নতুন দিল্লী
পিউ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰৰ এক নতুন অধ্যয়ন অনুসৰি, অহা কেইবাটাও দশকলৈ ভাৰত হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশ হিচাপেই থাকিব, কিন্তু ২০৭০ চনৰ ভিতৰত পাকিস্তানৰ পাছতে বিশ্বৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ মুছলমান জনসংখ্যাৰ দেশ হিচাপে পৰিগণিত হ'ব। ২০৩৫ চনৰ ভিতৰত মুছলমানসকলে খ্ৰীষ্টানসকলক অতিক্ৰম কৰি বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় গোটত পৰিণত হ'ব বুলি ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা এই অধ্যয়নটোৱে ভাৰতৰ ধৰ্মীয় জনগাঁথনিত লাহে লাহে আহিবলগীয়া পৰিৱৰ্তনৰ ছবিখন দাঙি ধৰিছে।
অধ্যয়নটোৰ মতে, ২০২০ চনত ভাৰতৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৭৯ শতাংশ হিন্দু আছিল যদিও ২০৭০ চনত এই অনুপাত হ্ৰাস পাই ৭৬ শতাংশ হ'বগৈ। আনহাতে, এই সময়ছোৱাত মুছলমানৰ অনুপাত ১৫ শতাংশৰ পৰা ২০ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। পিউ-এ এই পৰিৱৰ্তনৰ কাৰণ হিচাপে বয়স আৰু সন্তান জন্ম দিয়াৰ হাৰক দৰ্শাইছে। প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ভাৰতীয় মুছলমানসকল গড় হিচাপত হিন্দুসকলতকৈ কম বয়সীয়া আৰু তেওঁলোকৰ সন্তানৰ সংখ্যাও অধিক। সেইবাবেই, সামগ্ৰিকভাৱে প্ৰজনন হাৰ কমি যোৱাৰ পাছতো তেওঁলোকৰ সংখ্যা অধিক দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাব বুলি অনুমান কৰা হৈছে।
বুধবাৰে প্ৰকাশ পোৱা এই অধ্যয়নটোৱে মূলতঃ অহা পাঁচটা দশকত বিশ্বৰ ধৰ্মীয় গাঁথনি কেনেদৰে সলনি হ'ব, তাৰ এক অনুমান দাঙি ধৰিছে। ইয়াৰ বাবে পিউ-এ ২০১ খন দেশৰ সাতটা ধৰ্মীয় গোটৰ মাজত অহা পৰিৱৰ্তনসমূহ পৰীক্ষা কৰিছিল। এই দেশসমূহে একেলগে বিশ্বৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৯৯.৯৮ শতাংশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
আমি ইতিমধ্যে ইয়াত পিউৰ বিশ্বব্যাপী ধৰ্মীয় জনসংখ্যাৰ অনুমান সম্পৰ্কে আলোচনা কৰিছোঁ। এই প্ৰতিবেদনত আমি অধ্যয়নটোৱে ভাৰতৰ বিষয়ে কি কৈছে, তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিম। ইয়াৰ অনুমানসমূহে অহা ৫০ বছৰত ভাৰতৰ ধৰ্মীয় গাঁথনিত হ'বলগীয়া এক ধীৰ অথচ গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তনৰ ইংগিত দিছে।
অধ্যয়নটোৰ মতে, ভাৰতৰ হিন্দু জনসংখ্যা ২০২০ চনৰ ১১১ কোটি পৰা ২০৭০ চনৰ ভিতৰত ১২৯ কোটিলৈ বৃদ্ধি পাব, অৰ্থাৎ প্ৰায় ১৭.৬ কোটি লোক বাঢ়িব। অৱশ্যে, দেশৰ মুঠ জনসংখ্যাত হিন্দুসকলৰ অংশীদাৰিত্ব সামান্য হ্ৰাস পাব বুলি আশা কৰা হৈছে।
মূলতঃ, ভাৰতৰ হিন্দু জনসংখ্যা মুঠ সংখ্যাৰ হিচাপত বৃদ্ধি পাব যদিও মুঠ জনসংখ্যাত ইয়াৰ শতাংশ অনুপাত হ্ৰাস পাব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। এই পাৰ্থক্যটো বুজাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।
দুবছৰ পূৰ্বে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা পৰিষদৰ এক অধ্যয়নতো ভাৰতত হিন্দুসকলৰ অনুপাত হ্ৰাস পোৱাৰ তথ্য পোহৰলৈ আহিছিল।
উক্ত প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ পাইছিল যে ১৯৫০ চনৰ পৰা ২০১৫ চনৰ ভিতৰত হিন্দুসকলৰ অনুপাত ৭.৮ শতাংশলৈকে যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছিল। ইয়াৰ বিপৰীতে মুছলমান, খ্ৰীষ্টান, বৌদ্ধ আৰু শিখকে ধৰি সংখ্যালঘুসকলৰ অনুপাত বৃদ্ধি পাইছিল।
ওপৰত উল্লেখ কৰা ধৰণে, পিউৰ অধ্যয়নটোৱে এই সম্ভাব্য পৰিৱৰ্তনৰ কাৰণ হিচাপে প্ৰজনন হাৰ আৰু মুছলমানসকলৰ মাজত কম বয়সীয়া লোকৰ সংখ্যা অধিক হোৱাটোকে দৰ্শাইছে। ২০২০ চনত ভাৰতীয় মুছলমানসকলৰ মধ্যম বয়স আছিল ২৪ বছৰ, আনহাতে হিন্দুসকলৰ ক্ষেত্ৰত এই বয়স আছিল ২৯ বছৰ।
তদুপৰি, অধ্যয়নটোৰ মতে তিনিটা দশক আগতে এগৰাকী হিন্দু মহিলাৰ গড় সন্তানৰ সংখ্যা ৩.৩ জন আছিল, যি বৰ্তমান ১.৯ জনলৈ হ্ৰাস পোৱা বুলি অনুমান কৰা হৈছে।
পিউ-এ পূৰ্বানুমান কৰিছে যে ২০২৫ চনৰ পৰা ২০৩০ চনৰ ভিতৰত ভাৰতত মুছলমান মহিলাসকলৰ গড় সন্তানৰ সংখ্যা হ'ব ২.৩ জন, আনহাতে হিন্দু মহিলাসকলৰ ক্ষেত্ৰত এই হাৰ হ'ব ১.৮ জন।
তথাপিও, হিন্দুসকলেই ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হৈ থাকিব আৰু ২০৭০ চনৰ ভিতৰত দেশৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ চাৰি ভাগৰ তিনি ভাগতকৈও অধিক অংশ হিন্দুসকলে দখল কৰিব।
২০২০ চনত ভাৰতত আনুমানিক ১১১ কোটি হিন্দু আছিল, যি বিশ্বৰ মুঠ হিন্দু জনসংখ্যাৰ ৯৪.৫ শতাংশ আছিল। ২০৭০ চনৰ ভিতৰত এই সংখ্যা ১২৯ কোটিলৈ বৃদ্ধি পাব যদিও বিশ্বৰ মুঠ হিন্দু জনসংখ্যাত ভাৰতৰ অংশীদাৰিত্ব সামান্য হ্ৰাস পাই ৯৩.৬ শতাংশ হ'বগৈ।
যদি আমি বিশ্বৰ ছবিখন চাওঁ, তেন্তে একেটা সময়ছোৱাত বিশ্বত হিন্দু জনসংখ্যা ১৯.৯ কোটি বৃদ্ধি পাব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। অৱশ্যে, বিশ্বৰ মুঠ জনসংখ্যাত হিন্দুৰ অনুপাত ২০২০ চনৰ ১৫ শতাংশৰ পৰা ২০৭০ চনত সামান্য হ্ৰাস পাই ১৪ শতাংশ হ'ব বুলি আশা কৰা হৈছে।
পিউৰ অধ্যয়ন অনুসৰি, ভাৰতৰ বাহিৰে পাকিস্তান আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত হিন্দু জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাব বুলি আশা কৰা হৈছে। পাকিস্তানৰ হিন্দু জনসংখ্যা প্ৰায় দুগুণ হৈ ৫০ লাখৰ পৰা ১.০৩ কোটি বৃদ্ধি পাব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। মৃত্যুৰ তুলনাত জন্মৰ হাৰ অধিক হোৱা অৰ্থাৎ স্বাভাৱিক জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ বাবেই এনে হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে।
আনহাতে, ২০৭০ চনৰ ভিতৰত ৭৪ লাখ হিন্দু জনসংখ্যাৰে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ বিশ্বৰ পঞ্চম সৰ্ববৃহৎ হিন্দু জনবসতিপূৰ্ণ দেশত পৰিণত হ'ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। প্ৰতিবেদনত প্ৰব্ৰজনক ইয়াৰ মূল কাৰণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।
অধ্যয়নটোৱে অনুমান কৰিছে যে ভাৰতৰ মুছলমান জনসংখ্যা ২০২০ চনৰ ২১.৩ কোটি পৰা ২০৭০ চনৰ ভিতৰত ৩৩.৪ কোটি বৃদ্ধি পাব। ইয়াৰ ফলত সৰ্বাধিক মুছলমান জনসংখ্যা থকা দেশসমূহৰ তালিকাত ভাৰত তৃতীয় স্থানৰ পৰা দ্বিতীয় স্থানলৈ উন্নীত হ'ব।
পিউৰ অধ্যয়ন অনুসৰি, ২০৭০ চনৰ ভিতৰত বিশ্বৰ মুঠ মুছলমান জনসংখ্যাৰ ৯.২ শতাংশ ভাৰতত থাকিব বুলি আশা কৰা হৈছে।
২০২০ চনত ইণ্ডোনেছিয়াত বিশ্বৰ সৰ্বাধিক মুছলমান জনসংখ্যা আছিল, আৰু তাৰ পাছতে আছিল ক্ৰমে পাকিস্তান আৰু ভাৰত। ২০৭০ চনৰ ভিতৰত ৪৬.১ কোটি মুছলমান জনসংখ্যাৰে পাকিস্তানে ইণ্ডোনেছিয়াক অতিক্ৰম কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। নাইজেৰিয়াই তৃতীয় স্থান লাভ কৰিব বুলি অনুমান কৰা হৈছে, আৰু তাৰ পাছতে থাকিব ভাৰত।
বিশেষজ্ঞসকলে কৈছে যে ভাৰতত মুছলমান জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ এই অনুমান আচৰিত হ'বলগীয়া কথা নহয়।
পিউ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰৰ ষ্টেফানি ক্ৰেমাৰে বিবিচিক কয়, "মুছলমানসকল কম বয়সীয়া আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰজনন হাৰ অধিক।"
ক্ৰেমাৰে বুজাই কয়, "হিন্দুসকলৰ প্ৰজনন হাৰ ইতিমধ্যেই প্ৰতিস্থাপন স্তৰৰ তললৈ নামিছে। আনহাতে, মুছলমানসকলৰ প্ৰজনন হাৰ অহা দুটা দশকলৈ ইয়াৰ ওপৰত থাকিব বুলি অনুমান কৰা হৈছে।"
প্ৰতিস্থাপন স্তৰ হ'ল এনে এক হাৰ, য'ত এটা প্ৰজন্মৰ পৰা পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মলৈ জনসংখ্যা সুস্থিৰ কৰি ৰাখিবলৈ নতুন জন্মৰ সংখ্যা পৰ্যাপ্ত হয়।