ৰহমান গলি হ’ল ৰাম গলিঃ পাকিস্তানে কিয় সলনি কৰিছে লাহোৰৰ ৰাস্তাবোৰৰ নাম?

Story by  atv | Posted by  Nikunja Nath • 2 h ago
ৰহমান গলি হ’ল ৰাম গলিঃ পাকিস্তানে কিয় সলনি কৰিছে লাহোৰৰ ৰাস্তাবোৰৰ নাম?
ৰহমান গলি হ’ল ৰাম গলিঃ পাকিস্তানে কিয় সলনি কৰিছে লাহোৰৰ ৰাস্তাবোৰৰ নাম?
 
আৱাজ - দ্য ভইচ অসম ব্যুৰ'
 
দেশ বিভাজনৰ প্ৰায় আঠটা দশকৰ পিছত, পাকিস্তানৰ লাহোৰৰ ৰাজপথসমূহে নিজৰ পুৰণি হিন্দু, শিখ, জৈন আৰু ঔপনিৱেশিক নামসমূহলৈ ঘূৰি গৈ নিজৰ ইছলামীকৃত পৰিচয় ত্যাগ কৰিছে। এতিয়া চৰকাৰী ছাইনবোৰ্ডসমূহত 'ইছলামপুৰা'ৰ ঠাইত 'কৃষ্ণনগৰ' বুলি দেখিবলৈ পোৱা গৈছে, 'বাবৰি মছজিদ চক' পুনৰ 'জৈন মন্দিৰ চক' হৈ পৰিছে আৰু 'ৰহমান গলি' আকৌ নিজৰ পুৰণি নাম 'ৰাম গলি'লৈ ৰূপান্তৰ হৈছে।
 
যোৱা দুমাহৰ ভিতৰত কমেও ৯ টা স্থানৰ নাম ইতিমধ্যে সলনি কৰা হৈছে, আৰু আন বহুতো স্থানক নিজৰ পুৰণি পৰিচয়লৈ ঘূৰাই নিবলৈ সাজু হৈ উঠিছে।
 
সলনি কৰা হৈছে লাহোৰৰ ৰাস্তাবোৰৰ নাম
 
নাম সলনি কৰা ঠাই সমূহ হৈছে:
 
চুন্নত নগৰ- 'সন্ত নগৰ'
মৌলানা জাফাৰ আলী খান চক- লক্ষ্মী চক
মুস্তাফাবাদ- ধৰমপুৰা
ছাৰ আগা খান চক- ডাভিছ ৰোড
আল্লামা ইকবাল ৰোড- জেইল ৰোড
ফাতিমা জিন্নাহ ৰোড- কুইনছ ৰোড
বাঘ-এ-জিন্নাহ- লোৰেন্স গাৰ্ডেনছ
ইছলামপূৰা- কৃষাণ নগৰ
হামিড নিজামি ৰোড- টেম্পল ষ্ট্ৰীট
নিস্তাৰ ৰোড- ব্ৰাণ্ডৰেথ ৰোড
ৰেহমান গলী- ৰাম গলী
বাবৰী মছজিদ চক- জৈন মন্দিৰ ৰোড
গাজিয়াবাদ- কুমহাৰপূৰা
জিলানি ৰোড- আউটফল ৰোড
শ্বাহৰাহ-ই-আব্দুল হামিড বিন বাদিছ- ইমপ্ৰেছ ৰোড
 
নাম সলনি কৰাৰ এই অভিযানৰ আঁৰত কোন আছে?
 
নাম সলনি কৰাৰ এই অভিযানটো পাকিস্তানৰ পঞ্জাব চৰকাৰৰ এক বৃহৎ আঁচনি 'লাহোৰ হেৰিটেজ এৰিয়া ৰিভাইভেল' (LHAR) অৰ্থাৎ 'লাহোৰ ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ' প্ৰকল্পৰ অংশ। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে দেশখনৰ এই সাংস্কৃতিক ৰাজধানীখনক বিভাজনৰ পূৰ্বৰ ঐতিহ্যলৈ পুনৰ ঘূৰাই নিয়া। দশক দশক ধৰি হোৱা অৱহেলা, হাবি-জংঘল সদৃশ অপৰিকল্পিত নগৰীকৰণ আৰু আদৰ্শগতভাৱে ইতিহাস পুনৰ লিখাৰ প্ৰচেষ্টাৰ পিছত, চহৰখনৰ স্থাপত্য আৰু সাংস্কৃতিক গাঁথনি পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ বাবে এয়া পাকিস্তানৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী নৱাজ শ্বৰীফৰ এক ৫০ বিলিয়ন (৫ হাজাৰ কোটি) পাকিস্তানী টকাৰ অভিলাষী সপোনৰ প্ৰকল্প।
নৱাজ শ্বৰীফ আৰু তেওঁৰ কন্যা তথা পঞ্জাব প্ৰদেশৰ বৰ্তমানৰ মুখ্যমন্ত্ৰী মৰিয়ম নৱাজে ২০২৫ চনত এই কাম আৰম্ভ কৰিছিল। চৰকাৰৰ যুক্তি হৈছে যে ইউৰোপীয় দেশসমূহৰ দৰেই পাকিস্তানেও নিজৰ চহৰসমূহৰ ঐতিহাসিক ঐতিহ্য মচি পেলোৱাৰ পৰিৱৰ্তে তাক সংৰক্ষণ কৰা উচিত। এই পদক্ষেপৰ আঁৰৰ এটা ডাঙৰ উদ্দেশ্য হৈছে ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ (Heritage Tourism) প্ৰসাৰ ঘটোৱা, যাৰ দ্বাৰা চৰকাৰৰ বাবে ৰাজহ উপাৰ্জন হ’ব পাৰে।
 
মিণ্টো পাৰ্কৰ বিতৰ্ক
 
নৱাজ শ্বৰীফে মিণ্টো পাৰ্কত (গ্ৰেটাৰ ইকবাল পাৰ্ক) তিনিখন ক্ৰিকেট খেলপথাৰ আৰু এটা পৰম্পৰাগত 'আখৰা' পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰস্তাৱো আগবঢ়াইছে। যাক বহুলভাৱে এক ক্ষতিপূৰণ বা ভুল শুধৰণিৰ ৰণনীতি হিচাপে দেখা গৈছে।
 
ইয়াৰ কাৰণ হৈছে, নৱাজ শ্বৰীফৰ ভাতৃ তথা পাকিস্তানৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্বেহবাজ শ্বৰীফে ২০১৫ চনত পঞ্জাবৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি থকাৰ সময়ত এক নগৰ উন্নয়ন কাৰ্যসূচীৰ অংশ হিচাপে তিনিখন ঐতিহাসিক ক্ৰিকেট খেলপথাৰ, ক্ৰিকেট ক্লাবৰ অধীনত থকা এলেকা আৰু এটা কুস্তী আখৰা ভাঙি পেলোৱাৰ বাবে তীব্ৰ সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈছিল।
 
পাকিস্তানৰ প্ৰাক্তন অধিনায়ক ইনজামাম-উল-হককে ধৰি কেইবাজনো ক্ৰিকেটাৰে মিণ্টো পাৰ্কৰ এই ক্ৰিকেট ক্লাবসমূহতে প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।
 
বিভাজনৰ পূৰ্বে ভাৰতীয় ক্ৰিকেটাৰ লালা অমৰনাথেও এই ক্লাবসমূহতে প্ৰশিক্ষণৰ বাবে গৈছিল। যেতিয়া ১৯৭৮ চনত অমৰনাথে ভাৰতীয় ক্ৰিকেট দলৰ সৈতে লাহোৰ ভ্ৰমণ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ মিণ্টো পাৰ্কলৈ গৈছিল আৰু ক্ৰেচেণ্ট ক্ৰিকেট ক্লাবৰ খেলুৱৈসকলৰ সৈতে সময় অতিবাহিত কৰিছিল, যাৰ হৈ তেওঁ বিভাজন নোহোৱালৈকে খেলিছিল।
মিণ্টো পাৰ্কৰ যিটো ভাঙি পেলোৱা কুস্তী আখৰা আছিল, সি এসময়ত গুংগা পালোৱান, ইমাম বক্স আৰু গামা পালোৱানৰ দৰে অভিজ্ঞ মল্লযুঁজাৰুসকলৰ মাজৰ যুঁজৰ সাক্ষী আছিল।
 
বিভাজনৰ আগতে হিন্দুসকলে মিণ্টো পাৰ্কতে দিপাৱলী উৎসৱ উদযাপন কৰিছিল।
 
নাম সলনিৰ আঁৰৰ প্ৰকৃত কাৰণ
 
ইতিহাস সাক্ষী আছে যে, দেশ বিভাজনৰ পিছৰে পৰা পাকিস্তানত সংখ্যালঘুসকলৰ বিশেষকৈ হিন্দু আৰু শিখসকলৰ দুৰৱস্থা এক গভীৰ চিন্তাৰ বিষয় হৈ আহিছে। তেওঁলোকৰ ওপৰত কৰা উৎপীড়ন, জোৰদবৰদস্তি ধৰ্মান্তৰকৰণ, তেওঁলোকৰ সম্পত্তি বেদখল কৰা আৰু ঐতিহাসিক মন্দিৰসমূহ ভাঙি পেলোৱাৰ দৰে ঘটনা অতি আশংকাজনকভাৱে নিয়মীয়াকৈ পোহৰলৈ আহি থাকে। কিন্তু আচৰিত কথাটো হ’ল যে, দশক দশক ধৰি চলা ইছলামীকৰণে গঢ় দিয়া এখন দেশত এই নাম সলনিৰ অভিযানটো কোনো সংগঠিত বিৰোধিতা নোহোৱাকৈয়ে আগবাঢ়িছে।
 
পুৰণি নামসমূহ পুনৰুদ্ধাৰ কৰি পাকিস্তানে বিশ্ব সম্প্ৰদায়ক, বিশেষকৈ পশ্চিমীয়া দেশসমূহক দেখুৱাব বিচাৰিছে যে তেওঁলোকে নিজৰ "কট্টৰপন্থী ভাবমূৰ্তি" ত্যাগ কৰি এখন সহনশীল, অন্তৰ্ভুক্ত আৰু বহুসাংস্কৃতিক দেশ হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছে, যাৰ দ্বাৰা কূটনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক সাহায্য লাভ কৰাটো সহজ হৈ পৰে।
 
সন্ত্ৰাসবাদত পুঁজি যোগান ধৰাৰ অভিযোগৰ বাবে পাকিস্তানে দীৰ্ঘদিন ধৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যবেক্ষণৰ সন্মুখীন হৈ আহিছে, যাৰ বাবে তেওঁলোকৰ অৰ্থনীতিৰ কোটি কোটি ডলাৰ লোকচান হৈছে। লাহোৰৰ দৰে এটা ডাঙৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰত ঔপনিৱেশিক যুগৰ নামসমূহ পুনৰুদ্ধাৰ কৰি পাকিস্তানে এটা এনে আখ্যান বা বাৰ্তা তৈয়াৰ কৰিব বিচাৰিছে যাৰ দ্বাৰা বুজাব পাৰি যে তেওঁলোকে চৰমপন্থা পিছলৈ এৰি থৈ আহিছে। এই পদক্ষেপৰ উদ্দেশ্য হৈছে যাতে 'ফাইনেন্সিয়েল একচন টাস্ক ফৰ্চ' (FATF) বা অন্যান্য গোলকীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহে তেওঁলোকৰ ওপৰত পুনৰ কোনো কঠোৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ নকৰে।
 

ইছলামাবাদ (পাকিস্তান চৰকাৰ) জীয়াই থকাৰ বাবে সম্পূৰ্ণৰূপে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা পুঁজিৰ (IMF) বেইলআউট পেকেজৰ (আৰ্থিক সাহায্য) ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। আই.এম.এফ.-এ কেৱল কোনো দেশৰ অৰ্থনৈতিক পৰিসংখ্যাই পৰীক্ষা নকৰে, বৰঞ্চ সেই দেশখনৰ ৰাজনৈতিক স্থিৰতা আৰু সামাজিক পৰিৱেশৰ ওপৰতো চকু ৰাখে। নাম সলনি কৰাৰ এই প্ৰদৰ্শন বা চাতুৰীয়ে বিদেশী বিনিয়োগকাৰী আৰু আই.এম.এফ.-ক এইবুলিও আশ্বস্ত কৰে যে দেশখন বিনিয়োগৰ বাবে এক সুৰক্ষিত আৰু উদাৰ স্থান হৈ পৰিছে।
 
ধাৰণা কৰা হৈছে যে এই অভিযানৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ত পাকিস্তানৰ সিন্ধ আৰু খাইবাৰ পখতুনখোৱা প্ৰদেশৰো কেইবাখনো ঐতিহাসিক স্থানৰ পুৰণি আৰু মূল নামসমূহ পুনৰ ঘোষণা কৰা হ’ব পাৰে। সিন্ধতো বিভাজনৰ পূৰ্বৰ এক চহকী হিন্দু আৰু ছুফী ঐতিহ্য আছে, যাক মূলসুঁতিলৈ অনাৰ দাবী উত্থাপন হৈ আহিছে।
 
পাকিস্তানত ঘটি থকা এই পৰিৱৰ্তন ভাৰতৰ সেইসকল বুদ্ধিজীৱীৰ বাবে এটা ডাঙৰ শিক্ষা, যিসকলে ঐতিহাসিক নাম সলনি কৰাৰ প্ৰতিটো প্ৰক্ৰিয়াক কেৱল ৰাজনীতিৰ চশমাৰে চায়। যেতিয়া নিজকে সম্পূৰ্ণ ইছলামিক দেশ হিচাপে ঘোষণা কৰা পাকিস্তানে নিজৰ শিপালৈ ঘূৰি যাব পাৰে, তেন্তে ভাৰতত তেনে কৰাটো নিজৰ গৌৰৱময় সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ এক অতি স্বাভাৱিক পদক্ষেপ।
 
উল্লেখযোগ্য যে, ইতিহাসৰ ভুলবোৰ শুধৰোৱাটো কোনো সম্প্ৰদায়ৰ বিৰুদ্ধে যোৱা কাম নহয়, বৰঞ্চ নিজৰ আচল পৰিচয়ক সন্মান জনোৱাৰহে এটা উপায়। লাহোৰৰ ৰাজপথলৈ ঘূৰি অহা এই পুৰণি নামবোৰ এই কথাৰে প্ৰমাণ যে ৰাজনীতিয়ে যিমানেই প্ৰাচীৰ গঢ়ি নোতোলক কিয়, লোক-সংস্কৃতি আৰু ইতিহাসৰ শিপা সদায় অতি গভীৰ হয়। সেইবোৰক চিৰদিনৰ বাবে মচি পেলোৱাটো কোনো চৰকাৰৰ পক্ষেই সম্ভৱ নহয়।