'জিঅ' পাৰ্চী' আঁচনিয়ে জগাই তুলিছে পৰিয়াল সম্প্ৰসাৰণৰ আশা

Story by  atv | Posted by  Munni Begum • 1 h ago
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
 
মলিক আছগৰ হাছমী
 
ভাৰতত পাৰ্চী সম্প্ৰদায়ে শতাব্দীৰ পৰা শতাব্দী ধৰি উদ্যোগ, শিক্ষা, বিজ্ঞান, সমাজসেৱা আৰু ৰাষ্ট্ৰ নিৰ্মানৰ ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াই আহিছে। কিন্তু এই সমৃদ্ধ ঐতিহ্যৰ বাহক সম্প্ৰদায়টো আজি এক গভীৰ জনসংখ্যাগত সংকটৰ সন্মুখীন হৈছে। বিগত কেইটামান দশকত পাৰ্চী সমাজৰ জনসংখ্যা দ্ৰুতগতিত হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত তেওঁলোকৰ অস্তিত্বক লৈও উদ্বেগ বৃদ্ধি পাইছে। 
 
এই পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি কেন্দ্ৰীয় সংখ্যালঘু পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০১৩-১৪ চনত 'জিঅ' পাৰ্চী' আঁচনি আৰম্ভ কৰিছিল। চিকিৎসা সাহায্য, আৰ্থিক অনুদান, সন্তান লালন-পালনৰ সুবিধা আৰু জনসচেতনতা বৃদ্ধিৰ জৰিয়তে পাৰ্চী দম্পতীক সন্তান জন্ম দিয়াত উৎসাহিত কৰাটোৱে হৈছে এই আঁচনিৰ মূল লক্ষ্য। জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ লগতে ভাৰতৰ এক অনন্য আৰু ঐতিহ্যসমৃদ্ধ সম্প্ৰদায়ৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় আৰু অস্তিত্ব সুৰক্ষিত কৰি ৰখাও এই আঁচনিৰ অন্যতম উদ্দেশ্য।  
কিয় আৰম্ভ কৰা হৈছিল 'জিঅ' পাৰ্চী' আঁচনি?
 
১৯৪১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ পাৰ্চীসকলৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল প্ৰায় ১ লাখ ১৪ হাজাৰ। ২০১১ চনৰ লোকপিয়লত এই সংখ্যা মাত্ৰ ৫৭,২৬৪ লৈ হ্ৰাস পাইছে। এই উদ্বেগজনক অৱস্থা ৰোধ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ভাৰত চৰকাৰে ২০১৩-১৪ চনত 'জিঅ' পাৰ্চী' আঁচনি আৰম্ভ কৰিছিল। কেন্দ্ৰীয় সংখ্যালঘু পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী কিৰেন ৰিজিজুৱে শেহতীয়াকৈ সংসদত অৱগত কৰে যে, পৰৱৰ্তী বিত্ত আয়োগৰ চক্ৰত এই আঁচনিখন অব্যাহত ৰখাৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছে। পঞ্চদশ বিত্ত আয়োগৰ বাবে আঁচনিখনৰ মুঠ বাজেট (২০২১-২২ৰ পৰা ২০২৫-২৬) ₹৫০ কোটি। ইয়াৰ বাবে ১০০% কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পুঁজিৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।
 
 
 আঁচনিৰ তিনিটা মূল স্তম্ভ আৰু আৰ্থিক সাহায্য 
 
'জিঅ' পাৰ্চী' আঁচনিখন মূলতঃ তিনিটা অংশত বিভক্ত। এই আঁচনিৰ অধীনত পাৰ্চী দম্পতীক বিভিন্ন পৰ্যায়ত প্ৰত্যক্ষ আৰ্থিক সাহায্য আগবঢ়োৱা হয়।
 
১. চিকিৎসা সহায়
 
আঁচনিৰ এই অংশটো সেইসকল দম্পতীৰ বাবে যিসকলে বন্ধ্যাত্ব বা গৰ্ভধাৰণজনিত সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছে। ইয়াৰ অধীনত আইভিএফ (ইন-ভিট্ৰ’ ফাৰ্টিলাইজেচন), আইচিএছআই (ইণ্ট্ৰা চাইট’প্লাজমিক স্পাৰ্ম ইনজেকচন), আৰু চেৰ'গেচিৰ দৰে আধুনিক কৌশলৰ বাবে চৰকাৰে সাহায্য আগবঢ়ায়।
 
যোগ্যতা: পৰিয়ালৰ বাৰ্ষিক আয় ৩০ লাখ টকা বা তাতকৈ কম হ'ব লাগিব।
 
সুবিধা: প্ৰতিটো চিকিৎসা চক্ৰৰ বাবে ১.৫ লাখ টকা। সৰ্বাধিক চাৰিটা চক্ৰলৈকে মুঠ ৬ লাখ টকা সাহায্যৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে ।
 
অন্যান্য খৰচ: গৰ্ভধাৰণৰ পিছত প্ৰসৱৰ ব্যয়ৰ বাবে ৪ লাখ টকা পৰ্যন্ত সাহায্য। প্ৰসৱৰ পিছৰ প্ৰথম ছয় সপ্তাহৰ যত্নৰ বাবে ২.৫ লাখ টকা পৰ্যন্ত সাহায্যৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।
 
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
 
২. সম্প্ৰদায়ৰ স্বাস্থ্য 
 
পাৰ্চী পৰিয়ালসমূহে যাতে আৰ্থিক বোজাৰ ভয় নোহোৱাকৈ অধিক সন্তান জন্ম দিব পাৰে, সেই উদ্দেশ্যে চৰকাৰে সন্তান আৰু জ্যেষ্ঠ নাগৰিকৰ যত্নৰ ব্যয় বহন কৰিছে।
 
যোগ্যতা: পৰিয়ালৰ বাৰ্ষিক আয় ১৫ লাখ টকা বা তাতকৈ কম হ'ব লাগিব।
 
সুবিধা: সন্তান জন্মৰ পৰা ১৮ বছৰ বয়সলৈকে প্ৰতিটো সন্তানৰ বাবে প্ৰতিমাহে ৮,০০০ টকা সাহায্যৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।
 
বৃদ্ধৰ বাবে: পৰিয়ালৰ ৬০ বছৰ বা তাতকৈ অধিক বয়সৰ নিৰ্ভৰশীল বৃদ্ধ সদস্যৰ বাবে প্ৰতিমাহে ১০,০০০ টকা সাহায্যৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।
 
৩. সজাগতা আৰু পৰামৰ্শ 
 
এই আঁচনিৰ অধীনত পাৰ্চী যুৱক-যুৱতী আৰু দম্পতীক পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰা হয়। আলোচনা চক্ৰ, চিকিৎসা শিবিৰ, ছ’চিয়েল মিডিয়া অভিযান, চুটি ছবি আদিৰ সহায়ত এই আঁচনিৰ উপকাৰিতাৰ বিষয়ে সজাগ কৰা হয়। 
 

প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
 
আঁচনিৰ বাজেট আৰু ব্যয়
 
এই আঁচনিৰ বাবে চৰকাৰে প্ৰতি বছৰে নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ ধন ব্যয় কৰে। যোৱা কেইবছৰমানৰ বাৰ্ষিক বাজেট আবণ্টন আৰু ব্যয় তলত দিয়া ধৰণৰ।
 
বিত্তীয় বৰ্ষ   সজাগতা (কোটি টকা) চিকিৎসা সহায় (কোটি টকা) সমাজৰ স্বাস্থ্য (কোটি টকা) মুঠ বাজেট (কোটি টকা)

২০২১-২২      ২.১১                ৩.৬২                   ৪.২৭                  ১০.০০
২০২২-২৩     ২.১১                ৩.৬২                   ৪.২৭                  ১০.০০
২০২৩-২৪     ২.১১                ৩.৬২                   ৪.২৭                  ১০.০০
২০২৪-২৫     ২.১১                ৩.৬২                   ৪.২৭                  ১০.০০
২০২৫-২৬ ২.১১                ৩.৬২                   ৪.২৭                  ১০.০০

মুঠ               ১০.৫৫            ১৮.১০                     ২১.৩৫              ৫০.০০

আঁচনিখনৰ প্ৰভাৱ
 
আন্তৰ্জাতিক জনসংখ্যা বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানে ২০২৫ চনত এই আঁচনিখনৰ মূল্যায়ন অধ্যয়ন চলাইছিল। এই প্ৰতিবেদন অনুসৰি আঁচনিখনে নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হোৱাত বহুলাংশে সফল হৈছে। পাৰ্চী সম্প্ৰদায়ৰ সদস্যসকলে স্বীকাৰ কৰিছে যে, এই আঁচনিখনে সম্প্ৰদায়টোৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিছে। 
 
যোৱা পাঁচ বছৰত (২০২০-২১ৰ পৰা ২০২৪-২৫ চনলৈ) এই আঁচনিৰ অধীনত ১৭.৬৪ কোটি টকা ব্যয় কৰা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত আঁচনিৰ সহায়ত ২৩২ টা শিশুৰ জন্ম হয়। আঁচনিখনৰ আৰম্ভণিৰ পৰা (২০১৩-১৪) এই পদক্ষেপৰ জৰিয়তে ৪০০ৰো অধিক পাৰ্চী শিশুৰ জন্ম হৈছে। পাৰ্চী জনসংখ্যা বেছি থকা মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু গুজৰাটৰ দৰে ৰাজ্যই এই আঁচনিৰ সৰ্বাধিক লাভৱান হৈছে।
 
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
 
শেহতীয়া বছৰবোৰত মুকলি কৰা হিতাধিকাৰী আৰু পুঁজিৰ সংখ্যা তলত দিয়া হৈছে:
 
২০২৩-২৪বৰ্ষঃ এইবাৰ ১৫৫ টা শিশু আৰু ৭৭ জন বৃদ্ধক সামৰি লোৱা হৈছিল। ইয়াৰ বাবে মুঠ ₹২.৪১ কোটি মুকলি কৰা হৈছিল।
 
২০২৪-২৫ বৰ্ষঃ এই সময়ছোৱাত ১৪৬ টা শিশু আৰু ৭৩ জন বৃদ্ধ ব্যক্তি উপকৃত হয়। ₹২.২৪ কোটিৰ সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছিল।

২০২৫-২৬ বৰ্ষঃ (২২ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫ পৰ্যন্ত): চলিত বিত্তীয় বৰ্ষত ১৪৩ টা শিশু আৰু ৫৮ জন বৃদ্ধক ₹৫১.৬৪ লাখ প্ৰদান কৰা হৈছে। 

স্বচ্ছতাৰ বাবে অনলাইন প'ৰ্টেল আৰু ডিবিটি ব্যৱস্থা
 
এই আঁচনিৰ সুবিধা যাতে পোনপটীয়াকৈ যোগ্য হিতাধিকাৰীৰ ওচৰলৈ যায় তাৰ বাবে চৰকাৰে সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো ডিজিটেলাইজ কৰিছে। "জিঅ' পাৰ্চি" নামৰ এটা নিৰ্দিষ্ট অনলাইন প'ৰ্টেল মুকলি কৰা হৈছে। পাৰ্চী দম্পতীয়ে এই প'ৰ্টেলৰ জৰিয়তে পোনপটীয়াকৈ আবেদন কৰিব পাৰিব। লগতে অনলাইনযোগে তেওঁলোকৰ আবেদনৰ স্থিতি পৰীক্ষা কৰিব পাৰিব। 
 
এই ধন পোনপটীয়াকৈ হিতাধিকাৰীৰ বেংক একাউণ্টত ডাইৰেক্ট বেনিফিট ট্ৰেন্সফাৰ (ডিবিটি)ৰ জৰিয়তে প্ৰদান কৰা হয়। ৰাজ্য চৰকাৰ আৰু সংশ্লিষ্ট পাৰ্চী প্ৰতিষ্ঠানসমূহে আবেদন কৰা দম্পতীৰ বায়’মেট্ৰিক পৰীক্ষণ কৰে। এই কঠোৰ ব্যৱস্থাৰ ফলত আঁচনিখনত অনিয়ম বা জালিয়াতিৰ সম্ভাৱনা প্ৰায় নাথাকে।
 
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
 
এতিয়াও কিছু প্ৰত্যাহ্বান আছে
 
এই আঁচনিৰ অৰ্থনৈতিক আৰু চিকিৎসাৰ ফলাফল আশাব্যঞ্জক হ’লেও কেৱল আৰ্থিক সাহায্যই এই জনগাঁথনি সংকটৰ সম্পূৰ্ণ সমাধান কৰিব নোৱাৰে। পাৰ্চী সম্প্ৰদায়ৰ জনসংখ্যা হ্ৰাসৰ আঁৰত গভীৰ সামাজিক কাৰণো আছে। এই সম্প্ৰদায়ৰ মানুহে বহুত দেৰিকৈ বিয়া কৰায়, আৰু বহুতে একেবাৰেই বিয়া নকৰাটো বাছি লয়। যিসকলে বিয়া কৰে তেওঁলোকে সৰু পৰিয়াল থকাটোৱেই পছন্দ কৰে। নগৰীয়া জীৱনশৈলী আৰু কেৰিয়াৰৰ প্ৰতি অগ্ৰাধিকাৰৰ বাবেও শিশুৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাইছে।
 
সেয়েহে, কেৱল চিকিৎসা আৰু আৰ্থিক সহায়েৰে এই সামাজিক ধাৰণাসমূহ সলনি কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সমাজখনৰ ভিতৰত চিন্তাধাৰা আৰু সাংস্কৃতিক মানসিকতাৰো ইতিবাচক পৰিবৰ্তন আৱশ্যক বুলি বিশেষজ্ঞসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে।
 
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
 
ভৱিষ্যতৰ পথ আৰু বিশেষজ্ঞৰ পৰামৰ্শ
 
বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, এই আঁচনিখন অধিক ফলপ্ৰসূ কৰিবলৈ কিছুমান নতুন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে।
 
বিবাহ মঞ্চঃ পাৰ্চী যুৱক-যুৱতীসকলক সঠিক বয়সত বিবাহৰ বিকল্পসমূহ অন্বেষণ কৰাত সহায় কৰিবলৈ বিশেষ মেচমেকিং আৰু পৰামৰ্শ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিব লাগে।
 
সাংস্কৃতিক প্ৰসাৰঃ বৃহৎ পৰিয়াল গঢ়ি তোলা পৰিয়ালসমূহক সমাজত অধিক সন্মান জনোৱা উচিত। লগতে পাৰ্চী সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰা কাৰ্যসূচীত যুৱক-যুৱতীৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিব লাগে।
 
কৰ্মজীৱন আৰু পাৰিবাৰিক জীৱনৰ ভাৰসাম্য: কৰ্মৰত অভিভাৱকসকলৰ বাবে কাৰ্যালয় আৰু পাৰ্চী কলনীত নমনীয় ডে-কেয়াৰ বা ক্ৰেচ (শিশুগৃহ )ৰ স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰা উচিত। 
 
স্থানীয় অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগিতা: এই ​​চৰকাৰী পদক্ষেপত স্থানীয় অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান আৰু পঞ্চায়ত, যেনে বম্বে পাৰ্চী পঞ্চায়ত, অধিক শক্তিশালীভাৱে জড়িত হ’ব লাগে।
 
'জিঅ' পাৰ্চী' আঁচনিখনে নিশ্চয়কৈ মৃত্যুমুখত পৰা এটা সম্প্ৰদায়ক নতুন আশাৰ সঞ্চাৰ কৰিছে। চৰকাৰৰ এই আৰ্থিক উত্থানৰ লগতে নিজৰ পুৰণি ৰীতি-নীতি পৰিত্যাগ কৰি সম্প্ৰদায়টোৱে নিজেই আগবাঢ়ি গ’লেহে ভাৰতৰ ভূমিত অনন্য আৰু গৌৰৱময় পাৰ্চী সংস্কৃতি চিৰদিনৰ বাবে সংৰক্ষণ কৰিব পৰা যাব।