ভাৰতীয় ৰাজহ সেৱাৰ এজন প্ৰাক্তন বিষয়া তথা পৰৱৰ্তী সময়ত নেপালত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আখতাৰে ভাৰতীয় মুছলমানসকলৰ মাজত গণতন্ত্ৰ, সামাজিক মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ, অৰ্থনৈতিক সুযোগ আৰু সামাজিক পৃথকীকৰণৰ বিষয়ে উদ্বেগ বৃদ্ধি পোৱাৰ বিষয়ে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে।
মুছলমানসকল বিশেষকৈ যুৱক-যুৱতীসকলে গণতন্ত্ৰৰ প্ৰতি আস্থা হেৰুৱাব পাৰে বুলি কৰা মন্তব্যৰ প্ৰতি প্ৰতিক্ৰিয়া ব্যক্ত কৰি আখতাৰে কয় যে, সামাজিক মাধ্যমত প্ৰচাৰিত বাতৰিসমূহে কেতিয়াবা এনে ধাৰণা সৃষ্টি কৰে যে, ইছলামিক নীতিৰ সৈতে গণতন্ত্ৰৰ অসামঞ্জস্য আছে বা ভাৰতৰ গণতান্ত্ৰিক কাঠামো মুছলমানসকলৰ বিৰুদ্ধে পক্ষপাতিত্বপূৰ্ণ। অৱশ্যে, তেওঁ যুক্তি দিছিল যে, এনেধৰণৰ মতামতে সমাজৰ সামগ্ৰিক আৱেগক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰে।
তেওঁ কয়, "কিছুমান ক্ষেত্ৰত সাময়িকভাৱে হতাশাৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে, কিন্তু মুছলমানসকলে গণতন্ত্ৰৰ প্ৰতি বিশ্বাস হেৰুৱাইছে বুলি সিদ্ধান্ত লোৱাটো ভুল হ’ব।"
আখতাৰে দাবী কৰি কয় যে, ইছলামিক ইতিহাসে নিজেই আলোচনা আৰু সামূহিক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা ওপৰত গুৰুত্ব প্ৰদৰ্শন কৰে। হজৰত মহম্মদ আৰু প্ৰথম খলিফাসকলৰ সময়ৰ কথা উল্লেখ কৰি তেওঁ কয় যে, সেই যুগত শাসন ব্যৱস্থা ৰাজতন্ত্ৰ বা জোৰ-জবৰদস্তিৰ পৰিৱৰ্তে পৰামৰ্শৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিহে কৰা হৈছিল।
তেওঁ কয়, "পাৰস্পৰিক আলোচনা আৰু জনমতৰ জৰিয়তে সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল, যিয়ে গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নীতিসমূহ প্ৰতিফলিত কৰে।"
তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, কিছুমান যুৱক-যুৱতীয়ে বৈষম্য অনুভৱ কৰে আৰু সেয়ে গণতান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰতি নেতিবাচক দৃষ্টিভংগী গঢ়ি তোলে। কিন্তু তেওঁ ঐতিহাসিক প্ৰসংগ আৰু স্থল বাস্তৱিকতা দুয়োটাকে বিবেচনা কৰাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।
মৌলানা আবুল কালাম আজাদৰ কথা উল্লেখ কৰি আখতাৰে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদ আৰু গণতন্ত্ৰৰ প্ৰতি স্বাধীনতা নেতাগৰাকীৰ দৃঢ় বিশ্বাসৰ কথা স্মৰণ কৰে। ভাৰতৰ ঐক্য অবিভাজ্য আৰু মুছলমানসকল দেশৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ বুলি আজাদে বাৰে বাৰে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল বুলিও তেওঁ উল্লেখ কৰিছে।
আলোচনাৰ সময়ত আখতাৰে যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত এটা সাধাৰণ ভুল ধাৰণা উন্মোচন কৰে, যিয়ে প্ৰায়ে গণতন্ত্ৰক কেৱল নিৰ্বাচনী প্ৰতিনিধিত্বৰ সৈতে সমানে সামৰি লয়। তেওঁৰ মতে, গণতান্ত্ৰিক ব্যৱস্থা কেৱল মুছলমান সাংসদ বা বিধায়কৰ সংখ্যাৰ ওপৰত নহয়, ন্যায়পালিকা, আমোলাতন্ত্ৰ, স্থানীয় প্ৰশাসন প্ৰতিষ্ঠান আৰু নাগৰিক সমাজকে ধৰি একাধিক স্তম্ভৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত।
ৰাজহুৱা সেৱাত নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ কথা উল্লেখ কৰি আখতাৰে কয় যে, অসামৰিক সেৱাত মুছলমানৰ প্ৰতিনিধিত্ব এসময়ত অতি সীমিত আছিল, যদিও শেহতীয়া বছৰবোৰত ইয়াৰ যথেষ্ট উন্নতি হৈছে। তেওঁ কয় যে, মহিলাসহ ক্ৰমবৰ্ধমান সংখ্যক মুছলমান যুৱক-যুৱতীয়ে এতিয়া অসামৰিক সেৱা আৰু ন্যায়পালিকাত যোগদান কৰিছে।
আখতাৰে গুৰুত্ব আৰোপ কৰে যে, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অগ্ৰগতিৰ বাবে শিক্ষা আৰু বৃত্তিমূলক দক্ষতা অপৰিহাৰ্য। তেওঁ কয়, "কেৱল অভিযোগে পৰিস্থিতি সলনি কৰিব নোৱাৰে; সম্প্ৰদায়টোৱেও নিজৰ দুৰ্বলতাসমূহ দূৰ কৰিব লাগিব।"
তেওঁ লগতে কয় যে, আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ লগতে দক্ষতা বিকাশো সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ ওচৰত এম্ব্ৰয়ডাৰী, হস্তশিল্প আৰু শিল্পকৰ্মৰ দৰে শিল্পকলাৰ এক দীৰ্ঘদিনীয়া পৰম্পৰা আছে আৰু এই সামৰ্থ্যসমূহ আধুনিক বজাৰৰ সৈতে একত্ৰিত হ'লে নতুন অৰ্থনৈতিক সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
উদাহৰণস্বৰূপে তেওঁ হুনাৰ হাট উদ্যোগৰ কথা উল্লেখ কৰে, যিয়ে বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ কাৰিকৰসকলক তেওঁলোকৰ দক্ষতা প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক সম্ভাৱনা সম্প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ এক মঞ্চ প্ৰদান কৰে।
আলোচনাত চহৰাঞ্চলত থকা পৃথক মুছলমান চুবুৰীয়া অঞ্চলৰ প্ৰসংগও উত্থাপন কৰা হয়। আখতাৰৰ মতে, মুছলমানসকলৰ মাজত নিৰাপত্তাহীনতা আৰু সংখ্যাগৰিষ্ঠ সম্প্ৰদায়ৰ একাংশই তেওঁলোকক মিশ্ৰিত চুবুৰীত গ্ৰহণ কৰিবলৈ কৰা অনিচ্ছুকতাকে ধৰি বহুতো কাৰকৰ ফলত এই ঘটনা সংঘটিত হৈছে।
তেওঁ কয় যে, ইয়াৰ সমাধান সৰ্বাংগীন উন্নয়ন আৰু সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত পাৰস্পৰিক আস্থা গঢ়ি তোলাত নিহিত হৈ আছে। তেওঁ কয়, বেংকৰ ঋণৰ সুবিধাৰ বিষয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰি আখতাৰে কয় যে, বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহে সাধাৰণতে ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তে নথিপত্ৰ, ব্যৱসায়িক পৰিকল্পনা আৰু পৰিশোধৰ ক্ষমতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ঋণৰ আবেদনৰ মূল্যায়ন কৰে। সঠিক পৰিকল্পনা আৰু নথি-পত্ৰ থকা আবেদনকাৰীয়ে ঋণ লাভত কৰাত অসুবিধাৰ সন্মুখীন হ’ব নালাগে।
তেওঁৰ দীৰ্ঘদিনীয়া চৰকাৰী কেৰিয়াৰৰ কথা উল্লেখ কৰি আখতাৰে লগতে কয় যে, তেওঁ কেতিয়াও চৰকাৰী মহলৰ ভিতৰত “গভীৰ ৰাষ্ট্ৰ” শব্দটোৰ সন্মুখীন হোৱা নাছিল। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰে যে, পূৰ্বতে সাম্প্ৰদায়িক উত্তেজনা সংঘটিত হৈছিল যদিও ইয়াক প্ৰায়ে স্থানীয়কৃত আৰু দ্ৰুতভাৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল। আজি তেওঁ কয় যে, সামাজিক মাধ্যমে কেতিয়াবা মূল ঘটনাৰ বাহিৰে শত্ৰুতা আৰু সন্দেহক অধিক বৃদ্ধি কৰে।
