নতুন দিল্লী
ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় টেলিমেডিচিন সেৱা ই-সঞ্জীৱনী (eSanjeevani)য়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশত উপনীত হৈছে। দেশৰ ৩৬খন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত মুঠ ৫০,০০,৯২,৭৩০টা টেলিমেডিচিন পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰি এই সেৱাই ৫০ কোটিৰ সীমা অতিক্ৰম কৰিছে। চৰকাৰৰ এই ডিজিটেল স্বাস্থ্য মঞ্চৰ জৰিয়তে দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ নাগৰিকৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা অধিক সহজলভ্য হৈ পৰিছে।
চৰকাৰী প্ৰকাশিত তথ্য অনুসৰি, ১৫ ছেপ্টেম্বৰত ই-সঞ্জীৱনীয়ে এই গুৰুত্বপূৰ্ণ সীমা অতিক্ৰম কৰে। ৩৬খন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত এতিয়ালৈ মুঠ ৫০,০০,৯২,৭৩০টা টেলিমেডিচিন পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰা হৈছে। এই সাফল্যই দেশৰ বৰ্তমানৰ স্বাস্থ্যসেৱা ব্যৱস্থাক টেলিমেডিচিনে কেনেদৰে সহায় কৰি আহিছে, সেয়া প্ৰতিফলিত কৰিছে। বিশেষকৈ গ্ৰামাঞ্চল, দুৰ্গম আৰু স্বাস্থ্যসেৱাৰ সুবিধা সীমিত হোৱা অঞ্চলৰ লোকসকলৰ বাবে দূৰত্ব, ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ বাধা হ্ৰাস কৰাত টেলিমেডিচিনে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।
প্ৰাথমিক স্বাস্থ্যসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ টেলিমেডিচিন ব্যৱস্থাসমূহৰ অন্যতম হিচাপে ই-সঞ্জীৱনী ভাৰতৰ ডিজিটেল স্বাস্থ্য ব্যৱস্থাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হৈ পৰিছে। এই মঞ্চৰ জৰিয়তে নাগৰিকে দূৰৈৰ পৰাই চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ ল’ব পাৰে। ফলত পৰম্পৰাগত স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰৰ ভৌগোলিক সীমা অতিক্ৰম কৰি চৰকাৰী স্বাস্থ্যসেৱা অধিক লোকৰ ওচৰলৈ লৈ যাব পৰা হৈছে।
আৰম্ভণিৰে পৰা ই-সঞ্জীৱনী সেৱাই দ্ৰুত আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে সম্প্ৰসাৰণ লাভ কৰিছে। বৰ্তমান এই সেৱাৰ অধীনত ১.৪২ লাখতকৈও অধিক আয়ুষ্মান আৰোগ্য মন্দিৰ স্পোক, ১৯,৪৭৩টা মেডিকেল হাব আৰু ৯০১টা অনলাইন OPD আছে। ইয়াৰ উপৰি ২,৪১,৯২৩জন পঞ্জীয়নভুক্ত স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰদানকাৰী এই ব্যৱস্থাৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে।
ইংৰাজী আৰু ১৪টা ভাৰতীয় ভাষাকে ধৰি মুঠ ১৫টা ভাষাত উপলব্ধ এই মঞ্চৰ জৰিয়তে প্ৰতিদিনে প্ৰায় ২.৫ লাখৰ পৰা ৩ লাখলৈ টেলিমেডিচিন পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰা হয়। এদিনত সৰ্বাধিক ৬,৩০,৩১৫টা পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰাৰ অভিলেখো ই-সঞ্জীৱনীৰ আছে। ইয়াৰ পৰা দেশত টেলিমেডিচিন সেৱাৰ প্ৰতি জনসাধাৰণৰ গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু ব্যৱহাৰ ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱাৰ ছবি স্পষ্ট হয়।
ই-সঞ্জীৱনীৰ ব্যৱহাৰৰ ধৰণেও দেখুৱাইছে যে, শাৰীৰিকভাৱে স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰলৈ যাবলৈ অধিক দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰিবলগীয়া হোৱা, সময় বা অন্যান্য ব্যৱহাৰিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱা লোকসকলৰ বাবে এই সেৱা ক্ৰমাৎ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে।
ই-সঞ্জীৱনীৰ মুঠ ব্যৱহাৰকাৰীৰ ৫৭.১৪ শতাংশ মহিলা। আনহাতে, মুঠ পৰামৰ্শৰ ৪০.১৫ শতাংশ ৪৬ বছৰ আৰু তাতকৈ অধিক বয়সৰ নাগৰিকে গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৬০ বছৰ আৰু তাতকৈ অধিক বয়সৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকৰ অংশ ১৬.২৫ শতাংশ। মহিলা আৰু বয়োজ্যেষ্ঠ নাগৰিকৰ এই উল্লেখযোগ্য অংশগ্ৰহণে টেলিমেডিচিনে স্বাস্থ্যসেৱাক অধিক সুবিধাজনক আৰু সহজলভ্য কৰি তোলাৰ সম্ভাৱনাক প্ৰতিফলিত কৰিছে।
স্বাস্থ্যসেৱাৰ মান অধিক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্যৰে ই-সঞ্জীৱনীত নতুন প্ৰযুক্তিও সংযোজন কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI)-ভিত্তিক ক্লিনিকেল ডিচিচন ছাপৰ্ট চিষ্টেম (AI-CDSS)। এই ব্যৱস্থাই চিকিৎসা পৰামৰ্শ দিয়াৰ সময়ত স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰদানকাৰীসকলক সহায় কৰে আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কীয় সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ মান, সামঞ্জস্য আৰু দক্ষতা বৃদ্ধিত সহায় কৰে। এই উদ্ভাৱনে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটাৰ অধীনত ২০২৬ত স্বৰ্ণ বঁটাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতিও লাভ কৰিছে।
ইয়াৰ উপৰি এক সংহত স্বাস্থ্যসেৱা ব্যৱস্থা শক্তিশালী কৰাৰ দিশত আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ হিচাপে ই-সঞ্জীৱনীক জৰুৰীকালীন সঁহাৰি সহায়ক ব্যৱস্থা (ERSS)-১১২ৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত জৰুৰীকালীন সেৱা আৰু দূৰৈৰ পৰা লাভ কৰিব পৰা চিকিৎসা বিশেষজ্ঞৰ পৰামৰ্শৰ মাজত অধিক শক্তিশালী সমন্বয় গঢ়ি তোলাৰ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে।
প্ৰাথমিক স্বাস্থ্যসেৱাৰ বিস্তৃত নেটৱৰ্কৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ই-সঞ্জীৱনীয়ে এতিয়া বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ দিশতো আগবাঢ়িছে। দেশৰ আগশাৰীৰ চৰকাৰী চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জৰিয়তে নিৰ্বাচিত বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ অ’পিডি পৰামৰ্শ অনলাইনযোগে লাভ কৰাৰ সুবিধা আৰম্ভ কৰা হৈছে।
এইমছ যোধপুৰ, এইমছ জম্মু আৰু এইমছ পাটনাত নিৰ্বাচিত বিশেষজ্ঞ চিকিৎসাৰ বাবে ৰোগীৰ পৰা চিকিৎসকলৈ টেলিমেডিচিন সেৱা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰোগীয়ে ঘৰত থাকিয়েই বিশেষজ্ঞ চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ ল’ব পাৰিব।
এই ব্যৱস্থাই ৰোগীসকলৰ দীঘলীয়া দূৰত্ব ভ্ৰমণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু বৃহৎ চিকিৎসালয়ত পৰামৰ্শৰ বাবে অপেক্ষা কৰাৰ অসুবিধা হ্ৰাস কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। একে সময়তে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱা অধিক লোকৰ বাবে সহজলভ্য হ’ব। পৰৱৰ্তী সময়ত এইমছ, জিআইপিএমইআৰ আৰু পিজিআইএমইআৰ চণ্ডীগড়কে ধৰি আন আগশাৰীৰ চৰকাৰী চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠানলৈও এই সুবিধা সম্প্ৰসাৰণ কৰাৰ পৰিকল্পনা আছে।
বিশেষজ্ঞ টেলিমেডিচিন সেৱাৰ এই সম্প্ৰসাৰণ ই-সঞ্জীৱনীৰ যাত্ৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নতুন অধ্যায় হিচাপে বিবেচিত হৈছে। প্ৰাথমিক স্বাস্থ্যসেৱাৰ পৰ্যায়ত চিকিৎসা পৰামৰ্শ প্ৰদানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি এতিয়া এই মঞ্চই স্বাস্থ্যসেৱাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ মাজত সংযোগ স্থাপন কৰাত সহায় কৰিছে। ইয়াৰ ফলত ৰোগীয়ে প্ৰয়োজন অনুসৰি উপযুক্ত বিশেষজ্ঞ চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লাভ কৰাৰ লগতে চৰকাৰী স্বাস্থ্যব্যৱস্থাত উপলব্ধ বিশেষজ্ঞ চিকিৎসকৰ সেৱাৰো অধিক ফলপ্ৰসূ ব্যৱহাৰ সম্ভৱ হৈছে।
ই-সঞ্জীৱনী হৈছে ভাৰততে বিকশিত এক ডিজিটেল স্বাস্থ্য সমাধান। ইয়াক চেণ্টাৰ ফৰ ডেভেলপমেণ্ট অৱ এডভান্সড কম্পিউটিং (C-DAC) য়ে প্ৰস্তুত কৰিছে। আৰম্ভণিৰে পৰা C-DAC মোহালিয়ে ইয়াৰ প্ৰযুক্তিগত বিকাশ আৰু ইঞ্জিনিয়াৰিং সহায় আগবঢ়াই আহিছে। স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰালয়েও ভাৰতৰ স্বাস্থ্যব্যৱস্থাৰ পৰিৱৰ্তিত প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি মঞ্চখনৰ ধাৰাবাহিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।
মন্ত্ৰালয় আৰু প্ৰযুক্তিগত সহযোগীসকলৰ ধাৰাবাহিক সহযোগিতা আৰু নতুনত্বৰ ফলত ই-সঞ্জীৱনী আৰম্ভণিৰ ‘হাব-এণ্ড-স্পোক’ টেলিমেডিচিন মডেলৰ পৰা এতিয়া ৫০ কোটি টেলিমেডিচিন পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰা দেশজোৰা ডিজিটেল স্বাস্থ্য মঞ্চলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে।
ই-সঞ্জীৱনীৰ এই বিকাশে বৃহৎ পৰিসৰত জনসাধাৰণৰ স্বাস্থ্যসেৱা আগবঢ়াবলৈ দেশীয় ডিজিটেল আন্তঃগাঁথনি গঢ়ি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ ক্ৰমবৰ্ধমান সক্ষমতাকো প্ৰতিফলিত কৰিছে। লগতে ই আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত আৰু বিকশিত ভাৰতৰ লক্ষ্যৰ সৈতে সংগতি ৰাখিছে। ৫০ কোটি টেলিমেডিচিন পৰামৰ্শৰ সীমা অতিক্ৰম কৰাটো ভাৰতৰ ডিজিটেল স্বাস্থ্যযাত্ৰাৰ এক উল্লেখযোগ্য মাইলষ্টোন। এই সাফল্যই দেশৰ চৰকাৰী স্বাস্থ্যব্যৱস্থাক শক্তিশালী কৰাত প্ৰযুক্তিৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ভূমিকাকো প্ৰতিফলিত কৰিছে।
প্ৰাথমিক স্বাস্থ্যসেৱাৰ পৰা বিশেষজ্ঞ চিকিৎসালৈকে ইয়াৰ ক্ৰমবৰ্ধমান পৰিসৰ, কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা আৰু জৰুৰীকালীন সেৱাৰ সৈতে সংযোগ আৰু আগশাৰীৰ চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠানলৈ সম্প্ৰসাৰণৰ জৰিয়তে ই-সঞ্জীৱনী সহজলভ্য আৰু সমতাভিত্তিক স্বাস্থ্যসেৱা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।
এই ডিজিটেল স্বাস্থ্য মঞ্চৰ ধাৰাবাহিক বিকাশে ভৌগোলিক দূৰত্বৰ বাধা হ্ৰাস কৰা, স্বাস্থ্যসেৱাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ মাজত সংযোগ শক্তিশালী কৰা আৰু সাৰ্বজনীন স্বাস্থ্যসেৱাৰ লক্ষ্য আগুৱাই নিয়াৰ ক্ষেত্ৰত চৰকাৰৰ প্ৰতিশ্ৰুতিক প্ৰতিফলিত কৰিছে। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে দেশৰ প্ৰতিজন নাগৰিকৰ ওচৰলৈ উন্নত মানৰ স্বাস্থ্যসেৱা অধিক সহজ আৰু সুবিধাজনকভাৱে লৈ যোৱা।
.webp "ভাৰতৰ কনছুলেট জেনেৰেলত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানত ৰাষ্ট্ৰদূত লক্ষ্মী মুৰ্দেশ্বৰ পুৰী")
