নতুন দিল্লী
ভাৰতীয় সেনাৰ ২০২৫-২৬ বৰ্ষৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ২০২৫ চনত চীনৰ পিপলছ লিবাৰেচন আৰ্মীয়ে ভাৰত-চীন উত্তৰ সীমান্তত মোতায়েন কৰা নিজৰ বাহিনী যথেষ্ট হ্ৰাস কৰিছে। বৰ্তমান প্ৰায় ১০টা কম্বাইণ্ড আৰ্মছ ব্ৰিগেডৰ সমান শক্তিৰ বাহিনী প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখা (LAC)ৰ সিপাৰে আৰু পৰম্পৰাগত প্ৰশিক্ষণ ক্ষেত্ৰসমূহত মোতায়েন হৈ আছে।
ভাৰতীয় সেনাই জনোৱা মতে, প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখাৰ সকলো ছেক্টৰতে ভাৰতীয় সেনাৰ মোতায়েন শক্তিশালী আৰু যিকোনো সম্ভাৱ্য পৰিস্থিতিৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ সম্পূৰ্ণৰূপে সাজু হৈ আছে। ভাৰত আৰু চীনৰ মাজত হোৱা ইতিবাচক ৰাজনৈতিক, কূটনৈতিক আৰু সামৰিক আলোচনাৰ ফলতেই উত্তৰ সীমান্তৰ পৰিস্থিতি অধিক স্থিৰ হৈছে বুলি সেনাই উল্লেখ কৰিছে।
প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ২০২৫ চনত ভাৰত আৰু চীনৰ মাজত সামৰিক পৰ্যায়ৰ আলোচনা পুনৰ আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ ভিতৰত ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত পূব লাডাখত অনুষ্ঠিত ২৩সংখ্যক কৰ্পছ কমাণ্ডাৰ পৰ্যায়/জ্যেষ্ঠতম সামৰিক কমাণ্ডাৰ পৰ্যায়ৰ বৈঠকো আছিল।
পিপলছ লিবাৰেচন আৰ্মীৰ সৈতে সীমান্ত কৰ্মীৰ বৈঠকসমূহো সকলো ছেক্টৰতে সৌহাৰ্দ্যপূৰ্ণ পৰিৱেশত অব্যাহত আছে। দুয়োখন দেশেই এই ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে বিভিন্ন উদ্বেগ আৰু সমস্যাৰ সমাধানৰ চেষ্টা কৰি আহিছে।
ভাৰতীয় সেনাই কয় যে, চীনৰ বাহিনী মোতায়েন হ্ৰাস পোৱাৰ লগতে সামৰিক আৰু কূটনৈতিক পৰ্যায়ত অব্যাহত থকা আলোচনাই উত্তৰ সীমান্তৰ পৰিস্থিতি অধিক স্থিৰ কৰাত সহায় কৰিছে। অৱশ্যে, যিকোনো নতুন নিৰাপত্তাজনিত প্ৰত্যাহ্বানৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ ভাৰতীয় বাহিনী সদায় সাজু হৈ আছে বুলি সেনাই স্পষ্ট কৰে।
প্ৰতিবেদনত ‘অপাৰেচন সেন্দূৰ’ৰ পৰাও লাভ কৰা শিক্ষাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। সেনাৰ মতে, এই অভিযানৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ বহু-মাত্ৰিক সামৰিক সক্ষমতা, চোৰাং তথ্যৰ ক্ষেত্ৰত আধিপত্য, প্ৰযুক্তিগত উৎকৰ্ষতা আৰু তিনিওটা বাহিনীৰ মাজত সমন্বিত অভিযান চলোৱাৰ প্ৰস্তুতি স্পষ্ট হৈ পৰিছিল।
অভিযানটোৰ পাছত সেনাই নিজৰ সামৰিক সক্ষমতাৰ ঘাটিসমূহ পৰ্যালোচনা কৰে। বাহিনীৰ পুনৰ্গঠন, অধিক সমন্বয় আৰু নতুন প্ৰযুক্তিৰ সংযোজনক ইয়াৰ মূল অগ্ৰাধিকাৰৰ ভিতৰত ৰখা হয়। জম্মু-কাশ্মীৰৰ ক্ষেত্ৰত সেনাই কয় যে, নিৰন্তৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত সামগ্ৰিক নিৰাপত্তা পৰিস্থিতি “দৃঢ়ভাৱে নিয়ন্ত্ৰণত” আছে।
প্ৰতিবেদন অনুসৰি, হিংসাৰ ঘটনা হ্ৰাস পাইছে, প্ৰতিবাদৰ পৰিমাণ কমিছে আৰু ২০২৫ চনত শিলাবৰ্ষণৰ “এটাও ঘটনা” সংঘটিত হোৱা নাই। একে সময়তে স্থানীয় লোকসকলেও চৰকাৰ আৰু সেনাৰ উদ্যোগত চলোৱা উন্নয়নমূলক কাম-কাজত অধিক সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ লৈছে।
‘অপাৰেচন সেন্দূৰ’ৰ সময়ত জম্মু-কাশ্মীৰ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখা (LoC)ৰ পৰিস্থিতিত যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন আহিছিল। অৱশ্যে, ২০২৫ চনৰ ১০ আৰু ১২ মে’ত সামৰিক অভিযানৰ সঞ্চালক প্ৰধান (DGMO)সকলৰ মাজত হোৱা আলোচনাৰ পাছত পৰিস্থিতি বহু পৰিমাণে সুস্থিৰ হয়। যদিও সেনাই উল্লেখ কৰে যে “অনিশ্চয়তা এতিয়াও অব্যাহত আছে।”
সেনাৰ তথ্য অনুসৰি, ২০২৫ চনত সন্ত্ৰাসবাদীয়ে ছয়বাৰ অনুপ্ৰৱেশৰ চেষ্টা চলায়। নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখা পাৰ হৈ ভাৰতত প্ৰৱেশৰ চেষ্টা কৰাৰ সময়ত ১২জন পাকিস্তানী সন্ত্ৰাসবাদীক নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে নিৰস্ত্ৰ কৰে।
পূৰ্বৰ বছৰসমূহৰ তুলনাত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখাৰে অনুপ্ৰৱেশৰ চেষ্টা হ্ৰাস পাইছে যদিও সেনাই আশংকা প্ৰকাশ কৰিছে যে, সন্ত্ৰাসবাদীসকলে এতিয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্তৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিছে। বিশেষকৈ নিচাজাতীয় সামগ্ৰী আৰু যুদ্ধৰ বাবে ব্যৱহাৰযোগ্য সামগ্ৰী সৰবৰাহৰ ক্ষেত্ৰত এই প্ৰৱণতা দেখা গৈছে।
অনুপ্ৰৱেশৰ চেষ্টা হ্ৰাস পোৱাৰ বিপৰীতে ২০২৫ চনত যুদ্ধবিৰতি উলংঘনৰ ঘটনা যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়। সেনাৰ তথ্য অনুসৰি, নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখাত ২০২৫ চনত মুঠ ১৬৩টা যুদ্ধবিৰতি উলংঘনৰ ঘটনা সংঘটিত হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে ২০২৪ চনত এনে ঘটনা আছিল মাত্ৰ দুটা।
১৬৩টা যুদ্ধবিৰতি উলংঘনৰ ভিতৰত ১২৪টা ঘটনা ‘অপাৰেচন সেন্দূৰ’ চলি থকা সময়ছোৱাত সংঘটিত হৈছিল।
সেনাই লগতে কয় যে, সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠনসমূহত স্থানীয় যুৱকৰ যোগদানৰ হাৰো যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। ২০২৫ চনত মাত্ৰ এজন স্থানীয় যুৱকে সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠনত যোগদান কৰিছে। সেনাৰ মতে, এই তথ্যই পাকিস্তানে আগবঢ়াই অহা “স্থানীয়ভাৱে সৃষ্টি হোৱা সন্ত্ৰাসবাদ”ৰ ধাৰণাটোক দুৰ্বল কৰি তোলে।
ভাৰতীয় সেনাৰ প্ৰতিবেদনত দেশৰ পশ্চিম সীমান্তত বৃদ্ধি পোৱা ড্ৰ’নৰ ভাবুকিৰ কথাও বিশেষভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে। ২০২৫ চনত মুঠ ৮৬৩টা ড্ৰ’ন অনুপ্ৰৱেশৰ ঘটনা ধৰা পৰে। ইয়াৰে জম্মু-কাশ্মীৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্তত ৯টা আৰু পঞ্জাব আৰু ৰাজস্থানত ৮৫৪টা ঘটনা সংঘটিত হয়।
সেনাই জনোৱা মতে, স্পুফাৰ আৰু জেমাৰৰ ব্যৱহাৰে ড্ৰ’নৰ ভাবুকি প্ৰতিহত কৰাত সহায় কৰিছে। ২০২৫ চনত ভাৰতীয় বাহিনীয়ে মুঠ ২৩৭টা ড্ৰ’ন ভূপতিত কৰিছে। ইয়াৰে ৫টাত যুদ্ধৰ বাবে ব্যৱহাৰযোগ্য সামগ্ৰী, ৭২টাত নিচাজাতীয় সামগ্ৰী আৰু ১৬১টা ড্ৰ’নত কোনো সামগ্ৰী নাছিল।
নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্তৰ ওচৰৰ পৰা দুটা AK-47 ৰাইফল, ৭৫টা পিষ্টল আৰু ২৮১.৪১ কিলোগ্ৰাম অবৈধ সামগ্ৰী উদ্ধাৰ কৰে।
সেনাৰ মতে, এই সামগ্ৰীসমূহ সম্ভৱতঃ ড্ৰ’নৰ জৰিয়তে সৰবৰাহ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে, বিশেষকৈ পঞ্জাবত অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ, গুলী-বাৰুদ আৰু নিচাজাতীয় সামগ্ৰীৰ চোৰাং সৰবৰাহৰ লগতে নজৰদাৰীৰ বাবে মানৱৰহিত আকাশী ব্যৱস্থা (ড্ৰ’ন) ব্যৱহাৰৰ প্ৰৱণতা ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে।
