৰাজ্য আটাইকেইখন ৪–৫ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰৰ বেণ্ডত থকাৰ বাবে তুলনামূলকভাৱে সৰু মুদ্ৰাৰ গতিবিধিয়ে স্থান সলনি কৰিব পাৰে।
শেহতীয়াকৈ টকাৰ ওপৰত হেঁচা পশ্চিম এছিয়াত সংঘাত বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে মিলি গৈছে, যাৰ ফলত বিশ্বজুৰি খাৰুৱা তেলৰ মূল্য বৃদ্ধি পাইছে আৰু ডলাৰৰ চাহিদা বৃদ্ধি পাইছে।
খাৰুৱা তেলৰ প্ৰায় ৯০% আমদানি কৰা ভাৰতৰ বাবে অধিক মূল্যই আমদানি বিল বহল কৰে আৰু ডলাৰৰ বহিঃপ্ৰবাহ বৃদ্ধি কৰে, যাৰ ফলত মুদ্ৰাৰ ওপৰত প্ৰত্যক্ষ হেঁচা পৰে।
ভূ-ৰাজনৈতিক উত্তেজনাই বিশ্বৰ বজাৰসমূহত বিপদ বিমুখতাৰো সূচনা কৰিছে, যাৰ ফলত বিদেশী পৰ্টফলিঅ’ৰ প্ৰবাহ অস্থিৰ হৈ পৰিছে। ভাৰতীয় ইকুইটি আৰু বণ্ডৰ পৰা আউটফ্ল’ৰ সময়ছোৱাত ডলাৰৰ চাহিদা বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ ফলত টকা আৰু দুৰ্বল হৈছে।
একে সময়তে ভূ-ৰাজনৈতিক অনিশ্চয়তাৰ সময়ত উচ্চ সুতৰ হাৰ আৰু নিৰাপদ আশ্ৰয়স্থলৰ চাহিদাৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত আমেৰিকান ডলাৰৰ বহল শক্তিয়ে টকাকে ধৰি প্ৰায়বোৰ উদীয়মান বজাৰৰ মুদ্ৰাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছে।