পল্লৱ ভট্টাচাৰ্য্য
২০২৬ চনৰ ১০ আগষ্টৰ পুৱা হঠাতেই অশান্ত হৈ পৰিছিল ধেমাজি জিলাৰ অসম-অৰুণাচল প্ৰদেশ সীমান্তৰ মিংমাং বস্তি। এটা গুলীচালনাৰ ঘটনাত প্ৰায় ১১ৰ পৰা ১৮ জন লোক আহত হোৱা এই অনাকাংক্ষিত পৰিস্থিতিয়ে পুনৰবাৰ এক নিৰ্মম সত্য উদঙাই দিলে যে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলসমূহত শান্তি আজিও সুদূৰপৰাহত। অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু অসমৰ বাসিন্দাসকলৰ মাজত মাটি বেদখলক লৈ সূত্ৰপাত হোৱা এই সংঘাত অৱশেষত দুয়োখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ পাৰস্পৰিক সমন্বয়ৰ জৰিয়তে নিয়ন্ত্ৰণলৈ অনা হয়।
তথাপি, এই ঘটনাটো কেৱল এক স্থানীয় আইন-শৃংখলাজনিত সমস্যাতকৈ বহুত বেছি আছিল। ই পাঁচটাকৈ দশক ধৰি অমীমাংসিত হৈ থকা এক গভীৰ সাংবিধানিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰশ্নৰ পুনৰুত্থান ঘটালেঃ অসম আৰু ইয়াৰ পৰা বিভক্ত হৈ সৃষ্টি হোৱা ৰাজ্যসমূহৰ মাজৰ সীমাই কিয় আজিও নিৰন্তৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি কৰি আছে? ইয়াৰ উত্তৰ কেৱল ঔপনিৱেশিক যুগৰ মানচিত্ৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়া আৰু জনগোষ্ঠীয় আৱেগৰ মাজতেই আৱদ্ধ নহয়, ইয়াৰ আঁৰত আছে ভাৰতীয় সংঘৰ এক অসম্পূৰ্ণ দায়িত্ব। কাৰণ, কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে এই নতুন ৰাজ্যসমূহ গঠন কৰাৰ সময়ত সেই ৰাজ্যসমূহৰ সীমা চূড়ান্তভাৱে নিৰ্ধাৰণ কৰা নাছিল।
অসম-অৰুণাচলৰ এই বিবাদৰ উৎস নিহিত হৈ আছে ১৮৭৩ চনৰ ঔপনিৱেশিক যুগৰ 'ইনাৰ লাইন ৰেগুলেচন' আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ভৈয়ামৰ পৰা পাৰ্বত্য অঞ্চলসমূহৰ প্ৰশাসনিক বিভাজনৰ মাজত। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ টাৰ্নিং পইণ্টটো আহিছিল ১৯৫১ চনৰ বৰদলৈ কমিটীৰ সময়ত, যিয়ে 'নৰ্থ-ইষ্ট ফ্ৰণ্টিয়াৰ এজেন্সী'ৰ (NEFA) পৰা বালিপাৰা আৰু শদিয়াৰ নামনি অঞ্চলৰ প্ৰায় ৩,৬৪৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ ভূমি অসমক হস্তান্তৰ কৰিছিল। অৰুণাচল প্ৰদেশে কেতিয়াও এই হস্তান্তৰৰ বৈধতা মানি লোৱা নাই। তেওঁলোকৰ যুক্তি হৈছে যে, এই ভূমিৰ ওপৰত পৰম্পৰাগত অধিকাৰ থকা জনজাতীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ লগত এই হস্তান্তৰৰ বিষয়ে কেতিয়াও কোনো পৰামৰ্শ লোৱা হোৱা নাছিল।
তেতিয়াৰে পৰা বিভিন্ন কমিটী, আয়োগ আৰু ন্যায়িক হস্তক্ষেপেৰে কেইবাবাৰো সীমা নিৰ্ধাৰণৰ চেষ্টা কৰা হৈছে যদিও ইয়াৰ বাস্তৱ ৰূপায়ণ আজিও হোৱা নাই। ২০২২ চনৰ নামচাই ঘোষণা আৰু ২০২৩ চনৰ বুজাবুজিৰ চুক্তি (MoU)-এ ১২৩খন বিবাদমান গাঁৱৰ ভিতৰত ৭১খন গাঁৱৰ সমস্যা সমাধান কৰি এক বাস্তৱিক অগ্ৰগতি লাভ কৰিছিল। কিন্তু আজিও ৫২খন গাঁৱৰ বিবাদ অমীমাংসিত হৈ আছে আৰু ২০২৩ চনৰ পাণবাৰী-তৰাজান সংঘাত তথা ২০২৬ চনৰ ধেমাজিৰ গুলীচালনাৰ দৰে ঘটনাই প্ৰমাণ কৰে যে কেৱল কাগজ-কলমৰ চুক্তিয়েই স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে বাস্তৱত শান্তি কঢ়িয়াই আনিব নোৱাৰে।
সীমান্তৰ গুলীচালনাৰ ঘটনাৰ স্থান
অসমৰ সীমান্ত বিবাদসমূহৰ তুলনামূলক বিশ্লেষণ কৰিলে এক মন কৰিবলগীয়া আৰ্হি দেখা পোৱা যায়। অসমৰ সৈতে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰায় ৮০৪ কিলোমিটাৰ, মেঘালয়ৰ প্ৰায় ৮৮৪.৯ কিলোমিটাৰ, নাগালেণ্ডৰ প্ৰায় ৪৩৪–৫১২ কিলোমিটাৰ আৰু মিজোৰামৰ ১৬৪.৬ কিলোমিটাৰ সীমা সংলগ্ন হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত মেঘালয়ে আটাইতকৈ উল্লেখনীয় অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে, য'ত ২০২২ চনৰ চুক্তিৰ জৰিয়তে ইয়াৰ প্ৰায় ৭০ শতাংশ বিবাদমান সীমাৰ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। একেদৰে ২০২৩ চনৰ বন্দোৱস্তৰ জৰিয়তে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ গাঁও পৰ্যায়ৰ প্ৰায় ৫৮ শতাংশ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। ইয়াৰ বিপৰীতে নাগালেণ্ড আৰু মিজোৰামৰ সৈতে থকা বিবাদসমূহৰ এতিয়াও বৃহৎ অংশ অমীমাংসিত হৈ আছে।
এই পৰিসাংখ্যিক আৰ্হিটোৱে এটা কথা স্পষ্ট কৰেঃ সুসংগঠিত যুটীয়া কমিটী থকা দীৰ্ঘ সীমান্তসমূহত চকুত লগা অগ্ৰগতি দেখা গৈছে, আনহাতে চুটি অথচ জাতিগত আৱেগেৰে স্পৰ্শকাতৰ সীমান্তসমূহত সঘনাই হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হৈছে (যাৰ ভিতৰত ১৯৮৫ চনৰ মেৰাপানীৰ সংঘাত আৰু ২০২১ চনৰ লাইলাপুৰ-ভাইৰেংটে সংঘাত অন্যতম)। ইয়াৰ পৰা বুজা যায় যে ঐতিহাসিক দাবীৰ সমানেই প্ৰতিষ্ঠানিক ব্যৱস্থাসমূহৰ গুৰুত্বও অপৰিসীম।
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলতে এই বিবাদসমূহৰ গভীৰ কাৰণসমূহৰ মাজত আচৰিত ধৰণৰ সাদৃশ্য দেখা পোৱা যায়। ঔপনিৱেশিক সীমাসমূহ স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ সন্মতিৰ পৰিৱৰ্তে প্ৰশাসনিক সুবিধাৰ বাবেহে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত বৃহৎ অসমৰ পৰা নাগালেণ্ড, মেঘালয়, মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ গঠন কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো কেৱল চৰকাৰী অধিসূচনা আৰু প্ৰশাসনিক হস্তান্তৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল আছিল, যিবোৰ নতুন ৰাজ্যসমূহে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে মানি লোৱা নাছিল।
জনগাঁথনিগত উদ্বেগ, বিশেষকৈ বিবাদমান অঞ্চলসমূহত জনবসতি স্থাপন আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ভয়ৰ বাবেই আইনী মতানৈক্যসমূহ পৰিচয়ৰ সংঘাতলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। কাঁইটীয়া তাঁৰৰ বেৰ নথকা বনাঞ্চলৰ সীমাসমূহত গঢ়ি উঠা ৰাস্তা-ঘাট, বিদ্যালয়, বজাৰ আৰু আৰক্ষী চকীসমূহ একপ্ৰকাৰ নিজৰ মাটিৰ অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰাৰ আহিলা হৈ পৰিছিল। আটাইতকৈ ক্ষতিকাৰক কথাটো আছিল যে, ইটোৰ পিছত সিটোকৈ কাৰিকৰী আয়োগে দিয়া পৰামৰ্শসমূহ কেতিয়াও সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যকৰী কৰা নহ'ল, যাৰ ফলত চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ মাজত থকা পাৰস্পৰিক বিশ্বাস ক্ৰমান্বয়ে নাইকিয়া হৈ পৰিল।
এই বিবাদসমূহৰ উৎপত্তি আৰু ইয়াৰ সমাধান- দুয়োটা দিশ বুজিবলৈ হ'লে ইয়াৰ সাংবিধানিক দিশটো অনুধাৱন কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। সংবিধানৰ ৩ নং অনুচ্ছেদে নতুন ৰাজ্য গঠন কৰা আৰু ৰাজ্যৰ সীমা সলনি কৰাৰ একচেটিয়া অধিকাৰ সংসদক প্ৰদান কৰিছে। ৰাজ্যিক বিধানসভাসমূহে নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে যদিও সংসদৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ কোনো ভেটো (veto) প্ৰয়োগৰ ক্ষমতা নাই। সেয়েহে, অৰুণাচল প্ৰদেশ, নাগালেণ্ড, মেঘালয় আৰু মিজোৰামৰ সীমা মূলতঃ কেন্দ্ৰীয় আইন আৰু কাৰ্যবাহী পদক্ষেপৰেই ফচল।
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ফটো
যিহেতু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে সম্পূৰ্ণৰূপে সীমা নিৰ্ধাৰণ নকৰাকৈ নতুন ৰাজ্য সৃষ্টি কৰিছিল, সেয়েহে সেই কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ নিৰন্তৰ প্ৰতিষ্ঠানিক দায়িত্বও তেওঁলোকৰেই। এয়া কেৱল এক ৰাজনৈতিক যুক্তিয়েই নহয়, এক সাংবিধানিক যুক্তিও। স্থায়ী সমাধান কেতিয়াও সলনি হৈ থকা মুখ্যমন্ত্ৰীসকলৰ ওপৰত বা অস্থায়ী ৰাজনৈতিক সদিচ্ছাৰ ওপৰত অনিৰ্দিষ্টকাললৈ নিৰ্ভৰ কৰিব নোৱাৰে। ইয়াৰ বাবে প্ৰয়োজন আইনী চূড়ান্ত ৰূপ, প্ৰয়োজনসাপেক্ষে সংসদীয় সমৰ্থন আৰু প্ৰভাৱিত সম্প্ৰদায়সমূহৰ পুনৰ্সংস্থাপনৰ সুনিৰ্দিষ্ট ব্যৱস্থা।
অৰুণাচল প্ৰদেশত ভাৰত-চীন বিবাদৰ সৈতে সাঙোৰ খাই পৰাৰ বাবে আভ্যন্তৰীণ সীমাৰ প্ৰশ্নটোৱে অধিক কৌশলগত গুৰুত্ব লাভ কৰিছে। বেইজিঙে এতিয়াও অৰুণাচল প্ৰদেশক "জাংনান" বা দক্ষিণ তিব্বত বুলি দাবী কৰি আহিছে আৰু মানচিত্ৰৰ জৰিয়তে নিজৰ অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰাৰ এক কৌশল ক্ৰমাগতভাৱে গ্ৰহণ কৰিছে। ২০১৭ চনৰ পৰা চীনে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভিতৰৰ গাঁও, পৰ্বত, নদী আৰু গিৰিপথসমূহ সামৰি কেইবাবাৰো প্ৰামাণিক চীনা নামৰ তালিকা প্ৰকাশ কৰিছে।
ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত ২০২৬ চনৰ আগষ্ট মাহৰ আৰম্ভণিতে ভাৰতে 'ছাৰ্ভে অফ ইণ্ডিয়া'ৰ চৰকাৰী মানচিত্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ২৭খন ঠাই আৰু ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্য চিহ্নিত কৰে, যাৰ ভিতৰত লঞ্জু আৰু থাগ লাৰ দৰে ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানসমূহো আছিল। এই আদান-প্ৰদান কেৱল স্থানৰ নামকৰণৰ মাজতেই আৱদ্ধ নাছিল, ই আছিল ভূখণ্ডৰ বৈধতা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত এক বাৰ্তা প্ৰেৰণৰ বিস্তৃত যুঁজ।
চীনৰ কৌশল কেৱল নামকৰণতেই সীমাবদ্ধ নহয়। তেওঁলোকে সীমান্তত শ শ 'জিয়াওকাং' দ্বৈত-ব্যৱহাৰ্য গাঁও নিৰ্মাণ কৰিছে, ৰাস্তা-ঘাট, বিমানক্ষেত্ৰ আৰু সামৰিক আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰিছে আৰু তিব্বত সীমান্তত যোগান ব্যৱস্থা শক্তিশালী কৰিছে। ভাৰতৰ প্ৰত্যুত্তৰো সামৰিক দিশৰ লগতে উন্নয়নমুখী হৈ পৰিছে।
'ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজ প্ৰগ্ৰেম'ৰ জৰিয়তে প্ৰথম পৰ্যায়ত ৪,৮০০ কোটি টকা আৰু দ্বিতীয় পৰ্যায়ত ৬,৮৩৯ কোটি টকা আবণ্টন দি অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু আন সীমান্তৱৰ্তী ৰাজ্যসমূহৰ গাঁওবোৰত পথ নিৰ্মাণ, দূৰসংযোগ ব্যৱস্থা, পৰ্যটন আৰু জীৱিকাৰ মান উন্নত কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছে। ছেলা সুৰংগ আৰু প্ৰস্তাৱিত অৰুণাচল ফ্ৰণ্টিয়াৰ হাইৱেৰ দৰে প্ৰকল্পসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পূব খণ্ডৰ আন্তঃগাঁথনিগত ব্যৱধান হ্ৰাস কৰা। ইয়াৰ পৰা পোৱা শিক্ষাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণঃ বাসোপযোগী পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নেই ক্ৰমান্বয়ে ভূখণ্ডৰ নিৰাপত্তাৰ এক প্ৰধান অস্ত্ৰ হৈ পৰিছে।
গোলকীয় অভিজ্ঞতাই এইক্ষেত্ৰত এক ফলপ্ৰসূ পথপ্ৰদৰ্শন কৰিব পাৰে। কেমেৰুন-নাইজেৰিয়া আৰু ইকুৱেডৰ-পেৰুৰ সীমা চুক্তিসমূহ সফল হোৱাৰ কাৰণ এইটো নাছিল যে তেওঁলোকৰ মাজৰ ঐতিহাসিক মতানৈক্য একেবাৰে নাইকিয়া হৈ গৈছিল; ইয়াৰ কাৰণ আছিল এটা নিৰ্দিষ্ট সময়সীমাৰ ভিতৰত কাৰিকৰী সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক এক নিশ্চয়তা প্ৰদানকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ সমৰ্থন আছিল। য'ত কেৱল দ্বিপাক্ষিক আলোচনা বাৰে বাৰে বিফল হৈছে, তাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মধ্যস্থতা আৰু ন্যায়িক বন্দোৱস্ত প্ৰায়ে সফল হৈছে।
ভাৰতে নিজৰ আভ্যন্তৰীণ ৰাজ্যিক বিবাদসমূহ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰিব নোৱাৰে, কিন্তু ই ইয়াৰ অন্তৰ্নিহিত নীতিসমূহ অৱশ্যেই গ্ৰহণ কৰিব পাৰেঃ স্বতন্ত্ৰ কাৰিকৰী সত্যাপন, আইনগতভাৱে বাধ্যবাধকতা থকা ৰূপায়ণ অনুসূচী, স্বচ্ছ ক্ষতিপূৰণ আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক নিৰীক্ষণ। সংসদে নিজৰ ৩ নং অনুচ্ছেদৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰি সন্মত হোৱা চুক্তিসমূহক কেৱল ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তনৰ বিপদৰ মাজলৈ ঠেলি নিদিয়াকৈ আইনী মৰ্যাদা প্ৰদান কৰিব পাৰে।
অসম-অৰুণাচল সীমান্তৰ বিবদমান অঞ্চল
এক বিশেষভাৱে আশাব্যঞ্জক দৃষ্টিভংগী হ'ব পাৰে কেন্দ্ৰীয়ভাৱে সমন্বয়িত এক উন্নয়নমুখী আৰ্হি। বিবাদমান গাঁওবোৰক চূড়ান্ত সমাধানৰ অপেক্ষাত থকা অৱহেলিত 'বাফাৰ জ'ন' হিচাপে গণ্য কৰাৰ পৰিৱৰ্তে, কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে এইবোৰক স্থায়ী আন্তঃৰাজ্যিক ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে যৌথভাৱে পৰিচালিত 'অগ্ৰাধিকাৰ প্ৰাপ্ত উন্নয়ন এলেকা' হিচাপে ঘোষণা কৰিব লাগে। সীমাৰ চূড়ান্ত ফলাফল যিয়েই নহওক, কেন্দ্ৰীয় পুঁজিৰে আন্তঃগাঁথনি, স্বাস্থ্যসেৱা, বিদ্যালয় আৰু জীৱিকাৰ প্ৰকল্পসমূহ নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে অব্যাহত থাকিব লাগে।
দুয়োখন ৰাজ্যৰ অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন হোৱা এক যুটীয়া উন্নয়ন পুঁজিয়ে পাৰস্পৰিক সহযোগিতাৰ বাবে উমৈহতীয়া উৎসাহৰ সৃষ্টি কৰিব। দীৰ্ঘদিন ধৰি কেৱল মাটিৰ অধিকাৰৰ যুঁজখনৰ মাজেৰেই ইটোৱে সিটোক চিনি পোৱা সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক বিনিময়, ছাত্ৰ আদান-প্ৰদান কাৰ্যসূচী, ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা আৰু ঐতিহ্য পৰ্যটনে পুনৰ বিশ্বাস গঢ়ি তুলিব পাৰে। এই দৃষ্টিভংগীয়ে 'ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজ প্ৰগ্ৰেম'ৰ ধাৰণাটোক ভাৰতৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্তৰ পৰা আভ্যন্তৰীণ ৰাজ্যিক সীমালৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিব।
ভাৰত আৰু চীনৰ বাবে ভৱিষ্যতৰ পথ দৃঢ়তা আৰু পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদান দুয়োটাৰে মাজেৰেহে প্ৰশস্ত হ'ব। ভাৰতে একপক্ষীয় মানচিত্ৰগত দাবীসমূহ অগ্ৰাহ্য কৰাৰ লগতে সীমান্তৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু গাঁৱৰ উন্নয়ন ত্বৰান্বিত কৰিব লাগিব। একে সময়তে, দুয়োখন দেশে প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখা (LAC) স্পষ্ট কৰাৰ বাবে থকা ব্যৱস্থাসমূহ পুনৰুজ্জীৱিত কৰিব লাগে আৰু আকস্মিক সংঘাতৰ আশংকা হ্ৰাস কৰা পৰস্পৰ বিশ্বাসযোগ্য পদক্ষেপসমূহ সম্প্ৰসাৰিত কৰিব লাগে। দুয়োখন দেশৰ মাজত থকা সামৰিক অসমতাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি, সাৰ্বভৌমত্বৰ বিবাদ অমীমাংসিত হৈ থাকিলেও নিৰন্তৰ কূটনৈতিক আদান-প্ৰদান অপৰিহাৰ্য।
সেয়েহে, মিংমাং বস্তিৰ গুলীচালনাৰ ঘটনাক কেৱল এক বিচ্ছিন্ন সীমান্ত সংঘাত হিচাপে গণ্য কৰা উচিত নহয়। ই এক কঠোৰ সোঁৱৰণী যে সীমাসমূহ মূলতঃ প্ৰশাসন, বৈধতা আৰু মানৱ সুৰক্ষাৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত। জাতি আৰু ৰাজ্য তেতিয়াহে আগবাঢ়ি যায়, যেতিয়া সীমাসমূহ শংকাৰ কাৰণ হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে সহযোগিতাৰ সেতু হৈ পৰে।
এখন পৃথিৱী য'ত অৰ্থনৈতিক বিকাশ, যোগাযোগ আৰু কৌশলগত স্থিৰতা ক্ৰমান্বয়ে শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ পৰিছে, তাত ৰাষ্ট্ৰ পৰিচালনাৰ প্ৰকৃত পৰীক্ষা কেৱল মানচিত্ৰত আঁক-বাঁক কৰাতেই সীমিত নহয়। ইয়াৰ প্ৰকৃত নিদৰ্শন হ'ল সেই সীমাসমূহত বসবাস কৰা জনসাধাৰণে যাতে ভয়, বৈষম্য বা চিৰস্থায়ী অনিশ্চয়তাৰ পৰা মুক্ত হৈ জীয়াই থাকিব পাৰে, তাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সীমান্ত বিবাদ আৰু চীনৰ সৈতে থকা ইয়াৰ বিশাল সীমান্তৰ প্ৰত্যাহ্বান কেৱল মানচিত্ৰ অংকনেৰে সমাধান নহ'ব। ইয়াৰ বাবে প্ৰয়োজন হ'ব সাংবিধানিক দায়িত্ববোধ, প্ৰতিষ্ঠানিক সাহস আৰু শান্তি প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে থকা এক নিৰন্তৰ আৰু উমৈহতীয়া দায়বদ্ধতা।
(লেখক অসম চৰকাৰৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত আৰক্ষী সঞ্চালক প্ৰধান; অসম লোকসেৱা আয়োগৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ আৰু 'আৱাজ- দ্য ভইচ অসম'ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া)
_(1).webp)
