গুৱাহাটী
এশিঙীয়া গঁড় সংৰক্ষণৰ বাবে অসমৰ নিৰন্তৰ প্ৰচেষ্টাই বিশ্বৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ সফলতাত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। বিশ্বজুৰি এই প্ৰজাতিৰ আনুমানিক সংখ্যা এতিয়া ৪,০৭৫লৈ বৃদ্ধি পাইছে।
এই সংখ্যা ১৯০০ চনৰ আৰম্ভণিৰ পৰিস্থিতিৰ তুলনাত এক বৃহৎ পৰিৱৰ্তন। সেই সময়ত বন্য পৰিৱেশত ১০০টাতকৈও কম এশিঙীয়া গঁড় থকা বুলি ধাৰণা কৰা হৈছিল।
বৰ্তমান বিশ্বৰ এশিঙীয়া গঁড়ৰ সৰ্বাধিক সংখ্যা ভাৰতত আছে। দেশখনত আনুমানিক ৩,৩২৩টা গঁড় আছে, আনহাতে নেপালত আছে প্ৰায় ৭৫২টা। এই সংৰক্ষণ সফলতাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ আছে অসম। বিশ্বৰ এশিঙীয়া গঁড়ৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশই অসমত বাস কৰে।
কেৱল কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানতেই ২,৬০০টাতকৈও অধিক গঁড় আছে, যাৰ ফলত ই এই প্ৰজাতিৰ সৰ্ববৃহৎ সুৰক্ষিত আশ্ৰয়স্থল হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানতো আনুমানিক ৪০ৰ পৰা ৫০টা গঁড় আছে।
চোৰাং চিকাৰ-বিৰোধী অভিযানৰ জৰিয়তে অসমৰ সংৰক্ষণৰ অভিলেখ অধিক শক্তিশালী হৈছে। ২০২৫ চনত ৰাজ্যখনত গঁড় চোৰাং চিকাৰৰ কোনো জ্ঞাত ঘটনা নথিভুক্ত নহ’ল। ১৯৭০ৰ দশকৰ পাছত এয়া দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে লাভ কৰা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটি।
এই সাফল্যৰ কৃতিত্ব শক্তিশালী সুৰক্ষা ব্যৱস্থা, ক্ষেত্ৰপৰ্যায়ৰ কঠোৰ প্ৰয়োগ আৰু গঁড় তথা ইয়াৰ বাসস্থান সুৰক্ষিত কৰাৰ লক্ষ্যৰে চলি থকা নিৰন্তৰ সংৰক্ষণমূলক প্ৰচেষ্টাক দিয়া হৈছে।
এশিঙীয়া গঁড়ৰ এই পুনৰুদ্ধাৰ বিশেষভাৱে তাৎপৰ্যপূৰ্ণ, কিয়নো এই প্ৰজাতিটোৱে অতীতত ভয়াৱহ জনসংখ্যা হ্ৰাসৰ সন্মুখীন হৈছিল। বিলুপ্তিৰ সীমালৈ ঠেলি দিয়া এই গঁড়ে বাসস্থান সংৰক্ষণ, চোৰাং চিকাৰ-বিৰোধী ব্যৱস্থা, বৈজ্ঞানিক ব্যৱস্থাপনা আৰু বিভিন্ন সংৰক্ষণমূলক পদক্ষেপৰ জৰিয়তে ক্ৰমে পুনৰ উদ্ধাৰ লাভ কৰিছে।
অসমৰ বাবে গঁড় এতিয়া কেৱল বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ সফলতাৰ প্ৰতীক হৈ থকা নাই। ই ৰাজ্যখনৰ বনাঞ্চল, জলভূমি আৰু সামগ্ৰিক জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। একে সময়তে, গঁড়ে অসমৰ বন্যপ্ৰাণী পৰ্যটন অৰ্থনীতিতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
গঁড়ৰ সংখ্যাৰ এই ধাৰাবাহিক বৃদ্ধিয়ে দেখুৱাইছে যে দীৰ্ঘম্যাদী সংৰক্ষণ কাৰ্যসূচী, ফলপ্ৰসূ সুৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ অংশগ্ৰহণে বিপন্ন প্ৰজাতিসমূহক পুনৰ উদ্ধাৰ লাভ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে।
অসমত বিশ্বৰ এশিঙীয়া গঁড়ৰ বিপুল সংখ্যাগৰিষ্ঠ অংশ বাস কৰি থকাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, সংৰক্ষণ কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এতিয়াও গঁড়সমূহক চোৰাং চিকাৰৰ পৰা সুৰক্ষিত কৰাৰ লগতে সিহঁতৰ প্ৰাকৃতিক বাসস্থান সংৰক্ষণ আৰু পৰিচালনাৰ এক অব্যাহত প্ৰত্যাহ্বান আছে।
সেয়েহে, গঁড়ৰ সংখ্যাই লাভ কৰা এই শেহতীয়া মাইলৰ খুঁটিয়ে একে সময়তে সংৰক্ষণৰ সফলতা আৰু ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰতীকী বৃহৎ স্তন্যপায়ী প্ৰাণীটোক সুৰক্ষিত কৰি ৰখাৰ ক্ষেত্ৰত অসমৰ ওপৰত নতুন দায়িত্বৰ কথাও প্ৰতিফলিত কৰিছে।