নতুন দিল্লী
চন্দ্ৰযান ২ আৰু ৩ ৰ অপাৰ সফলতাৰ পিছত ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাৰ বিজ্ঞানীসকল এতিয়া চন্দ্ৰযান ৪ আৰু চন্দ্ৰযান ৫ ৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলোৱাত ব্যস্ত। চন্দ্ৰযান ৫ য়ে চন্দ্ৰত পানীৰ উপস্থিতিৰ অনুসন্ধান চলাব৷
ইফালে ইছৰোৱে চন্দ্ৰপৃষ্ঠৰ মাটি আৰু শিলৰ নমুনা ভাৰতলৈ অনাৰ বাবে প্ৰস্তুতি আৰম্ভ কৰিছে৷ ইছৰোৰ এনআৰএছচিৰ সঞ্চালক ড৹ প্ৰকাশ চৌহানে বৃহস্পতিবাৰে ভূপালত এই কথা সদৰী কৰে৷ তেওঁ কয়, ‘‘ইছৰোৱে চন্দ্ৰযান ৪ ৰ বাবে ২০২৮ চনৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰিছে৷ আমাৰ বিজ্ঞানীসকলে এই লক্ষ্য মনত ৰাখিয়েই কাম কৰি আছে।’’
ইছৰোৰ সঞ্চালক ড৹ প্ৰকাশ চৌহানে কয়, ‘‘ইছৰোৱে চন্দ্ৰৰ বিভিন্ন দিশৰ বিষয়ে জানিবলৈ অবিৰতভাৱে কাম কৰি আছে। চন্দ্ৰযান ২-য়ে এতিয়াও ইতিবাচক ফলাফল দিছে। চন্দ্ৰযান ২ ৰ অৰ্বিটাৰে চন্দ্ৰৰ দক্ষিণ মেৰুৰ ওচৰত থকা চাৰিটা স্থায়ী ক’লা গহ্বৰৰ তলত পোত খাই থকা বৰফৰ কথা আৱিষ্কাৰ কৰিছে। ইয়াৰ দ্বাৰা চন্দ্ৰত পানীৰ উপস্থিতিৰ প্ৰবল ইংগিত পোৱা যায়। ইছৰ’ই এতিয়া এই দিশত অধিক কাম কৰিবলৈ সাজু হৈছে।’’
তেওঁ পুনৰ কয়, ‘‘ইছৰোৱে সম্প্ৰতি চন্দ্ৰৰ দক্ষিণ মেৰুত পানী আৰু বৰফৰ লগতে অন্যান্য সম্পদৰ সন্ধান কৰিবলৈ চন্দ্ৰযান ৫ প্ৰস্তুত কৰি আছে। এই অভিযান ইছৰো আৰু জাপানৰ মহাকাশ সংস্থা জাক্সা(JAXA) ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হ'ব৷ ই হ'ব লেণ্ডাৰ-ৰভাৰ অভিযান। এই অভিযানৰ বাবে ইছৰোৱে লেণ্ডাৰ নিৰ্মাণ কৰি থকাৰ বিপৰীতে জাপানী সংস্থাটোৱে ৰভাৰ নিৰ্মাণ কৰি আছে। ই চন্দ্ৰৰ দক্ষিণ মেৰুত অৱতৰণ কৰিব।’’
ড৹ প্ৰকাশ চৌহানে কয় যে ২০১৯ চনৰ ২২ জুলাইত শ্ৰীহৰিকোটাৰ সতীশ ধৱন মহাকাশ কেন্দ্ৰৰ পৰা উৎক্ষেপণ কৰা চন্দ্ৰযান অভিযানৰ কক্ষপথ বিমানখনে এতিয়াও চন্দ্ৰক প্ৰদক্ষিণ কৰি চন্দ্ৰৰ সৈতে জড়িত তথ্য প্ৰেৰণ কৰি আছে। অৰ্বিটাৰত থকা উন্নত কেমেৰা আৰু যন্ত্ৰৰ দ্বাৰা চন্দ্ৰত পানীৰ উপস্থিতিৰ সবল প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। চন্দ্ৰযান ৩ য়েও অতি ইতিবাচক ফলাফল দিলে আৰু এতিয়া চন্দ্ৰযান ৪ ৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলি আছে।
ড৹ প্ৰকাশে লগতে কয়, ‘‘চন্দ্ৰযান ৪ হ’ব এক নমুনা ঘূৰাই অনা অভিযান, যি ২০২৮ চনত সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগিব৷ এই অভিযানৰ দ্বাৰা চন্দ্ৰত ৰবট অৱতৰণ কৰোৱা হ’ব। ৰবটিক বাহু ব্যৱহাৰ কৰি ৰবটটোৱে চন্দ্ৰৰ মাটি আৰু শিলৰ নমুনা সংগ্ৰহ কৰি ভাৰতলৈ ঘূৰাই আনিব। ইয়াৰ পিছৰ বিশ্লেষণ সহজ হৈ পৰিব।’’