জেবা নাছিম / মুম্বাই
ঔপন্যাসিক, কল্পকাহিনী লেখিকা, কবি তথা নাট্যকাৰ হিচাপে সাহিত্য জগতত নিজৰ সুকীয়া স্থান দখল কৰা মহিলাসকলৰ ভিতৰত এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ নাম হৈছে ছাদিকা নবাব চাহাৰ। তেওঁক সাহিত্য অকাডেমী উৰ্দু শাখাৰ বঁটাৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছে।
ছাদিকা নবাব চাহাৰৰ প্ৰকৃত নাম হৈছে ছাদিকা আৰা। ১৯৫৭ চনৰ ১৮ এপ্ৰিলত অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ ঘোৰ জিলাত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ছাদিকাই। ছাদিকা তেওঁৰ পৰিয়ালৰ প্ৰথমগৰাকী সাহিত্যিক, কবি তথা কল্পকাহিনী লেখিকা হোৱাৰ বাবে তেওঁৰ পৰিয়াল গৌৰৱান্বিত। তেওঁৰ প্ৰৱন্ধত নিজকে ছাদিকা নবাব আৰু কবিতাত চাহাৰ খালিছ বুলি নিজৰ পৰিচয় দাঙি ধৰে। সেইবাবে তেওঁক ছাদিকা নবাব চাহাৰ নামেৰে জনা যায়। ছাদিকাই তেওঁৰ পৰিয়ালৰ পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে প্ৰেৰণা হৈ পৰিছে।
উৰ্দু, হিন্দী আৰু ইংৰাজী বিষয়ত এমএ ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত, ছাদিকা নবাবে তেওঁৰ শৈক্ষিক যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখে। ১৯৬০ চনৰ পিছত হিন্দী গজলৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ আনি পিএইচডিত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু শিক্ষকতা বৃত্তিত যোগদান কৰে। বৰ্তমান তেওঁ এমচি কলেজ খোলীয়ে মহাৰাষ্ট্ৰৰ ৰাইগড় জিলাত হিন্দী বিভাগৰ সহযোগী অধ্যাপক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। ছাদিকা নবাব চাহাৰ সদায়ে লেখা-মেলা কামৰ সৈতে জড়িত হৈ আহিছে। উপন্যাস, চুটি গল্প, নাটক আৰু কবিতাৰ উপৰিও শিশু সাহিত্য সৃষ্টিত ছাদিকা নবাব চাহাৰে বিশেষ গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছিল।
উৰ্দু সাহিত্যিক সাদিকা নবাব চাহাৰৰ কেইখনমান গ্ৰন্থৰ বেটুপাত
উৰ্দু নাটকৰ ইতিহাসত মহিলা নাট্যকাৰৰ সংখ্যা খুবেই কম। তাৰ ভিতৰত জাহিদা জাইদি, নাদিৰা জহীৰ তীৰ, বানো সৰতাজ আৰু নূৰ আল আইন আলীয়ে উৎকৃষ্ট নাটক ৰচনা কৰিছে। প্ৰখ্যাত ঔপন্যাসিক, কবি, কল্পকাহিনী লেখক তথা শিশু সাহিত্যিক ছাদিকা নবাব চাহাৰেও এই ক্ষেত্ৰত এক সামান্য প্ৰয়াস কৰিছিল। তেওঁৰ দ্বাৰা ৰচিত নাট সংকলনসমূহ নাটপ্ৰেমীসকলৰ মাজত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু তেওঁ তেওঁলোকৰ পৰা যথেষ্ট প্ৰশংসাও লাভ কৰিছে।
ছাদিকা নবাব চাহাৰৰ কোনো বিশেষ পৰিচয়ৰ প্ৰয়োজন নাই। ভাৰতৰ আগশাৰীৰ সাহিত্যিকসকলৰ ভিতৰত তেওঁক অন্যতম এগৰাকী বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁ বহু উপন্যাস, কল্পকাহিনী, গজল, কবিতা আৰু নাটক আদি ৰচনা কৰিছে। শিশু সাহিত্যৰ বাবেও তেওঁ বিশেষ অৰিহণা আগবঢ়াইছে। সাহিত্য সভাত তেওঁলোকক ভাষাবিদ হিচাপে নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। ১৯৯৬ চনত তেওঁৰ প্ৰথম কবিতা সংকলন "আংগাৰো কে ফুল" প্ৰকাশ পাইছিল। ২০০৩ চনত শিশুৰ বাবে এটি কবিতা সংকলন "ফুল সে প্যাৰে জগনু" প্ৰকাশ পাইছিল। ২০০৮ চনত তেওঁৰ প্ৰথম উপন্যাস 'কাহানী কই চুনাও মাতাছা' প্ৰকাশ পাইছিল। একেখন উপন্যাস ২০০৯ চনত হিন্দীতো প্ৰকাশ পাইছিলোঁ। 'খালছ বেয়নাম' শীৰ্ষক চুটিগল্প সংকলনও প্ৰকাশ পাইছে। লেখিকাগৰাকীয়ে উৰ্দুৰ লগতে হিন্দী ভাষাও আয়ত্ত কৰিছে। তেওঁৰ বহু ৰচনা হিন্দীতো প্ৰকাশ পাইছে।
ছাদিকা নবাব চাহাৰ এজন সমসাময়িক কল্পকাহিনী লেখক, যিগৰাকীয়ে দৃঢ়ভাৱে অনুভৱ কৰে, চিন্তা কৰে, সামাজিক সমস্যা সমাধান কৰে আৰু তাৰ পিছত সেইবোৰক সৃষ্টিশীল ৰূপত পাঠকৰ সন্মুখত উপস্থাপন কৰে। ছাদিকাই উপন্যাস, কল্পকাহিনী আৰু নাটকও লিখিছে যদিও প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে তেওঁৰ লক্ষ্য একে, সেয়া হৈছে সমাজ আৰু সমাজৰ সংস্কাৰ।
'কাহিনী কই চুনাও মাতাছা' খন তেওঁৰ এখন শ্ৰেষ্ঠ উপন্যাস। এই উপন্যাসখনত তেওঁ এগৰাকী নাৰীৰ যন্ত্ৰণা আৰু দুখ-কষ্টক অতি নিপুণতাৰে বৰ্ণনা কৰিছে। নাৰীৰ ওপৰত হোৱা অত্যাচাৰক ফলপ্ৰসূভাৱে উপস্থাপন কৰা 'কাহিনী কই চুনাও মাতাছা'ত তেওঁ দুখীয়া মানুহক কল্পকাহিনীৰ বিষয়বস্তু কৰি সামাজিক কু-অভ্যাসৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছে।
উৰ্দু সাহিত্যিক সাদিকা নবাব চাহাৰৰ কেইখনমান গ্ৰন্থৰ বেটুপাত
ঠিক তেনেদৰে তেওঁৰ নাটকেও সমাজলৈ এক বাৰ্তা বিয়পাই যে মহিলাই যদি বিচাৰে তেন্তে সকলো সম্ভৱ হয়। নাৰী সাহসী হ’লে নিশ্চয় সমাজত এক বিপ্লৱ আহিব পাৰে। তেওঁৰ প্ৰতিখন নাটকৰ লক্ষ্যয়ে হৈছে সমাজ সংস্কাৰ কৰা। কেতিয়াবা শিক্ষাত সন্তুষ্ট নহয়, কেতিয়াবা সমাজত প্ৰচলিত পদ্ধতিবোৰ আৰু কেতিয়াবা নাৰীক অত্যাচাৰ কৰা সকলক তেওঁলোকৰ নিজৰ প্ৰতিচ্ছবি দেখুৱায়।
ছাদিকা নবাব চাহাৰৰ মনটো অতি ইতিবাচক আৰু গঠনমূলক। প্ৰতিটো অধ্যায়তে তেওঁৰ দৃষ্টিভংগী সুষম। যদিও কাৰ্যতঃ হিন্দী সাহিত্যৰ লগত তেওঁ জড়িত, তথাপিও উৰ্দু ভাষাতো তেওঁৰ এক সুকীয়া স্থান আছে। কল্পকাহিনী লেখিকা, নাট্যকাৰ আৰু সমালোচক হিচাপে তেওঁ নিজৰ এক সুকীয়া পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে।
তেওঁৰ 'কাহিনী কই চুনাও মাতাছা' উপন্যাসখন সাহিত্য মহলত চৰ্চাৰ বিষয় হৈ পৰিছে আৰু উপন্যাসখন উৰ্দু, হিন্দী আৰু তেলেগু ভাষাতো প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ পাকিস্তানতো প্ৰকাশ পাইছে। তেওঁৰ উপকথা সংকলন 'খলাছ বেয়নাম ছি' আৰু নাট সংকলন নাটপ্ৰেমীসকলৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। তেওঁৰ বহু গ্ৰন্থ হিন্দী আৰু ইংৰাজী ভাষাত প্ৰকাশ পোৱাৰ লগতে বিভিন্ন অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানে তেওঁৰ কৰ্মৰাজীৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে বহু বঁটাৰে সম্বৰ্ধনা জনাইছে।