সমালোচকসকলে আঙুলিয়াই দিয়ে যে পৰিয়াল আৰু উত্তৰাধিকাৰী আইনসমূহ সংবিধানৰ 'সমৱৰ্তী সূচী'ৰ অন্তৰ্গত, য'ত সংসদ আৰু ৰাজ্যিক বিধানসভা দুয়োৱে আইন প্ৰণয়ন কৰিব পাৰে। কিন্তু সংবিধানৰ ৪৪ নং অনুচ্ছেদে কল্পনা কৰা অনুসৰি সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষত প্ৰযোজ্য হ'বলৈ হ'লে এনে আইন সংসদৰ পৰাই আৰম্ভ হোৱা উচিত বুলি তেওঁলোকে যুক্তি দৰ্শায়।
তেওঁলোকৰ মতে, ৰাজ্যই ৰাজ্যই বেলেগ বেলেগকৈ আইন প্ৰণয়ন কৰিলে ই সাংবিধানিক দৃষ্টিভংগীক পূৰণ নকৰে; বৰং ই সমগ্ৰ দেশত আইনী খেলিমেলিৰ এক নতুন স্তৰ সৃষ্টি কৰাৰ আশংকাহে থাকে।
সমালোচকসকলে চৰকাৰক এই বুলিও অভিযোগ কৰিছে যে নতুন আইনসমূহৰ জৰিয়তে শ্বৰীয়ত-ভিত্তিক ব্যক্তিগত আইন মানি চলা মুছলমানসকলক লক্ষ্য কৰি লোৱা হৈছে, বিশেষকৈ বহুবিবাহ আৰু কিছুমান বিশেষ ধৰণৰ বিবাহ বিচ্ছেদৰ ক্ষেত্ৰত, যিবোৰ এতিয়া UCC-ৰ অধীনত নিষিদ্ধ কৰা হৈছে।
একে সময়তে, বিজেপিৰ ২০২৪ চনৰ নিৰ্বাচনী ইস্তাহাৰত মহিলাৰ অধিকাৰৰ ওপৰত যথেষ্ট গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তাত কোৱা হৈছিল যে সকলো মহিলাৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা এটা UCC অবিহনে লিংগ সমতা অৰ্জন কৰিব নোৱাৰি।
স্বাধীনতাৰ পিছত ব্যাপক আইনী সংস্কাৰ আৰু বিধিবদ্ধকৰণৰ মাজেৰে যোৱা হিন্দু ব্যক্তিগত আইনৰ বিপৰীতে, মুছলমান ব্যক্তিগত আইন বহু পৰিমাণে আইনী সংস্কাৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ বাহিৰতে থাকিল।
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
আনকি ন্যায়পালিকায়ো সাংবিধানিক ভিত্তিত মুছলমান ব্যক্তিগত আইনৰ বিভিন্ন দিশক লৈ হোৱা প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ ক্ষেত্ৰত এক অসমান দৃষ্টিভংগী গ্ৰহণ কৰি আহিছে। এই প্ৰেক্ষাপটত UCC-এ এক ঐতিহাসিক প্ৰস্তাৱ দাঙি ধৰিছে: ধৰ্ম-ভিত্তিক ব্যক্তিগত আইনসমূহৰ স্থানত এক সুষম আইনী গাঁথনি প্ৰৱৰ্তন কৰা। অৱশ্যে এই বিষয়টোক লৈ খোদ মুছলমান সমাজখনেই ঐক্যবদ্ধ নহয়।
AIMPLB-ৰ দৰে সংগঠনবোৰে যুক্তি দিয়ে যে শ্বৰীয়ত-ভিত্তিক ব্যক্তিগত আইন কোনো পুৰণি ধ্বংসাৱশেষ নহয় যাক সলনি কৰিব লাগে, বৰং ই এক স্বয়ংসম্পূৰ্ণ ন্যায়িক গাঁথনি যিয়ে নিজৰ নীতিৰ আধাৰতে ন্যায় প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম। এই দৃষ্টিকোণৰ পৰা চাবলৈ গ'লে, যিকোনো চৰকাৰী আইনী হস্তক্ষেপে সাংবিধানিক ভাষাৰ আঁৰত আচলতে তেওঁলোকৰ সাংস্কৃতিক অধিকাৰ খৰ্ব কৰাৰহে নামান্তৰ।
আনহাতে, মুছলমান মহিলা অধিকাৰ কৰ্মীসকলে চৰকাৰৰ সৈতে এই কথাত একমত প্ৰকাশ কৰে যে মুছলমান মহিলাৰ অধিকাৰক আগুৱাই নিবলৈ সাংবিধানিক সমতাৰ ওপৰত আধাৰিত এখন নাগৰিক বিধিৰ প্ৰয়োজন আছে।
বিশিষ্ট মহিলা অধিকাৰ কৰ্মী তথা 'ভাৰতীয় মুছলমান মহিলা আন্দোলন'ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক জাকিয়া সোমনে স্বীকাৰ কৰে যে মুছলমান সমাজখন প্ৰায়ে হিন্দুত্ববাদী ৰাজনীতিৰ বলি হৈ আহিছে। কিন্তু তেওঁ লগতে যুক্তি দৰ্শায় যে, কেৱল এটা হিন্দু জাতীয়তাবাদী দলে ইয়াক সমৰ্থন কৰিছে বুলিয়েই সমগ্ৰ সমাজখনে UCC-ৰ বিৰোধিতা কৰা উচিত নহয়।
সংজ্ঞানুসাৰে, UCC সকলো ধৰ্মৰ লোকৰ বাবে প্ৰযোজ্য হ'ব। তথাপি মুছলমানসকলৰ বাবে ই বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কাৰণ মুছলমান ব্যক্তিগত আইন এতিয়াও মূলতঃ শ্বৰীয়ত-ভিত্তিক নীতিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত, আনহাতে অন্যান্য ব্যক্তিগত আইনসমূহত ইতিমধ্যে উল্লেখযোগ্য আইনী সংস্কাৰ সাধন হৈছে। সেয়েহে, লিংগ সমতাৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা ছোনম আৰু অন্যান্যসকলে যুক্তি দৰ্শায় যে সাংবিধানিকভাৱে প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ সমতাৰ ওপৰত আধাৰিত এটা UCC-এ সংস্কাৰৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ মুকলি কৰিব পাৰে।
মহিলাৰ অধিকাৰ কৰ্মী বুশ্ৰা তাৰিকে যুক্তি দৰ্শাইছে যে বৰ্তমানৰ ৰূপত শ্বৰীয়ত-ভিত্তিক ব্যক্তিগত আইনখন মুছলমান মহিলাসকলৰ বাবে প্ৰকৃত সমতা অৰ্জন কৰিবলৈ পৰ্যাপ্ত নহয়। তেওঁৰ মতে, মুছলমান ব্যক্তিগত আইনৰ অন্তৰ্গত সৰু-সুৰা সালসলনিয়ে দীৰ্ঘদিনীয়া লিংগ বৈষম্য দূৰ কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় মৌলিক পৰিৱৰ্তন আনিব নোৱাৰিব পাৰে।
তেওঁ লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে অন্যান্য ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাসকলে যিবোৰ ধৰ্মনিৰপেক্ষ আইনী প্ৰতিকাৰ লাভ কৰে, মুছলমান মহিলাসকলে সকলো সময়তে সেইবোৰ লাভ নকৰে। ফলস্বৰূপে, বৰ্তমানৰ ব্যক্তিগত আইনৰ গাঁথনিৰ সংস্কাৰৰ ওপৰত আস্থা হেৰুওৱা একাংশ মুছলমান মহিলাই UCC-ক অধিক লিংগ সমতা অৰ্জনৰ এক সাম্ভাব্য পথ হিচাপে চাব পাৰে।
এই দৃষ্টিকোণৰ পৰা চাবলৈ গ'লে, কেৱল মুছলমান ব্যক্তিগত আইনৰ বৰ্তমানৰ গাঁথনিটোক সংৰক্ষণ কৰাৰ প্ৰতি একচেটিয়া দায়বদ্ধতাই এক সম্পূৰ্ণ সমাধান নিদিবও পাৰে।
মহিলাৰ বাবে স্ববিবেচনামূলক প্ৰতিকাৰৰ ব্যৱস্থা
ভাৰতত মুছলমান ব্যক্তিগত আইন সম্পৰ্কে সাধাৰণতে দুটা পৰস্পৰবিৰোধী মতবাদ আছে। প্ৰথমটোৱে বিশ্বাস কৰে যে UCC-এ মুছলমানসকলৰ সাংস্কৃতিকভাৱে নিৰ্দিষ্ট প্ৰথাবোৰ মচি পেলাব পাৰে আৰু ই লিংগ ন্যায় নিশ্চিত কৰিবই বুলি কোনো নিশ্চয়তা নাই। দ্বিতীয় মতবাদটোৱে যুক্তি দিয়ে যে মুছলমান সমাজত অধিক লিংগ সমতা আনিবলৈ UCC অপৰিহাৰ্য, কাৰণ মুছলমান ব্যক্তিগত আইনৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ সংস্কাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনা নাই।
কেথেৰিন মেককিননৰ "দ্বৈত বা বৈকল্পিক প্ৰতিকাৰ আৰ্হি"ৰ জৰিয়তে এই সংঘাতৰ সম্ভাৱ্য সমাধান কৰিব পৰা যাব পাৰে। তেওঁ ৪৪ নং অনুচ্ছেদৰ আধাৰত UCC প্ৰণয়নৰ পোষকতা কৰে, কিন্তু লগতে যুক্তি দিয়ে যে এনে বিধিয়ে "প্ৰত্যক্ষভাৱে আৰু প্ৰয়োগৰ ক্ষেত্ৰতো মহিলা আৰু পুৰুষৰ মাজত সকলো দিশতে লিংগ সমতা" প্ৰদান কৰিব লাগিব।
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
একে সময়তে, UCC-এ মুছলমান ব্যক্তিগত আইনক সম্পূৰ্ণৰূপে বাতিল কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে, ইয়াৰ প্ৰয়োগৰ সিদ্ধান্ত এগৰাকী মহিলাৰ নিজা ইচ্ছাৰ ওপৰত এৰি দিব পাৰি। তেতিয়া এগৰাকী মহিলাই ধৰ্মনিৰপেক্ষ আইনী প্ৰতিকাৰ আৰু ব্যক্তিগত আইনৰ প্ৰতিকাৰ- এই দুটাৰ মাজৰ পৰা যিকোনো এটা বাছি ল'ব পাৰিব, আনকি ব্যক্তিগত আইনখনে সাংবিধানিক সমতাৰ নীতি সম্পূৰ্ণৰূপে মানি নচলিলেও।
এনে দৃষ্টিভংগীয়ে মুছলমান মহিলাসকলক সাংবিধানিক সমতাৰ ওপৰত আধাৰিত প্ৰতিকাৰৰ সুবিধা প্ৰদান কৰাৰ লগতে সাংস্কৃতিক প্ৰথাসমূহকো সংৰক্ষণ কৰিব। ইয়াত সাংস্কৃতিক সাম্ৰাজ্যবাদৰ অভিযোগ উত্থাপন হোৱাৰ থল কম থাকিব, কাৰণ চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত আইনখনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত মহিলাগৰাকীৰ হাততেই থাকিব।
অধ্যাপক ফৈজান মুস্তাফাই অতি সুন্দৰকৈ উল্লেখ কৰিছে, "UCC থাকক বা নাথাকক, একে সময়তে কোনেও দুগৰাকী পত্নী ৰাখিব নোৱাৰিব বুলি কোৱা কোনো আইনৰ বিৰোধিতা কৰা উচিত নহয়।"
দৰাচলতে ব্যক্তিগত আইন সংস্কাৰৰ কিছুমান দিশত ব্যাপক জন সহমত আছে। সেয়েহে হঠাতে আৰু সম্পূৰ্ণৰূপে সকলো সলনি কৰাতকৈ, এক পৰ্যায়ক্ৰমিক আৰু নমনীয় দৃষ্টিভংগীৰে UCC প্ৰৱৰ্তন কৰিব পাৰি, বিশেষকৈ যদিহে হঠাতে কৰা পৰিৱৰ্তনে সামাজিক অস্থিৰতা আৰু ব্যৱহাৰিক অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে।
এনে দৃষ্টিভংগীয়ে সংস্কাৰসমূহক জোৰকৈ জাপি দিয়াৰ সলনি স্বাভাৱিকভাৱে বিকশিত হোৱাৰ সুযোগ দিব, যাৰ ফলত সংখ্যাগৰিষ্ঠৰ আধিপত্যৰ ধাৰণাটো হ্ৰাস পাব। 'বিশেষ বিবাহ আইন'ৰ দৰে আইনসমূহত নিহিত থকা 'পচন্দৰ নীতি'ৰ আধাৰত গঢ় লৈ উঠা এখন স্বতন্ত্ৰ বা স্বেচ্ছামূলক UCC-ও ৪৪ নং অনুচ্ছেদৰ লক্ষ্য পূৰণ কৰাৰ এক উপায় হ'ব পাৰে।
.webp "ভাৰতৰ কনছুলেট জেনেৰেলত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানত ৰাষ্ট্ৰদূত লক্ষ্মী মুৰ্দেশ্বৰ পুৰী")
