বৰেইলী
মহম্মদগঞ্জ গাঁৱৰ এটা ব্যক্তিগত বাসগৃহত মুছলমানৰ এটা দলক নামাজ পঢ়াত বাধা দিয়াৰ অভিযোগত এলাহাবাদ উচ্চ ন্যায়ালয়ে বৰেইলীৰ জিলা দণ্ডাধীশ ৰবীন্দ্ৰ কুমাৰ আৰু জ্যেষ্ঠ আৰক্ষী অধীক্ষক অনুৰাগ আৰ্যলৈ আদালত অৱমাননাৰ জাননী জাৰি কৰিছে।
ন্যায়ালয়ে পৰ্যবেক্ষণ কৰিছে যে পূৰ্বতে খ্ৰীষ্টান গোটসমূহৰ এক আবেদনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি দিয়া ৰায়দান অনুসৰি ৰাজ্য চৰকাৰৰ আগতীয়া অনুমতি অবিহনে ব্যক্তিগত চৌহদৰ ভিতৰত প্ৰাৰ্থনা সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ যি অনুমতি দিয়া হৈছিল, সেয়া প্ৰথম দৃষ্টিতে বৰ্তমানৰ গোচৰটোৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।
১২ ফেব্ৰুৱাৰীত ন্যায়াধীশ অতুল শ্ৰীধৰণ আৰু ন্যায়াধীশ সিদ্ধাৰ্থ নন্দনৰ বিচাৰপীঠে আবেদনকাৰী তাৰিক খানৰ বিৰুদ্ধে যিকোনো ধৰণৰ শাস্তিমূলক ব্যৱস্থাৰ ওপৰত স্থগিতাদেশ জাৰি কৰাৰ লগতে দুই বিষয়াক ‘আদালত অবমাননা আইন, ১৯৭১’ৰ অধীনত অভিযুক্ত কৰি প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে। উচ্চ ন্যায়ালয়ে এই সন্দৰ্ভত তেওঁলোকৰ সঁহাৰি বিচাৰি ১১ মাৰ্চ পৰৱৰ্তী শুনানিৰ দিন হিচাপে ধাৰ্য কৰিছে।
এই বিবাদটোৰ সূত্ৰপাত হৈছিল যোৱা ১৬ জানুৱাৰীত, যেতিয়া ৰেশমা খান নামৰ এগৰাকী মহিলাৰ মালিকানাধীন এটা খালী ঘৰৰ ভিতৰত নামাজ পঢ়াৰ পিছত এদল মুছলমানক আটক কৰা হৈছিল আৰু পিছত মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল। ৰেশমা খানে কৈছিল যে তেওঁ এই সমাবেশৰ অনুমতি দিছিল আৰু নামাজ সম্পূৰ্ণৰূপে তেওঁৰ ব্যক্তিগত চৌহদৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ আছিল। আবেদনকাৰীসকলে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ পূৰ্বৰ এটা ৰায়ৰ (মাৰানাথা ফুল গছপেল মিনিষ্ট্ৰীজ বনাম উত্তৰ প্ৰদেশ ৰাজ্য) ওপৰত ভিত্তি কৰি ন্যায়ালয়ৰ কাষ চাপিছিল। খ্ৰীষ্টান সংগঠনসমূহৰ সৈতে জড়িত সেই গোচৰটোত উচ্চ ন্যায়ালয়ে ৰায় দিছিল যে ব্যক্তিবিশেষে আগতীয়া অনুমতি নোলোৱাকৈ নিজৰ সম্পত্তিৰ ভিতৰত প্ৰাৰ্থনা কৰিব পাৰে, যদিহে সেই সমাৱেশ ৰাজহুৱা ৰাস্তা বা মাটিলৈ ওলাই নাহে। লগতে স্পষ্ট কৰি দিছিল যে ব্যক্তিগত চৌহদত প্ৰাৰ্থনাৰ বাবে কোনো অনুমতিৰ প্ৰয়োজন নাই যদিও অনুষ্ঠানটো ৰাজহুৱা স্থানলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ’লে আয়োজকসকলে আৰক্ষীক জনাব লাগিব আৰু প্ৰয়োজনীয় অনুমতি ল’ব লাগিব।
আবেদনকাৰী তাৰিক খানে কয়, "২৭ জানুৱাৰীৰ নিৰ্দেশনাটো আন এক সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়— খ্ৰীষ্টানসকলৰ সৈতে জড়িত আছিল, য’ত স্পষ্টকৈ কোৱা হৈছিল যে ব্যক্তিগত সম্পত্তিৰ চৌহদৰ ভিতৰত প্ৰাৰ্থনা কৰিব পাৰি। আমিও এজন সংখ্যালঘু, গতিকে একে নিয়ম আমাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হোৱা উচিত। এতিয়ালৈকে আমি আদালতৰ স্থগিতাদেশৰ দ্বাৰা সুৰক্ষিত হৈ আছো আৰু সেইবাবেই আমি ঘৰটোৰ পৰা পুনৰ নামাজ কৰা আৰম্ভ কৰিছো।"
উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা এছ.এফ.এ. নাকভিয়ে আদালতৰ নিৰ্দেশ আৰু হিন্দু বাসিন্দাসকলৰ প্ৰতিবাদ সন্দৰ্ভত ‘টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া’ক কয় যে এই ৰায়দানত কোনো অস্পষ্টতা নাই। তেওঁ কয়, "নিৰ্দেশটো স্বয়ং-ব্যাখ্যামূলক। এফালে আদালতে ব্যক্তিগত চৌহদৰ ভিতৰত প্ৰাৰ্থনা কৰাৰ আবেদনকাৰীৰ সাংবিধানিক অধিকাৰক সমৰ্থন কৰিছে। আনফালে, চৰকাৰে নিজেই আদালতত জনাইছে যে এই সন্দৰ্ভত কোনো নিষেধাজ্ঞা জাৰি কৰা হোৱা নাই। এনে পৰিস্থিতিত জনসাধাৰণে এই কাৰ্যক কেনেকৈ অবৈধ বুলি দাবী কৰিব পাৰে?"
তেওঁ লগতে কয় যে ৰাজহুৱা শৃংখলা ৰখাটো প্ৰশাসনিক দায়িত্ব। "আইন-শৃংখলা বজাই ৰখাটো ৰাষ্ট্ৰৰ দায়িত্ব— ব্যক্তিগত লোকৰ নহয়। যদি প্ৰাৰ্থনাৰ বিৰুদ্ধে কোনো প্ৰতিবাদ হয়, তেন্তে চৰকাৰে সেই পৰিস্থিতিক আইন অনুসৰি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব লাগে। যিসকলে এটা বৈধ ধৰ্মীয় আচাৰৰ বিৰোধিতা কৰে, তেওঁলোকক কৰ্তৃপক্ষই শাসন কৰা উচিত, সেইসকল ব্যক্তিক নহয় যিসকলে নিজৰ সাংবিধানিক অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰিছে," নাকভিয়ে কয়।
ইফালে, মহম্মদগঞ্জত উত্তেজনা বৃদ্ধি পাইছিল কিয়নো একাংশ হিন্দু বাসিন্দাই ঘৰটোত শুকুৰবাৰৰ নামাজ পুনৰ আৰম্ভ কৰাত আপত্তি দৰ্শাইছিল। পাঁচটা পৰিয়ালে তেওঁলোকৰ ঘৰৰ বাহিৰৰ দেৱালত "ঘৰ বিক্ৰী কৰা হ'ব" (House for Sale) বুলি লিখি দিছে। তেওঁলোকৰ অভিযোগ যে বিভিন্ন ব্যক্তিগত ঘৰত সাপ্তাহিক প্ৰাৰ্থনা সভাৰ আয়োজন কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ আশংকা যে এই আৱাসিক সম্পত্তিটো অৱশেষত স্থায়ী উপাসনা স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ব পাৰে। হস্তক্ষেপ বিচাৰি মুখ্যমন্ত্ৰী যোগী আদিত্যনাথলৈও এক স্মাৰকপত্ৰ প্ৰেৰণ কৰা হৈছে।
এই গাঁওখনত প্ৰায় ১০০টা পৰিয়াল আছে আৰু জনসংখ্যা প্ৰায় ৬০০, য’ত দুয়োটা সম্প্ৰদায়ৰ লোক ওচৰা-ওচৰিকৈ বাস কৰে। বিবাদটোৱে ৰাজহুৱা প্ৰতিবাদৰ ৰূপ লোৱাত এই সপ্তাহৰ আৰম্ভণিতে আৰক্ষী মোতায়েন বৃদ্ধি কৰা হয়। গাঁৱৰ এজন লোক কমল কিশোৰে কয়, "যোৱাবাৰ তেওঁলোকক বাধা দিয়া হৈছিল, কিন্তু এতিয়া তেওঁলোকে একেটা ঘৰতে পুনৰ নামাজ আৰম্ভ কৰিছে। আমি বিচাৰো যে ঘৰটো মাদ্ৰাছা আৰু মছজিদলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱাৰ আগতেই ভাঙি পেলোৱা হওক।"
জ্যেষ্ঠ আৰক্ষী অধীক্ষক আৰ্যই কয় যে পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণত আছে আৰু আইন-শৃংখলা ৰক্ষাৰ বাবে আৰক্ষী জোৱান মোতায়েন কৰা হৈছে। তেওঁ কয়, "কোনো বাধ্যতামূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হোৱা নাই। আমি কেতিয়াও ধৰ্মীয় কাৰ্যকলাপত হস্তক্ষেপ কৰা নাই, যেতিয়ালৈকে ই নিৰ্ধাৰিত নীতি-নিয়ম উলংঘন নকৰে। আমাৰ লক্ষ্য কেৱল ইমানেই যে কোনো আৱাসিক সম্পত্তি যেন গোপনীয়ভাৱে আৰু উপযুক্ত আইনী প্ৰক্ৰিয়া অবিহনে ৰাজহুৱা উপাসনা স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত নহয়।"