কাশ্মীৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম মহিলা উপাচাৰ্য হিচাপে ইতিহাস ৰচা অধ্যাপিকা নিলোফাৰ খান

Story by  atv | Posted by  Munni Begum • 1 Months ago
অধ্যাপিকা নিলোফাৰ খান
অধ্যাপিকা নিলোফাৰ খান
 
এহছান ফাজিলি/শ্ৰীনগৰ
 
কাশ্মীৰৰ শিক্ষা জগতত এক নতুন অধ্যায় ৰচনা কৰিছে অধ্যাপিকা নীলোফাৰ খানে। দৃঢ় সংকল্প, অধ্যৱসায় আৰু পৰিয়ালৰ সমৰ্থনৰ জৰিয়তে এগৰাকী সাধাৰণ শিক্ষয়ত্ৰীৰ পৰা কাশ্মীৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা উপাচাৰ্য হিচাপে তেওঁ কেৱল ইতিহাস সৃষ্টি কৰা নহয়, তেওঁ মহিলা নেতৃত্ব, শিক্ষা আৰু সমাজ পৰিবর্তনৰ এক শক্তিশালী প্ৰতীক হিচাপেও আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।
 
শ্ৰীনগৰৰ কাশ্মীৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা উপাচাৰ্য অধ্যাপিকা নীলোফাৰ খানে কয় যে, শৈক্ষিক দিশত তেওঁৰ এই যাত্ৰা শিক্ষা, অনুশাসন, দায়িত্ব আৰু পৰিয়ালৰ সহায়-সহযোগিতাৰ জৰিয়তে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আৱাজ-দ্য ভইচ'ৰ সৈতে হোৱা এক বাৰ্তালাপত অধ্যাপিকা খানে কয় যে, তেওঁ কাশ্মীৰৰ এনে এটা প্ৰজন্মৰ হয়, যিটো প্ৰজন্মৰ অধিক সংখ্যক মহিলাই উচ্চ শিক্ষাত যোগদান কৰিছিল। কিন্তু তেওঁলোকৰ ভিতৰত দীৰ্ঘকালীন শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ আৰু নেতৃত্বৰ পদত থকা মহিলাৰ সংখ্যা আজিও নাই বুলিয়ে ক'ব পাৰি। 
 
 
অধ্যাপিকা নীলোফাৰ খানে কয় যে,  শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰৰ সৈতে জড়িত হ'বলৈ নিষ্ঠা আৰু সমাজলৈ বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ স্পষ্ট লক্ষ্যৰ প্ৰয়োজন। অধ্যাপিকা খানে এগৰাকী সন্মানীয় শিক্ষাবিদ আৰু প্ৰশাসক, যিগৰাকীয়ে প্ৰায় ৪০ বছৰ ধৰি বিশ্ববিদ্যালয়খনত কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ শৈক্ষিক আৰু প্ৰশাসনিক ভূমিকাত সেৱা আগবঢ়াইছে। ২০২২ চনৰ ২০ মে'ত তেওঁ প্ৰথমবাৰ উপাচাৰ্য হিচাপে তিনি বছৰৰ বাবে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল আৰু ২০২৫ চনৰ ১৯ মে'ত পুনৰ নিযুক্তি লাভ কৰে। বৰ্তমান তেওঁ ডাল হ্ৰদ আৰু জাবৰৱান পাহাৰৰ কাষত হজৰতবলত অৱস্থিত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ ২১তম উপাচাৰ্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। তেওঁ ২০১৮ চনৰ পৰা ২০২০ চনলৈ ভাৰপ্ৰাপ্ত উপাচাৰ্য হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। 
 
তেওঁ তেওঁৰ শক্তিশালী প্ৰশাসনিক দক্ষতা আৰু নেতৃত্বৰ বাবে জনাজাত। অধ্যাপিকা খানে কয় যে, তেওঁ নেলছন মেণ্ডেলাৰ এটি উক্তিৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছিল, সেইটো হৈছে, "শিক্ষা হ'ল আটাইতকৈ শক্তিশালী অস্ত্ৰ, যাৰদ্বাৰা আপুনি বিশ্ব পৰিৱৰ্তন কৰিব পাৰে। আৰু যেতিয়া আপুনি এগৰাকী মহিলাক শিক্ষা দিয়ে, তেতিয়া আপুনি প্ৰজন্মৰ পৰিৱৰ্তন কৰে।" 
 
অধ্যাপিকা খানে কয় যে, কাশ্মীৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য হোৱাটো তেওঁৰ বাবে কেৱল মাত্ৰ প্ৰশাসনিক দায়িত্ব নাছিল বৰং ই সমাজৰ পৰিৱৰ্তিত আশা আৰু নেতৃত্বত মহিলাৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ভূমিকাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰাও আছিল। তেওঁ আশা প্ৰকাশ কৰে যে, তেওঁৰ এই যাত্ৰাই যুৱতীসকলক তেওঁলোকৰ শৈক্ষিক সপোনবোৰ পূৰণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিব আৰু পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ সংকল্প আৰু সহায়ৰ সৈতে তেওঁলোকৰ পাৰিবাৰিক জীৱন পৰিচালনা কৰিব পাৰিব।
 
অধ্যাপিকা নিলোফাৰ খান
 
নিজৰ অনুপ্ৰেৰণাৰ কথা উল্লেখ কৰি অধ্যাপিকা খানে কয় যে, তেওঁ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ বিকাশৰ বাবে একেলগে কাম কৰা সহকৰ্মীসকলৰ পৰা আৰু বিশেষকৈ কাশ্মীৰৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ পৰা অনুপ্ৰেৰণা লাভ কৰি আহিছে। তেওঁ কয় যে, তেওঁলোকৰ উচ্চাকাংক্ষাই তেওঁক শিক্ষাৰ নেতৃত্বৰ গুৰুত্ব সম্পৰ্কে সততে সোঁৱৰাই দিয়ে।   
 
তেওঁ কয় যে, বিশ্ববিদ্যালয়ত তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক বছৰবোৰে তেওঁৰ বৌদ্ধিক বিকাশ আৰু প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৈতে গভীৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাত সহায় কৰিছিল। শিক্ষাদান আৰু গৱেষণা তেওঁৰ পৰিচয়ৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত প্ৰশাসনিক ভূমিকা স্বাভাৱিকভাৱেই আহি পৰে, আৰু প্ৰতিটো পদেই তেওঁক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিকাশ আৰু সিদ্ধান্তবোৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু শিক্ষক উভয়কে কেনেদৰে প্ৰভাৱিত কৰে সেয়া বুজিবলৈ সহায় কৰে। 
 
বিশেষকৈ কেৰিয়াৰৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰত মহিলাসকলে সন্মুখীন হোৱা প্ৰত্যাহ্বানৰ কথা উল্লেখ কৰি অধ্যাপিকা খানে কয় যে মহিলাসকলে উচ্চ পদত অধিষ্ঠিত হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত কেতিয়াবা সন্দেহ হয়। নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে, তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে, তেওঁৰ কামে তেওঁৰ বাবে কথা ক'ব পাৰে। তেওঁ কয় যে, ধাৰাবাহিকভাৱে বৃত্তিমূলক কাম কৰিলে নিজৰ আৰু আনৰ মাজত আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি হয়।
 
জম্মু-কাশ্মীৰৰ লেফটেনেণ্ট গৱৰ্ণৰ মনোজ সিনহাৰ সৈতে অধ্যাপিকা নিলোফাৰ খান
 
কৰ্ম আৰু পৰিয়ালৰ মাজত ভাৰসাম্য বজাই ৰখাৰ ক্ষেত্ৰত অধ্যাপিকা খানে কয় যে, সমাজত মহিলাসকলে দুয়োটা কাম সমানে ভালদৰে কৰিব পাৰে বুলি আশা কৰা হয়। শৈক্ষিক কৰ্তব্য, প্ৰশাসনিক দায়িত্ব আৰু পাৰিবাৰিক জীৱন সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ সঠিক সময় ব্যৱস্থাপনা আৰু এক শক্তিশালী সমৰ্থন ব্যৱস্থাৰ প্ৰয়োজন। তেওঁ লগতে কয় যে, পৰিয়ালৰ উৎসাহ আৰু বুজাবুজিৰ বাবে তেওঁ পৰিয়ালৰ দায়িত্বক অৱহেলা নকৰাকৈয়ে নিজৰ কামত মনোনিবেশ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।    
 
অধ্যাপিকা নীলোফাৰ খানৰ নেতৃত্বত কাশ্মীৰ বিশ্ববিদ্যালয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ সাফল্য অৰ্জন কৰিছে। এই বিশ্ববিদ্যালয়খনে শৈক্ষিক উৎকৃষ্টতা, উদ্ভাৱন আৰু গুণগত উন্নতিৰ বাবে NAAC A++ গ্ৰেড লাভ কৰিছে। ই এনআইআৰএফ ৰেংকিংত ৩৪তম স্থান লাভ কৰিছে আৰু ভাৰতৰ ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত অষ্টম স্থান লাভ কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খনে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত গৱেষণা, বহুমুখী শিক্ষা, উদ্ভাৱন আৰু জ্ঞানৰ আদান-প্ৰদানৰ ক্ষেত্ৰত এক উৎকৃষ্ট কেন্দ্ৰ হ'বলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাত মনোনিবেশ কৰিছে। 
 
অধ্যাপিকা খানে সমগ্ৰ ভাৰতত মহিলা শিক্ষাবিদসকলৰ বিকাশৰ বাবে সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰিছে আৰু মহিলা সবলীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে বঁটা লাভ কৰিছে। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভিজিটৰ কাৰ্যসূচীৰ অধীনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ ভ্ৰমণ কৰিছে আৰু অষ্ট্ৰেলিয়া, মালয়েছিয়া, ছুডান, ইউএই আৰু স্পেইনৰ বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়সমূহলৈও ভ্ৰমণ কৰিছে। তেওঁ বিশ্ববিদ্যালয় পৰিষদ ছিণ্ডিকেট, শৈক্ষিক পৰিষদ আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ দৰে ৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ সদস্য হিচাপে নীতি নিৰ্ধাৰণ আৰু প্ৰশাসনত বৰঙণি আগবঢ়াইছে।
 
অধ্যাপিকা নিলোফাৰ খান
 
অধ্যাপিকা খানে ১৯৮৬ চনত সহকাৰী অধ্যাপিকা হিচাপে নিজৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯২ চনত সহযোগী অধ্যাপিকা আৰু ২০০১ চনত অধ্যাপিকা হৈছিল। তেওঁৰ বিশেষজ্ঞতা হ'ল হোম ছায়েন্সৰ সম্প্ৰসাৰণ আৰু যোগাযোগ। তেওঁ পাঠ্যক্ৰমৰ বিকাশত বৰঙণি আগবঢ়াইছে, মহিলা অধ্যয়নৰ এমএৰ দৰে কাৰ্যসূচী প্ৰৱৰ্তন কৰিছে। তেওঁ ৩৬ জনতকৈ অধিক পিএইচডি আৰু এমফিল পণ্ডিতৰ তত্বাৱধান কৰিছে। 
 
তেওঁ পাঁচখন গ্ৰন্থ লিখিছে আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জাৰ্ণেলত ১০০ ৰো অধিক গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁৰ গৱেষণা ক্ষেত্ৰসমূহ হৈছে কমিউনিটি নিউট্ৰিচন, জেণ্ডাৰ ষ্টাডিজ, জেৰিয়াট্ৰিক হেল্থ আৰু হিউমেন ডেভেলপমেন্ট। তেওঁ খাদ্য বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ আৰু মহিলা অধ্যয়ন বিভাগ স্থাপনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।