পল্লৱ ভট্টাচাৰ্য্য
কেইবছৰমান আগলৈকে ভাৰত-বাংলাদেশ সীমান্তক কূটনৈতিক সফলতাৰ এক উৎকৃষ্ট প্ৰতীক হিচাপে ব্যাপকভাৱে উদযাপন কৰা হৈছিল। 'স্থল সীমান্ত চুক্তি'ৰ জৰিয়তে দুয়োখন দেশে বিশ্বৰ অন্যতম জটিল সীমা বিবাদৰ নিষ্পত্তি কৰিছিল, অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্ক সুদৃঢ় কৰিছিল, নিৰাপত্তা সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু অভূতপূৰ্ব পৰ্যায়ৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস গঢ়ি তুলিছিল। কিন্তু আজি সীমান্তৰ বিভিন্ন অংশত উন্মোচিত হোৱা দৃশ্যবোৰে এক বেলেগ কাহিনীহে কয়। পুৰুষ, মহিলা আৰু শিশু 'ন'-মেনছ লেণ্ড'ত আৱদ্ধ হৈ থকা, সীমান্তৰক্ষী বাহিনীৰ মাজত উত্তেজনাপূৰ্ণ অৱস্থা আৰু অসহায় লোকসকলৰ নাগৰিকত্বক লৈ চৰকাৰৰ মাজত হোৱা বিবাদে এনে এক মানৱীয় আৰু কূটনৈতিক প্ৰত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰিছে যাক কোনো পক্ষেই উপেক্ষা কৰিব নোৱাৰি।
শেহতীয়াকৈ ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ সীমান্তত এক উত্তেজনাময় পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হৈছে। চুবুৰীয়া ৰাষ্ট্ৰখনত অনুষ্ঠিত নিৰ্বাচন আৰু পশ্চিমবংগৰ ৰাজনৈতিক প্ৰেক্ষাপটৰ পৰিৱৰ্তনৰ পাছৰে পৰা বাংলাদেশৰ সীমান্তৰক্ষী বাহিনীয়ে স্থানীয় ৰাইজৰ সহযোগত ভাৰতীয় সীমান্তৰক্ষী বাহিনীৰ (বি এছ এফ) বিৰুদ্ধে এক সংঘাতপূৰ্ণ স্থিতি গ্ৰহণ কৰা পৰিলক্ষিত হৈছে। নিৰাপত্তা সূত্ৰই প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, বাংলাদেশৰ নিৰ্বাচন আৰু পশ্চিমবংগৰ ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তনৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা এক নতুন ধাৰাৰ অংশ হিচাপে, ভাৰতৰ 'পুছবেক' অভিযানৰ সময়ত বাংলাদেশৰ সীমান্তৰক্ষী বাহিনীয়ে স্থানীয় অসামৰিক লোকসকলৰ সমৰ্থনত ক্ৰমান্বয়ে এক সংঘাতপূৰ্ণ স্থিতি গ্ৰহণ কৰিছে। যোৱা সপ্তাহৰ পৰা এনে কমেও দুটা ঘটনা পোহৰলৈ আহিছে - ইয়াৰে এটা মেঘালয় সীমান্তত আৰু আনটো অসম সীমান্তৰ মানকাচৰত সংঘটিত হৈছে।
ভাৰত-বাংলাদেশ সীমান্তৰ শেহতীয়া ঘটনাবোৰে এই বিষয়টোক স্পষ্টভাৱে পোহৰলৈ আনিছে। পশ্চিমবংগত বহুলভাৱে চৰ্চিত হোৱা এটা ঘটনাত, ভাৰতীয় কৰ্তৃপক্ষই বাংলাদেশলৈ ঠেলি দিয়া বুলি অভিযোগ উঠা এজন বাংলাদেশী নাগৰিক 'ন'-মেনছ লেণ্ড'ত আৱদ্ধ হৈ থাকিবলগীয়া হৈছিল। কাৰণ ব'ৰ্ডাৰ গাৰ্ড বাংলাদেশ (BGB)-এ ৰাষ্ট্ৰীয়তাৰ উপযুক্ত প্ৰমাণ নোহোৱাকৈ তেওঁক গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। দুয়োখন দেশৰ বিষয়াসকলে দায়িত্ব লৈ তৰ্ক কৰি থকাৰ সময়ত মানুহজন দুখন দেশৰ মাজত আবদ্ধ হৈ ৰৈছিল।
জামালপুৰ সীমান্তৰ আন এক ঘটনাত, স্থানীয় বাসিন্দাসকল আৰু বিজিবিৰ জোৱানসকলে জোৰকৈ মানুহক বাংলাদেশৰ ভূখণ্ডলৈ ঠেলি দিয়াৰ অভিযোগৰ বিৰোধিতা কৰিছিল বুলি জানিব পৰা গৈছে। এইবোৰ কোনো বিচ্ছিন্ন ঘটনা নাছিল, এয়া আছিল এক বৃহত্তৰ আৰু ক্ৰমবৰ্ধমান বিতৰ্কিত বিষয়ৰ প্ৰতিফলন।
এই বিতৰ্কৰ কেন্দ্ৰবিন্দুত আছে অবৈধ প্ৰব্ৰজনৰ প্ৰশ্নটো। ভাৰতে দীৰ্ঘদিন ধৰি দাবী কৰি আহিছে যে বাংলাদেশৰ পৰা হোৱা বৃহৎ পৰিমাণৰ অবৈধ প্ৰব্ৰজনে কেইবাখনো সীমান্তৱৰ্তী ৰাজ্য, বিশেষকৈ অসম আৰু পশ্চিমবংগৰ জনসংখ্যাৰ গাঁথনি সলনি কৰি পেলাইছে। এই বিষয়টোৱে দশক দশক ধৰি নিৰ্বাচনী ৰাজনীতি, সামাজিক উত্তেজনা আৰু চৰকাৰী নীতিত প্ৰভাৱ পেলাই আহিছে। যদিও হিচাপবোৰ বেলেগ বেলেগ আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্যৰ অভাৱ, তথাপি অবৈধ অনুপ্ৰৱেশৰ উদ্বেগে ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক প্ৰেক্ষাপটত গভীৰভাৱে শিপাই পৰিছে।
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ফটো
বহু বছৰ ধৰি সমালোচকসকলে পশ্চিমবংগৰ তৃণমূল কংগ্ৰেছ চৰকাৰক নথিপত্ৰবিহীন প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ প্ৰতি নমনীয় মনোভাৱ পোষণ কৰা বুলি অভিযোগ কৰি আহিছিল। ৰাজনৈতিক বিৰোধীসকলৰ অভিযোগ আছিল যে অবৈধ অনুপ্ৰৱেশকাৰীসকলে সামান্য পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰেই পৰিচয় পত্ৰ লাভ কৰিবলৈ আৰু চৰকাৰী কল্যাণমূলক আঁচনিৰ সুবিধা পাবলৈ সক্ষম হৈছিল।
এই অভিযোগবোৰ সম্পূৰ্ণৰূপে যুক্তিসংগত আছিল নে নাই সেয়া এতিয়াও বিতৰ্কৰ বিষয়, কিন্তু এই ধাৰণাটোৱেই ৰাজনৈতিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছিল। ৰাজ্যখনত এক পৃথক ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ উত্থান আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ অনুপ্ৰৱেশ বিৰোধী নীতিৰ সৈতে এক শক্তিশালী বুজাবুজিৰ ফলত, বৰ্তমান বলবৎকৰণৰ ব্যৱস্থাসমূহ যথেষ্ট কঠোৰ হৈ পৰিছে।
ইয়াৰ ফলস্বৰূপে সন্দেহযুক্ত অবৈধ অনুপ্ৰৱেশকাৰীসকলক চিনাক্ত কৰা, আটক কৰা আৰু দেশান্তৰ কৰাৰ প্ৰচেষ্টা বৃদ্ধি পাইছে। সাৰ্বভৌম দৃষ্টিকোণৰ পৰা চালে, নিজৰ সীমান্ত নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ আৰু ভূখণ্ডৰ ভিতৰত অবৈধভাৱে বসবাস কৰা বিদেশী নাগৰিকক আঁতৰোৱাৰ অধিকাৰ প্ৰতিখন ৰাষ্ট্ৰৰে আছে। কোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনী নীতিয়ে এই অধিকাৰক অস্বীকাৰ নকৰে। কিন্তু প্ৰত্যাহ্বান তেতিয়াহে আহে যেতিয়া প্ৰকৃততে বিদেশী নাগৰিক কোন আৰু দেশান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া কেনেকৈ সম্পন্ন কৰা উচিত, সেয়া নিৰ্ধাৰণ কৰিবলগীয়া হয়।
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ফটো
এই পাৰ্থক্যটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ দেশান্তৰকৰণ মানে কেৱল কাৰোবাক সীমান্তলৈ নি পাৰ হৈ যাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়াটো নহয়। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিধি অনুসৰি, ৰাষ্ট্ৰীয়তাৰ প্ৰমাণ আৰু গ্ৰহণকাৰী ৰাষ্ট্ৰৰ সন্মতি অপৰিহাৰ্য। এখন দেশে কেৱল এইবুলি ধৰি ল'ব নোৱাৰে যে তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলে ভবাৰ বাবেই আন এখন দেশে এজন ব্যক্তিক নিজৰ বুলি গ্ৰহণ কৰিব। যেতিয়া ৰাষ্ট্ৰীয়তাক লৈ বিতৰ্ক থাকে, তেতিয়া একপক্ষীয়ভাৱে মানুহ ঠেলি দিয়া কাৰ্যই আইনী অস্পষ্টতা আৰু মানৱীয় সংকটৰ সৃষ্টি কৰে।
বাংলাদেশৰ স্থিতিয়েও ক্ৰমান্বয়ে এই উদ্বেগৰ প্ৰতিফলন ঘটাইছে। ঢাকাই বাৰে বাৰে যুক্তি দি আহিছে যে সীমান্তত উপস্থিত কৰা ব্যক্তিসকলক প্ৰথমে নিৰ্ধাৰিত প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে বাংলাদেশী নাগৰিক হিচাপে প্ৰমাণিত কৰিব লাগিব। নথিপত্ৰৰ নিশ্চিতকৰণ অবিহনে বিজিবিয়ে কিছুমান ব্যক্তিক গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাটো এই নীতিৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছে। বাংলাদেশৰ আশংকা যে প্ৰমাণ নোহোৱাকৈ মানুহ গ্ৰহণ কৰিলে এনে এক নজিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে, য'ত অনিশ্চিত পৰিচয়ৰ ব্যক্তিসকলকো সহজেই সীমান্তৰ সিপাৰলৈ পঠিয়াই দিয়া হ'ব।
এই মতানৈক্যৰ আটাইতকৈ যন্ত্ৰণাদায়ক পৰিণাম ভুগিবলগীয়া হয় দুয়োখন দেশৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰা লোকসকলে। 'ন'-মেনছ লেণ্ড'ত আবদ্ধ হৈ থকা এজন ব্যক্তি প্ৰকৃতপক্ষে কোনো সুৰক্ষা নোহোৱা এজন অনাথ মানুহত পৰিণত হয়। তেনে লোকসকলে প্ৰায়ে খাদ্য, চিকিৎসা, আশ্ৰয় আৰু আইনী সাহায্যৰ পৰা বঞ্চিত হয়। মহিলা, শিশু আৰু বৃদ্ধসকলে বিশেষভাৱে দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হয়। তেওঁলোকৰ বাবে, সাৰ্বভৌমত্ব আৰু অনুপ্ৰৱেশ নীতিৰ বিতৰ্কবোৰ তাৎক্ষণিকভাৱে জীয়াই থকা আৰু মৰ্যাদাৰ প্ৰশ্নলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ফটো
বিড়ম্বনাৰ কথা যে ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ মাজত ব্যাপক দ্বিপাক্ষিক সহযোগিতা ব্যৱস্থা থকাৰ পাছতো এই সংকটৰ উদ্ভৱ হৈছে। যোৱা দুটা দশকত দুয়োখন দেশে নিৰাপত্তা সহযোগিতা, সন্ত্ৰাসবাদ দমন, মানৱ সৰবৰাহ ৰোধ, কাৰাবন্দীৰ বদলিকৰণ আৰু পাৰস্পৰিক আইনী সাহায্যৰ দৰে বিষয়ত বহুতো চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছে। ২০১৩ চনত স্বাক্ষৰিত প্ৰত্যৰ্পণ চুক্তিয়ে দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্কৰ ক্ষেত্ৰত এক মাইলৰ খুঁটি স্থাপন কৰিছিল আৰু সীমান্তৰ সিপাৰে সক্ৰিয় হৈ থকা অপৰাধী আৰু বিদ্ৰোহীসকলৰ বিৰুদ্ধে সহযোগিতাক যথেষ্ট শক্তিশালী কৰিছিল।
তথাপি, প্ৰত্যৰ্পণ আৰু দেশান্তৰকৰণ দুটা সম্পূৰ্ণ বেলেগ প্ৰক্ৰিয়া। প্ৰত্যৰ্পণ অপৰাধত অভিযুক্ত বা দোষী সাব্যস্ত হোৱা ব্যক্তিসকলৰ সৈতে জড়িত আৰু ই ন্যায়িক প্ৰক্ৰিয়া, প্ৰামাণিক নথিপত্ৰ আৰু আনুষ্ঠানিক অনুৰোধৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে, দেশান্তৰকৰণৰ বিষয়টো প্ৰব্ৰজনৰ স্থিতি আৰু নাগৰিকত্ব নিৰ্ধাৰণৰ সৈতে জড়িত। ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ মাজত প্ৰত্যৰ্পণ ব্যৱস্থাৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে যদিও, নথিপত্ৰবিহীন প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক চিনাক্তকৰণ আৰু ঘূৰাই পঠিওৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াসমূহ এতিয়াও দুৰ্বল আৰু ই প্ৰায়ে প্ৰশাসনিক সমন্বয় আৰু ৰাজনৈতিক সদিচ্ছাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
বৰ্তমানৰ উত্তেজনাই এই গাঁথনিটোৰ সীমাবদ্ধতা উন্মোচিত কৰিছে। যেতিয়া বিশ্বাস দুৰ্বল হয় বা পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ প্ৰক্ৰিয়াক লৈ বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, তেতিয়া দেশান্তৰকৰণ ব্যৱস্থা দ্ৰুতগতিত অকাৰ্যকৰী হৈ পৰে। যিসকল ব্যক্তিয়ে নাগৰিকত্ব প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেওঁলোকক দুয়োখন দেশেই প্ৰত্যাখ্যান কৰিব পাৰে। ফলত আইনীভাৱে শ্ৰেণীভুক্ত নহ'লেও ই কাৰ্যতঃ 'ৰাষ্ট্ৰহীনতা'ৰ দৰে এক পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰে।
এই সমস্যাটো কেৱল দক্ষিণ এছিয়াৰ বাবেই নতুন নহয়। সমগ্ৰ বিশ্বতে চৰকাৰসমূহে একেধৰণৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈছে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু মেক্সিকোৱে সময়ে সময়ে দেশান্তৰ প্ৰক্ৰিয়াক লৈ বিবাদত লিপ্ত হৈছে। ইউৰোপীয় দেশসমূহে ভূমধ্য সাগৰৰ পাৰ হৈ অহা অনিয়মিত প্ৰব্ৰজনৰ সৈতে যুঁজি আছে। কেইবাখনো দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ দেশে স্থানচ্যুত জনসংখ্যা আৰু বিতৰ্কিত নাগৰিকত্বৰ দাবীৰ সৈতে জড়িত পুনৰাবৃত্তিমূলক বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছে। এই অঞ্চলসমূহৰ অভিজ্ঞতাই আমাক মূল্যৱান শিক্ষা প্ৰদান কৰে।
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ফটো
ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ শিক্ষাটো হ'লঃ সফল প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ বাবে আঁতৰোৱাৰ আগতে প্ৰমাণীকৰণ অত্যাৱশ্যকীয়। বেছিভাগ উন্নত প্ৰব্ৰজন-পৰিচালনা ব্যৱস্থাই যুটীয়া ৰাষ্ট্ৰীয়তা প্ৰমাণীকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, বায়'মেট্ৰিক ডাটাবেছ, কনছুলাৰ সাক্ষাৎকাৰ আৰু আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। গ্ৰহণকাৰী ৰাষ্ট্ৰই তেওঁলোকৰ দায়িত্ব স্বীকাৰ কৰাৰ পিছতহে ব্যক্তিসকলক দেশান্তৰ কৰা হয়। এনে ব্যৱস্থাসমূহ দেখাত আমোলাতান্ত্ৰিক যেন লাগিব পাৰে, কিন্তু ই মানৱীয় সংকট আৰু কূটনৈতিক সংঘাত যথেষ্ট পৰিমাণে হ্ৰাস কৰে।
ইউৰোপীয় পুনৰ-প্ৰৱেশ চুক্তিসমূহ আন এক উপযোগী আৰ্হি। এই ব্যৱস্থাসমূহৰ অধীনত, ৰাষ্ট্ৰসমূহে নিজৰ নাগৰিকসকলক চিনাক্ত আৰু গ্ৰহণ কৰাৰ বাবে বিতং প্ৰক্ৰিয়া নিৰ্ধাৰণ কৰে। যুটীয়া সমিতিসমূহে বিতৰ্কিত গোচৰসমূহ পৰ্যালোচনা কৰে আৰু সময়সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰে যাতে ব্যক্তিসকলক দীৰ্ঘদিনীয়া অনিশ্চয়তাত ৰখা নহয়। উত্তৰ আমেৰিকা আৰু এছিয়াৰ কেইবাখনো দেশৰ মাজতো অনুৰূপ ব্যৱস্থা আছে।
ভাৰত আৰু বাংলাদেশে এনেধৰণৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিলে যথেষ্ট উপকৃত হ'ব। কেৱল নথিপত্ৰবিহীন প্ৰব্ৰজনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি এক সুনিৰ্দিষ্ট দ্বিপাক্ষিক গাঁথনি স্থাপন কৰা উচিত। যুটীয়া প্ৰমাণীকৰণ দলে বিতৰ্কিত গোচৰসমূহ পৰীক্ষা কৰিব পাৰে। ডিজিটেল ডাটাবেছ আৰু বায়'মেট্ৰিক প্ৰযুক্তিয়ে ৰাষ্ট্ৰীয়তা নিশ্চিতকৰণ ত্বৰান্বিত কৰিব পাৰে। সীমান্ত বিষয়াসকলৰ মাজত বাস্তৱ-সময়ৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা থাকিব লাগে, যাৰ ফলত সীমান্তত সংঘৰ্ষৰ সম্ভাৱনা হ্ৰাস পাব। আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ'ল, প্ৰমাণীকৰণৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা লোকসকলক সীমান্তত পেলাই থৈ যোৱাৰ পৰিৱৰ্তে মানৱীয় সুবিধা থকা ট্ৰেনজিট কেম্পত ৰখাৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে।
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ফটো
দুয়োখন চৰকাৰে এইটোও স্বীকাৰ কৰিব লাগিব যে প্ৰব্ৰজনক কেৱল নিৰাপত্তাৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা চাব নোৱাৰি। অৰ্থনৈতিক সুযোগ, ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক আৰু সামাজিক আন্তঃজালসমূহে প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি ভাৰত-বাংলাদেশ সীমান্তৰ মাজেৰে হোৱা যাতায়াতক গঢ় দিছে। বহনক্ষম সমাধানৰ বাবে কেৱল কঠোৰ বলবৎকৰণেই নহয়, অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন, শ্ৰমিকৰ গতিশীলতা আৰু সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলৰ সু-প্ৰশাসনৰ ক্ষেত্ৰতো বহল সহযোগিতাৰ প্ৰয়োজন।
দুয়োপক্ষৰ ৰাজনৈতিক নেতাসকলে এক জটিল মানৱীয় সমস্যাক দলীয় প্ৰতিযোগিতালৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ প্ৰলোভনৰ পৰা বিৰত থাকিব লাগে। অবৈধ অনুপ্ৰৱেশে যে প্ৰকৃত প্ৰশাসনিক আৰু নিৰাপত্তাজনিত প্ৰত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰে, সেয়া নিশ্চিত। ঠিক সেইদৰে, নাগৰিকত্ব নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াও প্ৰমাণ, নিৰপেক্ষ আইনী প্ৰক্ৰিয়া আৰু মানৱ অধিকাৰৰ প্ৰতি সন্মানৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত হোৱা উচিত।
সীমান্তত শেহতীয়াকৈ সংঘটিত হোৱা উত্তেজনাপূৰ্ণ অৱস্থাক এক নজিৰ হিচাপে লোৱাৰ পৰিৱৰ্তে এক সতৰ্কবাণী হিচাপেহে লোৱা উচিত। ভাৰত আৰু বাংলাদেশে এনে এক সহযোগিতামূলক সম্পৰ্ক গঢ়ি তুলিবলৈ দশক দশক সময় বিনিয়োগ কৰিছে যিয়ে দুয়োখন দেশক উপকৃত কৰিছে। মীমাংসা নোহোৱা প্ৰব্ৰজন বিবাদে সেই কৃতিত্বক ম্লান কৰিবলৈ দিয়াটো অতি অদূৰদৰ্শী কাম হ'ব। BSF আৰু বিজিবিৰ BGB মাজত আৱদ্ধ হৈ থকা লোকসকল ৰাজনৈতিক বিতৰ্কৰ কেৱল কিছুমান প্ৰতীক নহয়। তেওঁলোক হৈছে এক নীতিগত ধৰ্মসংকটৰ জীৱন্ত মানৱীয় মুখাৱয়ব, যি সংকট নিৰাময়ৰ বাবে প্ৰয়োজন প্ৰজ্ঞা, সংযম আৰু পাৰস্পৰিক সহযোগিতাৰ।
সীমান্তই ৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচয় নিৰ্ধাৰণ কৰে সঁচা, কিন্তু ই কেতিয়াও মানৱতাক মচি পেলাব নালাগে। নতুন দিল্লী আৰু ঢাকাৰ সন্মুখত থকা প্ৰত্যাহ্বান কেৱল মানুহবোৰ ক'ৰ অধিবাসী সেয়া নিৰ্ধাৰণ কৰাতেই সীমাৱদ্ধ নহয়। পৃথিৱীৰ কোনো এজন মানুহেই যাতে "নিজৰ বুলিবলৈ এখন ঠাই নোহোৱা" অৱস্থাত পৰিবলগীয়া নহয়, সেয়া নিশ্চিত কৰাটোহে প্ৰকৃত প্ৰত্যাহ্বান।
(লেখক অসম চৰকাৰৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত আৰক্ষী সঞ্চালক প্ৰধান; অসম লোকসেৱা আয়োগৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ আৰু 'আৱাজ- দ্য ভইচ অসম'ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া)
