নতুন দিল্লী
২০২৩ চনত কানাডাত শিখ বিচ্ছিন্নতাবাদী হৰদীপ সিং নিজ্জাৰক হত্যা কৰাৰ ঘটনাৰ তদন্তত ভাৰত চৰকাৰৰ কোনো বিষয়া জড়িত থকাৰ প্ৰমাণ পোৱা হোৱা নাই বুলি কানাডাৰ এজন জ্যেষ্ঠ আৰক্ষী বিষয়াই প্ৰকাশ কৰিছে। এই মন্তব্যে তেতিয়াৰ কানাডাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী জাষ্টিন ট্ৰুডোয়ে উত্থাপন কৰা অভিযোগক পোনপটীয়াকৈ খণ্ডন কৰিছে, যাৰ ফলত দুয়োখন দেশৰ দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্কত গভীৰ প্ৰভাৱ পৰিছিল।
এই মন্তব্য কৰে কানাডাৰ ৰয়েল কানাডিয়ান মাউণ্টেড পুলিচ (আৰচিএমপি)-ৰ উপ-আয়ুক্ত লিজা ম'ৰলেণ্ডে। ইয়াৰ কিছু ঘণ্টা পূৰ্বে আমেৰিকাৰ কৰ্তৃপক্ষই কাৰাগাৰত থকা গেংষ্টাৰ লৰেন্স বিষ্ণোই আৰু তেওঁৰ সহযোগী সতিন্দৰজিৎ সিং ওৰফে গোল্ডি ব্ৰাৰৰ বিৰুদ্ধে নিজ্জাৰ হত্যাৰ নিৰ্দেশ দিয়াৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল।
‘অপাৰেচন হাৰ্ডবল’ নামৰ সমন্বিত অভিযানৰ অধীনত আমেৰিকা, কানাডা আৰু ইউৰোপৰ আইন-প্ৰয়োগকাৰী সংস্থাসমূহে ভাৰতভিত্তিক তিনিটা সংগঠিত অপৰাধ চক্ৰৰ সৈতে জড়িত থকাৰ অভিযোগত মুঠ ২৪ জনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে। এই অপৰাধ চক্ৰসমূহৰ ভিতৰত বিষ্ণোই গেং অন্যতম।
তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে অনা অভিযোগসমূহৰ ভিতৰত নিজ্জাৰ হত্যাকাণ্ড সংঘটিত কৰাৰ লগতে বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠিত অপৰাধমূলক কাৰ্যকলাপৰ অভিযোগো অন্তৰ্ভুক্ত আছে।
তদন্তৰ অগ্ৰগতি সন্দৰ্ভত কানাডাৰ CBC News-ৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰত লিজা ম'ৰলেণ্ডে কয় যে তদন্তকাৰীসকলে নিজ্জাৰ হত্যাকাণ্ডত ভাৰতীয় চৰকাৰী বিষয়াসকল জড়িত থকাৰ কোনো প্ৰমাণ লাভ কৰা নাই।
ট্ৰুডোৰ অভিযোগ সম্পৰ্কে সোধা এক নিৰ্দিষ্ট প্ৰশ্নৰ উত্তৰত তেওঁ কয়, “এই সংগঠিত অপৰাধ তদন্ত, অভিযোগনামা আৰু আদালতত দাখিল কৰা অভিযোগসমূহৰ ভিত্তিত ভাৰতীয় বিষয়াসকল অভিযুক্ত বা জড়িত থকাৰ কোনো প্ৰমাণ নাই।”
তেওঁ লগতে জনায় যে তদন্তত ভাৰত চৰকাৰে সহযোগিতা আগবঢ়াইছিল।
হৰদীপ সিং নিজ্জাৰক ব্ৰিটিছ কলাম্বিয়াৰ এটা গুৰুদ্বাৰাৰ বাহিৰত হত্যা কৰাৰ কেইসপ্তাহমান পাছতে তেতিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী জাষ্টিন ট্ৰুডোয়ে ভাৰত চৰকাৰ জড়িত থকাৰ গুৰুতৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল।
ভাৰতে সেই অভিযোগক “অযৌক্তিক” আৰু “হাস্যকৰ” বুলি সম্পূৰ্ণৰূপে খণ্ডন কৰিছিল।
ট্ৰুডোৰ অভিযোগৰ পিছত দুয়োখন দেশৰ সম্পৰ্ক বেয়া হৈ যায়। ভাৰতেও কানাডাৰ ভূখণ্ডত খালিস্তানপন্থী উপাদানসমূহক সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰাৰ সুযোগ দিয়াৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল।
২০২৪ চনৰ অক্টোবৰত অটাৱাই নিজ্জাৰ গোচৰৰ সৈতে ভাৰতীয় কূটনীতিবিদসকলক সংযোগ স্থাপনৰ চেষ্টা কৰাৰ পিছত ভাৰতে নিজৰ উচ্চায়ুক্তসহ আন পাঁচজন কূটনীতিবিদক প্ৰত্যাহাৰ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতিশোধস্বৰূপে ভাৰতেও সমসংখ্যক কানাডীয় কূটনীতিবিদক বহিষ্কাৰ কৰিছিল।
পৰৱৰ্তী সময়ত মাৰ্ক কাৰ্নীৰ নেতৃত্বত লিবাৰেল পাৰ্টিয়ে সংসদীয় নিৰ্বাচনত জয়লাভ কৰাৰ পিছত দুয়োখন দেশৰ সম্পৰ্ক পুনৰ উন্নতিৰ দিশে আগবাঢ়ে।
ইয়াৰ পিছত দুয়োদেশে পৰস্পৰৰ ৰাজধানীত পুনৰ উচ্চায়ুক্ত নিয়োগ কৰে আৰু বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত দ্বিপাক্ষিক সহযোগিতা পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ বাবে একাধিক ব্যৱস্থা পুনৰ সক্ৰিয় কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।
মাৰ্ক কাৰ্নীৰ মাৰ্চ মাহত ভাৰত ভ্ৰমণৰ পিছত দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্কত অধিক ইতিবাচক পৰিৱৰ্তন দেখা যায়।
লিজা ম'ৰলেণ্ডে কয় যে তদন্তত প্ৰকাশ পাইছে, বিষ্ণোই গেং কানাডাসহ বিভিন্ন দেশত ধন দাবী, মাদক দ্ৰব্য সৰবৰাহ, অপহৰণ আৰু হিংসাত্মক অপৰাধমূলক কাৰ্যকলাপত জড়িত।
লৰেন্স বিষ্ণোই ২০১৫ চনৰ পৰা ভাৰতত কাৰাবন্দী হৈ আছে। আনহাতে, ফেডাৰেল ব্যুৰো অৱ ইনভেষ্টিগেচনে গোল্ডি ব্ৰাৰক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ সহায়ক তথ্যৰ বিনিময়ত ৫০ হাজাৰ আমেৰিকান ডলাৰৰ পুৰস্কাৰ ঘোষণা কৰিছে।
আমেৰিকাৰ ন্যায় বিভাগে জনোৱা অনুসৰি, লৰেন্স বিষ্ণোই, ৰবীন্দৰ ধাণ্ডা আৰু জগ্গু ভগৱানপুৰিয়াৰ অপৰাধ চক্ৰৰ বিৰুদ্ধে চলোৱা এই অভিযান দীৰ্ঘদিনীয়া ফেডাৰেল তদন্তৰ অংশ। এই তদন্তত লক্ষ্যভিত্তিক হত্যা, গুলীয়াগুলী, ধন দাবী, মাদক দ্ৰব্য সৰবৰাহ আৰু অন্যান্য আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধৰ অভিযোগ অনুসন্ধান কৰা হৈছিল।
বিভাগটোৱে জনোৱা মতে, মুঠ ৩৭ জন অভিযুক্তৰ বিৰুদ্ধে তিনিখন পৃথক অভিযোগনামা দাখিল কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ভাৰতৰ কাৰাগাৰত থাকিয়েই নিজৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধ চক্ৰ পৰিচালনা কৰাৰ অভিযোগ থকা দুজন অভিযুক্ত আছে।
আমেৰিকাৰ প্ৰথম সহকাৰী এটৰ্ণী বিলাল এ এচেয়ে কয়, অভিযোগনামাত উল্লেখ কৰা অনুসৰি, লৰেন্স বিষ্ণোই আৰু গোল্ডি ব্ৰাৰে ২০২৩ চনত কানাডাত HSN নামেৰে উল্লেখ কৰা এজন বিশিষ্ট শিখ নেতাৰ (নিজ্জাৰ) হত্যাৰ নিৰ্দেশ দিছিল।
আৰচিএমপিৰ আয়ুক্ত মাইক ডুহেমে কয়, এই অভিযানৰ জৰিয়তে কানাডা আৰু আমেৰিকাত হত্যা, নিষ্ঠুৰতা আৰু ভাবুকিৰ জৰিয়তে মানুহক ধন দাবী আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰা সংগঠিত অপৰাধী চক্ৰৰ কাৰ্যকলাপ বিঘ্নিত কৰা হৈছে।
তেওঁ কয়, “এই সফলতাৰ বাবে অধিক সময় উদযাপন নকৰোঁ। কানাডা, আমেৰিকা আৰু বিশ্বজুৰি জনসাধাৰণৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰিবলৈ আমি আমাৰ কাম অব্যাহত ৰাখিম।”
উল্লেখ্য যে, নিজ্জাৰ নিষিদ্ধ সংগঠন খালিস্তান তাইগাৰ ফৰ্ছৰ মুখ্য নেতা আছিল আৰু ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক সন্ত্ৰাসবাদী হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল।
