নতুন দিল্লী
পশ্চিম এছিয়াত ক্ৰমাৎ ভয়াৱহ হৈ পৰা সামৰিক সংঘাত আৰু কূটনৈতিক জটিলতাৰ মাজতে ভাৰতৰ বাবে এক অত্যন্ত ইতিবাচক আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ খবৰ পোহৰলৈ আহিছে। বৰ্তমানৰ স্পৰ্শকাতৰ পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ইৰাণে হৰমুজ প্ৰণালীৰে জাহাজ চলাচলৰ ক্ষেত্ৰত কঠোৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰোপ কৰিছে যদিও, ভাৰতকে ধৰি কেইখনমান নিৰ্বাচিত দেশক বিশেষ ৰেহাই দিয়াৰ এক ঐতিহাসিক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছে। ইৰাণৰ এই অৱস্থানে ভাৰতীয় তেল পৰিবাহী আৰু অন্যান্য বাণিজ্যিক জাহাজসমূহৰ বাবে এই কৌশলগত সামুদ্ৰিক পথেৰে সুৰক্ষিত যাতায়াতৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছে। বিশ্বজুৰি শক্তি সংকট আৰু যোগান ব্যাহত হোৱাৰ তীব্ৰ আশংকাৰ মাজত তেহৰাণৰ এই পদক্ষেপে নতুন দিল্লীক এক বৃহৎ সকাহ প্ৰদান কৰিছে।
ইৰাণৰ সংসদৰ 'ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা আৰু বৈদেশিক নীতি সমিতি'ৰ উপাধ্যক্ষ আমিৰ হায়াত মোকাদ্দামে প্ৰকাশ কৰা তথ্য অনুসৰি, তেহৰাণে ভাৰত, চীন, ইৰাক আৰু কাটাৰক নিজৰ 'নিৰ্বাচিত সহযোগী দেশ' হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। অৱশ্যে, এই সকলো দেশৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত চৰ্তাৱলী একে নহয়। য'ত কাটাৰক হৰমুজ প্ৰণালীৰে সম্পূৰ্ণ বিনামূলীয়াকৈ জাহাজ চলাচলৰ অনুমতি দিয়া হৈছে, তাৰ বিপৰীতে ভাৰত আৰু চীনৰ ক্ষেত্ৰত এক নিৰ্দিষ্ট ট্ৰেনজিট মাচুল আৰু বিশেষ কৌশলগত চুক্তিৰ ভিত্তিতহে এই সুবিধা প্ৰদান কৰা হৈছে।
বিশেষজ্ঞ মহলৰ মতে, ইৰাণৰ এই সিদ্ধান্তৰ আঁৰত কেৱল বাণিজ্যিক স্বাৰ্থই জড়িত থকা নাই, বৰঞ্চ দুয়োখন দেশৰ মাজৰ মজবুত কূটনৈতিক সম্পৰ্কৰো প্ৰভাৱ আছে। সূত্ৰসমূহে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, এই ব্যৱস্থাৰ অংশ স্বৰূপে ভাৰতৰ পৰা ইৰাণলৈ অত্যাৱশ্যকীয় ঔষধৰ যোগান আৰু আনুষংগিক কূটনৈতিক সহযোগিতাৰ বিষয়টোৱে বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰিছে। ইয়াৰ দ্বাৰা স্পষ্ট হয় যে সামুদ্ৰিক পথৰ সুবিধা প্ৰদানৰ সমান্তৰালভাৱে তেহৰাণে নতুন দিল্লীৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক অধিক সুদৃঢ় কৰাৰ দিশতো অগ্ৰসৰ হৈছে।
ইয়াৰ উপৰিও, ভাৰতৰ শেহতীয়া এক মানৱীয় পদক্ষেপেও ইৰাণৰ এই সদিচ্ছাৰ আঁৰত এক অনুঘটক হিচাপে কাম কৰা বুলি চৰ্চা হৈছে। উল্লেখযোগ্য যে, কিছুদিন পূৰ্বে গভীৰ সাগৰত আৱদ্ধ হৈ বিপদত পৰা ২০ গৰাকী ইৰাণী নাৱিকক ভাৰতীয় নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে সফলতাৰে উদ্ধাৰ কৰিছিল। ভাৰতীয় নৌসেনা আৰু বায়ুসেনাৰ এই যৌথ উদ্ধাৰ অভিযানে দুয়োখন দেশৰ মাজত পাৰস্পৰিক বিশ্বাস আৰু ভাতৃত্ববোধৰ এক নতুন নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছিল, যিয়ে বৰ্তমানৰ কূটনৈতিক সিদ্ধান্তত প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ পেলোৱা বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে।
অৰ্থনৈতিক আৰু কৌশলগত দিশৰ পৰা ভাৰতৰ বাবে হৰমুজ প্ৰণালীৰ গুৰুত্ব অপৰিসীম আৰু অনস্বীকাৰ্য। ভাৰতৰ বৰ্ধিত শক্তিৰ চাহিদা পূৰণৰ বাবে দেশলৈ আমদানিকৃত খাৰুৱা তেলৰ এক বৃহৎ আৰু উল্লেখযোগ্য অংশ এইটো সামুদ্ৰিক পথেৰেই আহে। সেয়েহে, এই পথেৰে জাহাজৰ নিৰৱচ্ছিন্ন চলাচল অব্যাহত ৰখাটো ভাৰতৰ সামগ্ৰিক শক্তি সুৰক্ষা আৰু অৰ্থনীতিৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ জড়িত। এনে এক জটিল আৰু স্পৰ্শকাতৰ সময়ত ইৰাণ চৰকাৰৰ পৰা লাভ কৰা এই বিশেষ সুবিধাই ভাৰতৰ তেল আমদানি ব্যৱস্থা আৰু সাগৰীয় বাণিজ্যক এক শক্তিশালী সুৰক্ষাকৱচ প্ৰদান কৰিব।