আশ্বাৰ আলম / নতুন দিল্লী
বিশ্বাস, পাৰস্পৰিক শ্ৰদ্ধা আৰু সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতিৰ এক হৃদয়স্পৰ্শী নিদৰ্শন দাঙি ধৰি বিহাৰৰ বক্সাৰ জিলাৰ কঞ্জৰুৱা পঞ্চায়তৰ মুখিয়া (গাঁওপ্ৰধান) মহম্মদ আছগৰ আলীয়ে বিগত কেইবাবছৰ ধৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে ষঠ উৎসৱ পালন কৰি আহিছে। কৃতজ্ঞতাৰ চিনস্বৰূপে আৰম্ভ হোৱা তেওঁৰ এই যাত্ৰাই আজি সমাজত একতা আৰু সদ্ভাৱনাৰ এক অনন্য উদাহৰণ দাঙি ধৰিছে।
আছগৰ আলীৰ বাবে ষঠ কেৱল এটা ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি নহয়। এয়া আছিল তেওঁৰ ৰাজনৈতিক যাত্ৰাৰ এক কঠিন সময়ত লোৱা সংকল্প, যি কালক্ৰমত এক স্থায়ী পাৰিবাৰিক পৰম্পৰাত পৰিণত হ’ল। এই উৎসৱত তেওঁৰ অংশগ্ৰহণে এই কথাও সোঁৱৰাই দিয়ে যে উমৈহতীয়া পৰম্পৰা আৰু ইজনে সিজনৰ বিশ্বাসৰ প্ৰতি থকা শ্ৰদ্ধাৰ জৰিয়তে বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ মাজৰ সম্পৰ্ক অধিক সুদৃঢ় কৰিব পাৰি।
ষঠ পূজাৰ সৈতে তেওঁৰ এই সম্পৰ্কৰ কাহিনী আৰম্ভ হৈছিল ২০১৬ চনত, যেতিয়া তেওঁ পঞ্চায়ত নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। নিজৰ গাঁৱৰ মুখিয়া হোৱাৰ আশা মনত পুহি ৰাখি তেওঁ ষঠী মাইয়াৰ ওচৰত মানস কৰিছিল যে যদিহে তেওঁ নিৰ্বাচনত জয়ী হয়, তেন্তে প্ৰতি বছৰে ৩৬ ঘণ্টীয়া কঠোৰ ষঠ ব্ৰত পালন কৰিব।
কিন্তু তেওঁৰ প্ৰথমটো প্ৰচেষ্টাই আশা কৰা ধৰণৰ ফলাফল কঢ়িয়াই নানিলে। অতি কম ভোটৰ ব্যৱধানত তেওঁ নিৰ্বাচনত পৰাস্ত হয়। অৱশ্যে এই বিপৰ্যয়ৰ পাছতো তেওঁৰ দৃঢ় সংকল্প অটুট থাকিল।
পাঁচ বছৰৰ পাছত, ২০২১ চনৰ পঞ্চায়ত নিৰ্বাচনত তেওঁৰ মনৰ আশা পূৰণ হ’ল। আছগৰ আলী কঞ্জৰুৱা পঞ্চায়তৰ মুখিয়া হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। পূৰ্বে কৰা প্ৰতিশ্ৰুতিৰ কথা মনত ৰাখি তেওঁ সম্পূৰ্ণ নিষ্ঠাৰে ষঠ পূজা পালন কৰি নিজৰ সংকল্প ৰক্ষা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।
মুখিয়া হোৱাৰ পাছৰে পৰা আছগৰ আলীয়ে খাদ্য আৰু পানী গ্ৰহণ নকৰাকৈ কটোৱা ৩৬ ঘণ্টীয়া অতি কঠোৰ নিৰ্জলা উপবাসকে ধৰি ষঠ ব্ৰত পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ পত্নী ৰাজিয়া বেগম, তেওঁলোকৰ সন্তান আৰু পৰিয়ালৰ অন্যান্য সদস্যসকলেও এই উদযাপনত যোগদান কৰে।
তেওঁৰ পুত্ৰ আফতাব আলম, আৰিফ আৰু আৰ্শ্বাদৰ লগতে কন্যা মুস্কান, ছবিনা আৰু কায়নাত- এই আটাইকেইগৰাকীয়ে পৰিয়ালটোৰ এই উৎসৱ পালনৰ অংশ হৈ আহিছে।
যদিও এই উৎসৱটো পৰম্পৰাগতভাৱে হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে জড়িত, তথাপি আছগৰ আলীয়ে বিশ্বাস কৰে যে অনুশাসন, কৃতজ্ঞতা আৰু প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাৰ যি বাৰ্তা এই উৎসৱে দিয়ে, তাৰ এক বহল মানৱীয় তাৎপৰ্য আছে।
তেওঁৰ এই অংশগ্ৰহণে সাংস্কৃতিক আচাৰ-অনুষ্ঠানসমূহ সদায় ধৰ্মীয় পৰিচয়ৰ গণ্ডীৰ ভিতৰতে আৱদ্ধ থাকিব লাগে বুলি থকা ধাৰণাটোক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে। তেওঁৰ মতে, আন এটা সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাক সন্মান জনালে নিজৰ বিশ্বাস কেতিয়াও ম্লান নহয়। বৰং ই মানুহক ইজনে সিজনক বুজি পোৱাৰ আৰু অধিক শক্তিশালী সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাৰ সুযোগহে প্ৰদান কৰে।
তেওঁৰ পৰিয়ালৰ এই পদক্ষেপক ওচৰ-চুবুৰীয়া মুছলমান পৰিয়ালসমূহেও সমৰ্থন জনাইছে। ইয়াৰ ফলত এই উদযাপন কেৱল এক ব্যক্তিগত আচাৰ হৈ নাথাকি সমূহীয়া অংশগ্ৰহণৰ এক উমৈহতীয়া প্ৰকাশ হৈ উঠিছে।
অৱশ্যে এই বছৰ পৰিয়ালটোত সন্তান জন্মৰ সৈতে জড়িত এক পৰম্পৰাগত অশৌচ অৰ্থাৎ ‘জন্ম সূতক’ চলাৰ বাবে আছগৰ আলীয়ে ব্যক্তিগতভাৱে ষঠ পূজাৰ ৰীতি-নীতি পালন কৰিব নোৱাৰিব।
তথাপি তেওঁ উৎসৱটোৰ সৈতে পৰিয়ালটোৰ থকা এই সম্পৰ্কত যতি পৰিবলৈ দিব নিবিচাৰে। তেওঁ এজন চুবুৰীয়াৰ জৰিয়তে পূজা সম্পন্ন কৰোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে, যাতে ৰীতি-নীতিত তেওঁৰ অনুপস্থিতিৰ পাছতো এই পৰম্পৰা নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে চলি থাকে।
তেওঁৰ এই সিদ্ধান্তই প্ৰতিফলিত কৰে যে উৎসৱটো পৰিয়ালটোৰ জীৱনত কিমান গভীৰভাৱে শিপাই গৈছে। আছগৰ আলীৰ বাবে পৰিস্থিতিয়ে হয়তো এই বছৰ ব্যক্তিগতভাৱে ব্ৰত পালন কৰাত বাধা দিছে, কিন্তু পৰম্পৰাটোৰ প্ৰতি থকা তেওঁৰ দায়বদ্ধতাক ই অলপো দুৰ্বল কৰিব পৰা নাই।
আছগৰ আলীৰ এই কাহিনীটো কেৱল এটা মুছলমান পৰিয়ালে হিন্দু উৎসৱ পালন কৰাৰ বাবেই তাৎপৰ্যপূৰ্ণ নহয়; বৰং ই এই কথাও স্পষ্টকৈ দাঙি ধৰে যে কেনেকৈ বিভিন্ন পটভূমিৰ মানুহে নিজৰ স্বকীয় পৰিচয় নেহেৰুওৱাকৈ ইজনে সিজনৰ সাংস্কৃতিক জীৱনত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
কঞ্জৰুৱা পঞ্চায়তত ষঠ পূজাৰ সৈতে আছগৰ আলীৰ এই বাৰ্ষিক সম্পৰ্ক আজি তেনে এক উজ্জ্বল নিদৰ্শন হৈ পৰিছে। বিহাৰৰ সাংস্কৃতিক জীৱনৰ গভীৰলৈ শিপাই থকা এই উৎসৱত তেওঁৰ পৰিয়ালে আন্তৰিকতাৰে যোগদান কৰে আৰু চুবুৰীয়াসকলেও আগবঢ়াইছে সম্পূৰ্ণ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা- যিয়ে সমাজত মিলিজুলি আগবঢ়াৰ এক সুন্দৰ ছবি দাঙি ধৰিছে।
