মস্কোত কৌশলগত সম্পৰ্কক লৈ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা উপদেষ্টা (NSA) ডোভাল আৰু ছাৰ্গেই শ্বোইগুৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈঠক
আৱাজ দ্য ভইচ/মস্কো
মস্কোত ভাৰত আৰু ৰাছিয়াৰ মাজত কৌশলগত সম্পৰ্কক লৈ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈঠক অনুষ্ঠিত হৈছে। ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা উপদেষ্টা অজিত ডোভালে ৰাছিয়াৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সচিব ছাৰ্গেই শ্বোইগুক সাক্ষাৎ কৰে। এই বৈঠকত প্ৰতিৰক্ষা সহযোগিতা, শক্তি অংশীদাৰিত্ব, নিৰাপত্তাৰ প্ৰত্যাহ্বান আৰু অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্কৰ ওপৰত বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত হ’বলগীয়া ব্ৰিকছ (BRICS) ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা উপদেষ্টাৰ বৈঠকক লৈও বাৰ্তালাপ হয়।
এই সাক্ষাৎকাৰ বৃহস্পতিবাৰে মস্কোত আয়োজিত প্ৰথম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা মঞ্চৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হৈছিল। ভাৰত আৰু ৰাছিয়াৰ মাজত দীৰ্ঘদিনৰে পৰা শক্তিশালী কৌশলগত অংশীদাৰিত্ব বৰ্তি আছে। তেনে ক্ষেত্ৰত এই বৈঠকখন বহু দিশৰ পৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰা হৈছে, বিশেষকৈ এনে এটা সময়ত যেতিয়া বিশ্বৰ বহু অংশত উত্তেজনা বৃদ্ধি পাইছে আৰু নিৰাপত্তাৰ সৈতে জড়িত নতুন নতুন ভাবুকি সন্মুখলৈ আহিছে।
ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা উপদেষ্টা অজিত ডোভালে ৰাছিয়াৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সচিব ছাৰ্গেই শ্বোইগু
ৰাছিয়াত থকা ভাৰতীয় দূতাৱাসে এই বৈঠকৰ তথ্য সদৰী কৰি কয় যে দুয়োপক্ষই প্ৰতিৰক্ষা, শক্তি, নিৰাপত্তা আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত চলি থকা সহযোগিতাৰ পৰ্যালোচনা কৰে। বাৰ্তালাপত সেইবোৰ প্ৰকল্পৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়, যিবোৰে ভৱিষ্যতে ভাৰত আৰু ৰাছিয়াৰ মাজৰ সম্পৰ্কক অধিক শক্তিশালী কৰিব পাৰে।
অজিত ডোভাল আৰু ছাৰ্গেই শ্বোইগুৰ এই সাক্ষাৎকাৰক ভাৰত-ৰাছিয়া সম্পৰ্কৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ হিচাপে বিবেচনা কৰা হৈছে। ৰাছিয়া দীৰ্ঘদিন ধৰি ভাৰতৰ এক বিশ্বাসযোগ্য প্ৰতিৰক্ষা অংশীদাৰ হৈ আহিছে। সামৰিক সঁজুলি, কাৰিকৰী সহযোগিতা আৰু নিৰাপত্তা সমন্বয়ক লৈ দুয়োখন দেশৰ মাজত ধাৰাবাহিকভাৱে যোগাযোগ চলি আহিছে।
বৈঠকত ব্ৰিকছ (BRICS) ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা উপদেষ্টাৰ বৈঠকৰ সন্দৰ্ভতো আলোচনা কৰা হয়, ব্ৰিকছ সন্মিলন অতি শীঘ্ৰেই নতুন দিল্লীত হ’ব। ভাৰতে এই মঞ্চৰ জৰিয়তে বিশ্বব্যাপী নিৰাপত্তা, সন্ত্ৰাসবাদ আৰু অৰ্থনৈতিক সুস্থিৰতাৰ দৰে বিষয়বোৰত সদস্য দেশসমূহৰ সৈতে সহযোগিতা শক্তিশালী কৰিব বিচাৰে। ধাৰণা কৰা হৈছে যে এই বৈঠকত আঞ্চলিক নিৰাপত্তা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উত্তেজনাৰ বিষয়সমূহে প্ৰাধান্য পাব।
উল্লেখযোগ্য যে, অজিত ডোভালে গোলকীয় সংস্থাসমূহৰ সংস্কাৰৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰতো জোৰ দিয়ে। তেওঁ কয় যে ১৯৪৫ চনৰ পিছত গঢ়ি উঠা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠান আৰু নিৰাপত্তা গাঁথনিসমূহ বৰ্তমানৰ যুগৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাত সম্পূৰ্ণ সক্ষম যেন দেখা পোৱা নাই। পৃথিৱীখন সলনি হৈছে আৰু বিপদবোৰো সলনি হৈছে; গতিকে প্ৰতিষ্ঠানিক সংস্কাৰ অপৰিহাৰ্য হৈ পৰিছে।
অজিত ডোভালে কয় যে 'গ্ল’বেল চাউথ' অৰ্থাৎ গোলকীয় দক্ষিণৰ দেশসমূহে অধিক প্ৰতিনিধিত্ব লাভ কৰিব লাগে। তেওঁলোকৰ স্বাৰ্থ আৰু চিন্তাসমূহক গুৰুত্বসহকাৰে লোৱা উচিত। তেওঁ স্পষ্টকৈ কয় যে আজিৰ বিশ্বত এক সন্তুলিত গোলকীয় ব্যৱস্থা তেতিয়াহে সম্ভৱ, যেতিয়া উন্নয়নশীল দেশসমূহেও সমানে অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ পাব।
পশ্চিম এছিয়াৰ বৰ্তমান পৰিস্থিতিৰ কথা উল্লেখ কৰি ডোভালে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাগৰীয় পথসমূহৰ নিৰাপত্তাক অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয় বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁ কয় যে হৰ্মুজ প্ৰণালী আৰু লোহিত সাগৰৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ সাগৰীয় পথসমূহত সুৰক্ষিত আৰু বাধাহীন চলাচল নিশ্চিত কৰাটো সমগ্ৰ বিশ্বৰ বাবে জৰুৰী। এই পথসমূহত যিকোনো ধৰণৰ বাধা আহিলে তাৰ প্ৰভাৱ বিশ্বজোৰা বাণিজ্য আৰু শক্তি যোগানৰ ওপৰত পৰিব পাৰে।
সন্ত্ৰাসবাদৰ বিষয়টোতো ভাৰতে নিজৰ স্থিতি স্পষ্টকৈ ডাঙি ধৰে। অজিত ডোভালে কয় যে সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত দুমুখীয়া নীতি বা দুটকীয়া স্থিতি গ্ৰহণ কৰিব নালাগে। তেওঁ কয় যে দায়িত্বশীল দেশসমূহে এয়া থিৰাং কৰিব লাগিব যে তেওঁলোকে সন্ত্ৰাসবাদক সমৰ্থন কৰা শক্তিবোৰৰ সৈতে থিয় দিব নে তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব।
অজিত ডোভালৰ এই মন্তব্য এনে এটা সময়ত আহিছে যেতিয়া ভাৰতে ধাৰাবাহিকভাৱে সীমাৰ সিপাৰৰ পৰা হোৱা সন্ত্ৰাসবাদৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰি আহিছে। তেওঁ পহেলগাম সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ কথাও উল্লেখ কৰে। ২০২৫ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত জম্মু-কাশ্মীৰৰ পহেলগামত হোৱা আক্ৰমণত ২৬ জন লোকে প্ৰাণ হেৰুৱাইছিল। এই আক্ৰমণৰ দায়িত্ব লৈছিল 'দ্য ৰেজিষ্টেন্স ফ্ৰণ্ট', যাক পাকিস্তানস্থিত সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠন লস্কৰ-এ-তৈবাৰ এক প্ৰক্সী বা ছাঁ-সংগঠন বুলি গণ্য কৰা হয়।
ভাৰতে বহুবাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চত সন্ত্ৰাসবাদক লৈ নিজৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰি আহিছে। নতুন দিল্লীৰ স্পষ্ট কথা যে সন্ত্ৰাসবাদক কোনো পৰিস্থিতিতে বা কোনো ৰূপতে উচিত বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বিৰুদ্ধে এক সমান আৰু স্পষ্ট নীতিৰ প্ৰয়োজন।
মস্কোত অনুষ্ঠিত হোৱা এই সাক্ষাৎকাৰ কেৱল দুজন বিষয়াৰ আনুষ্ঠানিক বৈঠক নাছিল। ইয়াক পৰিৱৰ্তিত গোলকীয় পৰিস্থিতিত ভাৰত আৰু ৰাছিয়াৰ মাজত বৃদ্ধি পোৱা কৌশলগত বিশ্বাসৰ সংকেত বুলিও গণ্য কৰা হৈছে। প্ৰতিৰক্ষা, শক্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ ক্ষেত্ৰত দুয়োখন দেশৰ অংশীদাৰিত্ব অনাগত দিনত অধিক শক্তিশালী হ’ব পাৰে।
বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, যেতিয়া সমগ্ৰ বিশ্বই নতুন ভূ-ৰাজনৈতিক সংকটৰ মাজেৰে গতি কৰিছে, তেনে সময়ত ভাৰত আৰু ৰাছিয়াৰ দৰে পুৰণি অংশীদাৰসকলৰ মাজত শক্তিশালী যোগাযোগ বৰ্তি থকাটো বহু দিশৰ পৰা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
