নতুন দিল্লী
ভাৰত আৰু জাপানৰ মাজৰ সম্পৰ্ক বহুত খৰকৈ বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ অংশ হিচাপে, প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদী আৰু জাপানৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ছানাৱে টাকাউইচিয়ে নতুন দিল্লীত হ’বলগীয়া বৈঠকত 'অৰ্থনৈতিক সুৰক্ষা সহযোগিতা'ৰ ওপৰত এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ যুটীয়া ঘোষণা প্ৰকাশ কৰিব।
এই যুটীয়া ঘোষণাৰ আচল উদ্দেশ্য হ’ল ভাৰত আৰু জাপানৰ বন্ধুত্বৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু হিচাপে অৰ্থনৈতিক সুৰক্ষাক গঢ়ি তোলা। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰয়োজনীয় নতুন প্ৰযুক্তি, ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ যোগান শৃংখলা সুৰক্ষিত কৰা, ছেমিকণ্ডাক্টৰ, কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা, চাফ-চিকুণ বা স্বচ্ছ শক্তি আৰু প্ৰয়োজনীয় খনিজ পদাৰ্থৰ দৰে বিষয়বোৰ সামৰি লোৱা হ’ব। কূটনৈতিক সূত্ৰই জনোৱা মতে, এই ভ্ৰমণৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু আকৰ্ষণীয় কথা হ’ব এই ঘোষণাপত্ৰখন।
বৰ্তমান পৃথিৱীৰ ডাঙৰ দেশবোৰৰ মাজত চলি থকা প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে বিশ্বজুৰি ব্যৱসায়িক যোগান ব্যৱস্থা ব্যাহত হোৱাৰ ভয় দেখা দিছে। এনে সময়তে ভাৰত আৰু জাপানে একেলগে খোজ পেলাইছে। এই যুটীয়া ঘোষণাই দেখুৱাব কেনেকৈ দুয়োখন দেশে ব্যৱসায়-বাণিজ্য শক্তিশালী কৰাৰ লগতে নিজৰ নিজৰ দেশৰ সুৰক্ষাকো একেলগে গুৰুত্ব দিছে।
কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা ছেমিকণ্ডাক্টৰ আৰু স্বচ্ছ শক্তি
কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা বা এআই সন্দৰ্ভত দুয়োখন দেশে এখন সুকীয়া যুটীয়া বিবৃতি প্ৰস্তুত কৰিব। দুয়ো দেশে নতুন বস্তুৰ গৱেষণা, উদ্যোগত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ, ডিজিটেল ব্যৱস্থা, মানুহৰ দক্ষতা বৃদ্ধি আৰু এই প্ৰযুক্তিক সঠিকভাৱে চলোৱাৰ বাবে একেলগে কাম কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।
ইয়াৰ উপৰিও ছেমিকণ্ডাক্টৰ, উন্নত বেটাৰী প্ৰযুক্তি, ঔষধ খণ্ড, বায়’গেছ, তেল আৰু গেছ উৎপাদন আদি বিষয়তো গুৰুত্ব দিয়া হ’ব। পৰিৱেশ ভালে ৰখা বা স্বচ্ছ শক্তিৰ কামৰ বাবে জাপানে ভাৰতত এটা ডাঙৰ 'গ্ৰীণ এমনিয়া প্লাণ্ট' (সেউজীয়া এমনিয়া কাৰখানা) স্থাপনত সহায় কৰিব। ইয়াৰ ফলত জাহাজ চলাচল আৰু সাৰ কাৰখানাবোৰৰ পৰা ওলোৱা প্ৰদূষণ কমিব আৰু দীৰ্ঘদিনৰ বাবে শক্তিৰ সুৰক্ষা পোৱা যাব।
ইলেকট্ৰিক গাড়ী, বেটাৰী আৰু নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় দৰকাৰী খনিজ পদাৰ্থবোৰ যাতে দুয়োখন দেশে সহজে পাই থাকে, তাৰ বাবেও ভাৰত আৰু জাপানে কাম কৰি আছে। এই বৈঠকৰ সময়ত খনিজ পদাৰ্থ বিচাৰি উলিওৱা আৰু তাক ব্যৱহাৰৰ যোগ্য কৰাৰ বাবে কেইবাখনো নতুন চুক্তি হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।
পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ গাড়ী আৰু প্ৰতিৰক্ষা সহযোগিতা
ভাৰত আৰু জাপানে 'পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ গতিশীলতা অংশীদাৰিত্ব'ৰ অধীনত ইলেকট্ৰিক গাড়ী, হাইড্ৰ’জেন গেছত চলা গাড়ী আৰু স্মাৰ্ট বা বুদ্ধিমত্তাপূৰ্ণ গাড়ীৰ ব্যৱস্থাৰ ওপৰতো একেলগে কাম কৰি আছে।
বৈঠকত দেশৰ সুৰক্ষা আৰু সাগৰীয় সুৰক্ষাৰ বিষয়েও আলোচনা হ’ব। সামৰিক সঁজুলি আৰু প্ৰযুক্তি ইজনে সিজনক দিয়া, ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চল মুক্ত কৰি ৰখা, আৰু সাগৰৰ সুৰক্ষাৰ বাবে লোৱা 'মহাসাগৰ' (MAHASAGAR) আঁচনিৰ অগ্ৰগতিৰ বুজ লোৱা হ’ব।
ব্যৱসায়ৰ দিশৰ পৰা চালে, ভাৰত আৰু জাপানৰ কোম্পানীবোৰৰ মাজত কাৰখানা নিৰ্মাণ, আন্তঃগাঁথনি, স্বচ্ছ শক্তি আৰু নতুন উদ্ভাৱনৰ বাবে প্ৰায় ১২০ খন নতুন বুজাবুজিৰ চুক্তি (MoUs) চহী কৰা হ’ব। ইয়াৰ আগতে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহত প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদী যেতিয়া টকিঅ’লৈ গৈছিল, তেতিয়া জাপানে ১০ ট্ৰিলিয়ন জাপানী ইয়েন (প্ৰায় ৬,৭০০ কোটি ডলাৰ) বিনিয়োগ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল। এইটো আছিল আগৰ লক্ষ্যতকৈ দুগুণ বেছি।
অৰ্থনৈতিক অংশীদাৰিত্বৰ পুৰণি ইতিহাস
যোৱা কেইবা দশক ধৰি জাপানে ভাৰতক বন্ধু হিচাপে সহায় কৰি আহিছে। ১৯৫৮ চনৰ পৰাই জাপানে ভাৰতৰ মেট্ৰ' ৰে'ল, মালবাহী ৰে'লপথ, ঘাইপথ আৰু চহৰৰ উন্নয়নৰ বাবে ৮.৫ ট্ৰিলিয়ন জাপানী ইয়েনতকৈও অধিক ধন সহায় হিচাপে দিছে। বৰ্তমান এনেকুৱা প্ৰায় ১০০ টা প্ৰকল্পৰ কাম চলি আছে।
২০২৫-২৬ চনত ভাৰত আৰু জাপানৰ মাজত প্ৰায় ২৭.৪৭ বিলিয়ন ডলাৰৰ ব্যৱসায় হৈছে। জাপানে এতিয়ালৈকে ভাৰতত প্ৰায় ৪৫ বিলিয়ন ডলাৰ বিনিয়োগ কৰিছে, যাৰ বাবে ভাৰতলৈ পোনপটীয়া বৈদেশিক বিনিয়োগ পঠোৱা দেশবোৰৰ ভিতৰত জাপান পঞ্চম স্থানত আছে। সমীক্ষাত দেখা গৈছে যে জাপানী কোম্পানীবোৰৰ ভাৰতৰ ওপৰত বহু বিশ্বাস আছে। ধাৰাবাহিকভাৱে চতুৰ্থ বছৰৰ বাবে বিদেশত বিনিয়োগ কৰিবলৈ জাপানী কোম্পানীবোৰৰ প্ৰথম পছন্দ হৈছে ভাৰত। ভাৰতত থকা ৮১ শতাংশতকৈও অধিক জাপানী কোম্পানীয়ে নিজৰ ব্যৱসায় আৰু বঢ়াবলৈ চিন্তা কৰিছে।
ভাৰতত বৰ্তমান ১,৪00 তকৈও অধিক জাপানী কোম্পানীয়ে ৫,২০০ টা অফিচ বা কাৰখানাৰ জৰিয়তে কাম কৰি আছে। ইয়াৰে প্ৰায় ৫০ শতাংশই হৈছে বস্তু উৎপাদন কৰা কাৰখানা।
পৰৱৰ্তী পদক্ষেপ
আগন্তুক দিনত ঔষধ, উন্নত স্বাস্থ্য প্ৰযুক্তি, কোৱাণ্টাম প্ৰযুক্তি আৰু নতুন উন্নত সামগ্ৰীৰ ক্ষেত্ৰত দুয়োখন দেশে মিলি গৱেষণা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয় আৰু বিভিন্ন অঞ্চলৰ মাজত সম্পৰ্ক বৃদ্ধি কৰি দুয়োখন দেশৰ মানুহৰ মাজৰ মিল-প্ৰীতি আৰু বঢ়োৱা হ’ব। ইয়াৰ জৰিয়তে ২০২৭ চনত ভাৰত আৰু জাপানৰ কূটনৈতিক সম্পৰ্কৰ ৭৫ বছৰ উদযাপনৰ বাবে এক পৰিৱেশ গঢ়ি তোলা হ’ব।
জাপানৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী টাকাউইচি ১ জুলাইত নতুন দিল্লীত উপস্থিত হৈছে। ২ জুলাইত ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনত তেওঁক আনুষ্ঠানিক আদৰণি জনোৱা হ’ব। ইয়াৰ পিছত হায়দৰাবাদ হাউচত প্ৰধানমন্ত্ৰী মোডীৰ সৈতে তেওঁৰ মূল বৈঠক অনুষ্ঠিত হ’ব, য’ত সংবাদমেল আৰু ব্যৱসায়ীসকলৰ সৈতে আলোচনাও অন্তৰ্ভুক্ত থাকিব।
দুয়োখন দেশৰ বাবে এই বৈঠকখন কোনো সাধাৰণ বছৰেকীয়া অনুষ্ঠান নহয়। এইয়া হৈছে অহা ১০ বছৰৰ বাবে সম্পৰ্কৰ এক নতুন ভেটি তৈয়াৰ কৰাৰ সুযোগ, য’ত পুৰণি সামৰিক সহযোগিতাৰ লগতে 'অৰ্থনৈতিক সুৰক্ষা' এক ডাঙৰ নতুন বিষয় হিচাপে যোগ হৈছে।
যদি এই অৰ্থনৈতিক সুৰক্ষাৰ যুটীয়া ঘোষণাখন স্বাক্ষৰিত হয়, তেন্তে ইয়াক ভাৰত-জাপান সম্পৰ্কৰ ইতিহাসত আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্ত বুলি গণ্য কৰা হ’ব।
