ক'ভিড মহামাৰীত চাকৰি হেৰুৱাই ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰা লক্ষ্ণৌৰ আয়েশা আয়ুব এতিয়া এগৰাকী সফল উদ্যোগী

Story by  atv | Posted by  [email protected] • 1 h ago
আয়েশা আয়ুব
আয়েশা আয়ুব
 
অনিকা মহেশ্বৰী/নতুন দিল্লী
 
ব্যৱসায়িক জগতত সফলতা প্ৰায়ে মূলধন, প্ৰযুক্তি আৰু বজাৰৰ সৈতে জড়িত। কিন্তু এগৰাকী ছ’চিয়েল এণ্টাৰপ্ৰিনিয়ৰ, ডিজিটেল মাৰ্কেটাৰ আৰু কবি আয়েশা আয়ুবৰ জীৱন পৰিক্ৰমাই প্ৰমাণ কৰে যে ব্যৱসায়ৰ প্ৰকৃত শক্তি মানুহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰা, ইজনে সিজনক সুযোগ দিয়া আৰু একেলগে আগবাঢ়ি যোৱাৰ মাজতো লুকাই থাকে। লক্ষ্ণৌৰ পৰা নিজৰ পেছাদাৰী যাত্ৰা আৰম্ভ কৰা আয়েশাই ডিজিটেল মাৰ্কেটিঙক কেৱল উপাৰ্জনৰ মাধ্যম হিচাপে লোৱা নাছিল, ইয়াক সৰু ব্যৱসায়ী আৰু মহিলাসকলক আগবঢ়াই নিয়াৰ এক শক্তিশালী মঞ্চ হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল।
 
মুম্বাইত জন্মগ্ৰহণ কৰা আৰু ছৌদি আৰৱত শৈশৱ কটোৱা আয়েশাৰ লক্ষ্ণৌলৈ যাত্ৰাপথ আছিল বিভিন্ন সংস্কৃতি আৰু অভিজ্ঞতাৰ এক সংমিশ্ৰণ। তেওঁৰ পিতৃয়ে প্ৰায় ২৫-২৬ বছৰ ধৰি ছৌদি আৰৱত ব্যৱসায় কৰিছিল। তাতেই তেওঁৰ প্ৰাথমিক শিক্ষা আৰম্ভ হৈছিল আৰু সৰুতেই তেওঁ উৰ্দু শিকিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত যেতিয়া পৰিয়ালটোৱে ল'ৰা-ছোৱালীৰ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে, তেতিয়া তেওঁলোকে মুম্বাই আৰু লক্ষ্ণৌৰ মাজৰ পৰা লক্ষ্ণৌক বাছি লয়। তেওঁলোকৰ পৈতৃক গৃহ আছিল ফৈজাবাদত (যাক এতিয়া অযোধ্যা বুলি জনা যায়) আৰু সেই সময়ত লক্ষ্ণৌ দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈ আছিল। একাদশ শ্ৰেণীত তেওঁ লক্ষ্ণৌলৈ আহে আৰু ইয়াতেই পৰৱৰ্তী শিক্ষা আৰম্ভ কৰে।
 
মহানগৰীয়া আৰু ছৌদি আৰৱৰ সামাজিক পৰিৱেশৰ পৰা উত্তৰ প্ৰদেশৰ সাংস্কৃতিক পৰিৱেশলৈ অহাটো তেওঁৰ বাবে সহজ নাছিল। কিন্তু পৰিস্থিতিৰ লগত নিজকে খাপ খুৱাই ল'ব পৰা এই ক্ষমতাই পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ ব্যৱসায়িক জীৱনৰ এক ডাঙৰ শক্তি হৈ পৰিল। তেওঁ কয় যে CMS বিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষাৰ সময়ত তেওঁৰ ভগ্নীয়ে লক্ষ্ণৌক সমালোচনা কৰি এখন ব্যঙ্গাত্মক ৰচনা লিখিছিল, যিখন বিদ্যালয় কৰ্তৃপক্ষয়ো বৰ পছন্দ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ সেই ভগ্নীগৰাকী এগৰাকী ৰেডিঅ' জকী (RJ) হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।
 
আয়েশা আয়ুব
 
আয়েশাৰ কেৰিয়াৰৰ ভেটি ব্যৱসায়তকৈ শিক্ষা আৰু সাহিত্যৰ সৈতে বেছি জড়িত আছিল। পৰিয়ালত ডাক্তৰ থকাৰ বাবে তেওঁকো চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ যোৱাটো বিচৰা হৈছিল। তেওঁৰ খুৰাক এজন চিকিৎসক আছিল আৰু পিতৃয়ে লক্ষ্ণৌত এখন চিকিৎসালয় স্থাপন কৰিছিল। পৰিয়ালটোৱে বিচাৰিছিল যে তেৱোঁ চিকিৎসক হওক, কিন্তু তেওঁৰ আগ্ৰহ আছিল সাহিত্য, ভাষা আৰু লেখাত। সেই সময়ত কলা শাখাক লৈ সমাজত থকা ধাৰণাও তেওঁৰ বাবে এক বাধা আছিল। বাধ্যত পৰি তেওঁ জীৱবিজ্ঞান পঢ়িবলগীয়া হয় আৰু প্ৰায় পাঁচ বছৰ ধৰি বিজ্ঞান শাখাত অধ্যয়ন কৰে।
 
কিন্তু আজিকালি আয়েশাই এই অভিজ্ঞতাকো নিজৰ এক অমূল্য সম্পদ বুলি গণ্য কৰে। তেওঁ কয়, "জ্ঞান কেতিয়াও অথলে নাযায়।" বৰ্তমান তেওঁৰ বহু গ্ৰাহক চিকিৎসক, ডায়েটিচিয়ান আৰু মেডিকেল প্ৰফেছনেল; আৰু বিজ্ঞানৰ এই পটভূমিয়ে তেওঁক তেওঁলোকৰ কাম আৰু বিষয়বস্তু ভালদৰে বুজাত সহায় কৰে। এই বহুমুখী শিক্ষা পিছলৈ তেওঁৰ ডিজিটেল মাৰ্কেটিং ব্যৱসায়ত উপযোগী হৈ পৰিছিল।
 
আয়েশাৰ সাহিত্য আৰু লেখাৰ প্ৰতি অনুৰাগ সৰুৰে পৰাই আছিল। তেওঁ ইংৰাজীত প্ৰবন্ধ লিখিছিল আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতেই তেওঁ নিজৰ প্ৰথমটো 'শ্বেৰ' (কবিতা) ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ মাতৃয়ে উৰ্দু ভাষাৰ জনপ্ৰিয় আলোচনী "মহেকতা আঁচল" আৰু "পাকিজা আঁচল" পঢ়িছিল। এই আলোচনীসমূহৰ সাধু আৰু গজলবোৰে আয়েশাৰ মনত সাহিত্যৰ প্ৰতি আকৰ্ষণ জগাই তুলিছিল। ছৌদি আৰৱত শিকি অহা উৰ্দু ভাষাটোক তেওঁ পাছলৈ শৃংখলাবদ্ধভাৱে অধ্যয়ন কৰে আৰু শ্বায়েৰীৰ গভীৰতা বুজি পায়। আজি তেওঁ বিজ্ঞান, ভাষা, সাহিত্য আৰু ডিজিটেল যোগাযোগৰ এই অপূৰ্ব মিশ্ৰণটোক নিজৰ পেছাদাৰী শক্তি বুলি গণ্য কৰে।
 
আয়েশাৰ ব্যৱসায়িক কেৰিয়াৰৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ টাৰ্নিং পইণ্টটো আহে ক'ভিড মহামাৰীৰ সময়ত। তেওঁ নিজৰ কেৰিয়াৰ ফ্ৰীলান্সাৰ হিচাপে আৰম্ভ কৰা নাছিল। তেওঁ লক্ষ্ণৌৰ এটা আগশাৰীৰ ডিজিটেল এজেন্সীত 'কণ্টেণ্ট লীড' হিচাপে কাম কৰি আছিল। ক'ভিডৰ সময়ত এজেন্সীটোৰ বহু গ্ৰাহক কমি গৈছিল আৰু অৰ্থনৈতিক হেঁচা বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত জ্যেষ্ঠ কৰ্মচাৰীসকলক চাকৰিৰ পৰা উলিয়াবলৈ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই প্ৰক্ৰিয়াতে আয়েশায়ো নিজৰ চাকৰিটো হেৰুৱায়।
 
আয়েশা আয়ুব
 
চাকৰি যোৱাটো তেওঁৰ বাবে এক কঠিন সময় আছিল, কিন্তু এই ঘটনাই তেওঁক উদ্যোগী হোৱাৰ পথ দেখুৱালে। তেওঁ নিজৰ ডিজিটেল মাৰ্কেটিং ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিলে। আয়েশাৰ মতে, ক'ভিড মহামাৰী ডিজিটেল মাৰ্কেটিং ইণ্ডাষ্ট্ৰীৰ বাবে 'Blessing in Disguise' (অভিশাপৰূপী আশীৰ্বাদ) হিচাপে প্ৰমাণিত হ'ল। Zoom মিটিং, অনলাইন বিজনেছ, ৱেবিনাৰ আৰু Work From Home ৰ ধাৰাই ডিজিটেল প্লেটফৰ্মক ব্যৱসায়ৰ এক অপৰিহাৰ্য মাধ্যমত পৰিণত কৰিলে।
 
এই পৰিৱৰ্তনৰ মাজতে বহু মহিলাই ঘৰৰ পৰাই নিজৰ সৰু ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিলে আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়াৰ জৰিয়তে গ্ৰাহকৰ কাষ চাপিবলৈ চেষ্টা কৰিলে। আয়েশাৰ প্ৰথমশাৰীৰ গ্ৰাহকসকলৰ ভিতৰত এনেকুৱা সৰু ব্যৱসায়ীয়েই বেছি আছিল। তেওঁ এই ব্যৱসায়সমূহক ডিজিটেল পৰিচয় গঢ়ি তোলাত, ছ'চিয়েল মিডিয়াত স্থিতি সৱল কৰাত আৰু উপযুক্ত গ্ৰাহকৰ ওচৰ পোৱাত সহায় কৰিলে। ইয়াৰ পৰাই আয়েশাৰ ব্যৱসায়িক আৰ্হিত 'সহযোগিতা' এক মূল মন্ত্ৰ হৈ পৰিল।
 
এইখিনিতে সহযোগিতা আয়েশাৰ ব্যৱসায়িক মডেলত এক কেন্দ্ৰীয় ধাৰণা হৈ পৰিল। তেওঁৰ বাবে ডিজিটেল মাৰ্কেটিং কেৱল এটা কোম্পানীৰ ছ’চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট পৰিচালনা কৰা নাছিল, বৰং ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ীসকলক বজাৰৰ সৈতে সংযোগ কৰি তেওঁলোকৰ সম্ভাৱনা প্ৰদৰ্শন কৰাৰ সুযোগ দিয়াও আছিল।
 
অৱশ্যে টিয়াৰ-২ (Tier-2) চহৰসমূহত ডিজিটেল মাৰ্কেটিঙৰ নিজা কিছুমান প্ৰত্যাহ্বানো আছে। আয়েশাৰ মতে, সৰু চহৰসমূহত আজিও বহু লোকে ডিজিটেল মাৰ্কেটিঙৰ প্ৰকৃত ব্যৱসায়িক মূল্য সম্পূৰ্ণৰূপে বুজি নাপায়। বহু সময়ত তেওঁলোকে ইয়াৰ বাবে উচিত মূল্য দিবলৈ কুণ্ঠাবোধ কৰে।
 
তেওঁৰ অভিজ্ঞতা অনুসৰি, কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণিতে সকলো ধৰণৰ কাম গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে, কিন্তু সময় আৰু অভিজ্ঞতাৰ লগে লগে পেছাদাৰীসকলে নিজৰ কষ্টৰ মূল্য বুজি পোৱা উচিত। এই প্ৰসংগতে তেওঁ কয়, "Cheap clients are very expensive." (অৰ্থাৎ, কম পইচা দিয়া গ্ৰাহকসকলে বহু সময়ত আপোনাৰ অধিক সময়, শক্তি আৰু সম্পদ নষ্ট কৰে)। সেয়েহে ব্যৱসায়ত কেৱল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই গুৰুত্বপূৰ্ণ নহয়, কামৰ গুণগত মান আৰু সম্পৰ্কৰ উপযোগিতাও সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ।
 
আয়েশাৰ বাবে ব্যৱসায়ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মূলধন হ'ল 'নেটৱৰ্কিং'। ক'ভিডৰ সময়তেই তেওঁ মহিলাসকলৰ বাবে HER (Hurdle Empower Rise) নামৰ এটা নেটৱৰ্কিং প্লেটফৰ্ম আৰম্ভ কৰে, যিটো MSME হিচাপে পঞ্জীভুক্ত।
 
আয়েশা আয়ুব
 
ইয়াৰ উদ্দেশ্য কেৱল মহিলাসকলক একত্ৰিত কৰাই নহয়, এনে এক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা য'ত তেওঁলোকে চাকৰি, ব্যৱসায়, অৰ্থনৈতিক সুযোগ আৰু নিৰ্দেশনাৰ জৰিয়তে ইগৰাকীয়ে সিগৰাকীক সহায় কৰিব পাৰে। আজিৰ তাৰিখতো তেওঁৰ বেছিভাগ গ্ৰাহকেই নেটৱৰ্কিং আৰু মানুহৰ মুখৰ পৰা শুনাৰ জৰিয়তে আহে।
 
এই আৰ্হিত সহযোগিতা দুমুখীয়া। এগৰাকী মহিলাই নিজৰ ব্যৱসায়ৰ তথ্য আন এগৰাকী মহিলাৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰে, দ্বিতীয়গৰাকী মহিলাই তেওঁক তেওঁৰ নেটৱৰ্কৰ পৰা সম্ভাৱ্য ক্লায়েণ্টৰ সৈতে সংযোগ কৰিব পাৰে, আৰু তৃতীয়গৰাকী মহিলাই তেওঁৰ বিশেষজ্ঞতা ভাগ-বতৰা কৰিব পাৰে। এইদৰে নেটৱৰ্কটো কেৱল যোগাযোগৰ তালিকা হোৱাটো বন্ধ হৈ যায়, বৰং ই অৰ্থনৈতিক সুযোগৰ বাবে এক ভাগ-বতৰা কৰা ব্যৱস্থাত পৰিণত হয়।
 
মহিলা উদ্যোগীকৰণৰ সন্দৰ্ভত আয়েশাই বিশ্বাস কৰে যে মহিলাসকলক আগবঢ়াই নিয়াৰ লগতে পুৰুষৰ চিন্তাধাৰাৰো পৰিৱৰ্তন হোৱাটো প্ৰয়োজন। তেওঁৰ মতে, পিতৃতান্ত্ৰিক ব্যৱস্থাই কেৱল মহিলাৰে ক্ষতি নকৰে, বৰং পুৰুষৰ ওপৰতো পৰিয়ালৰ অৰ্থনৈতিক দায়িত্বৰ অত্যধিক বোজা জাপি দিয়ে। যদি স্বামী আৰু পত্নী দুয়োজনেই চাকৰি কৰে, তেন্তে ঘৰুৱা আৰু অৰ্থনৈতিক দায়িত্বসমূহো সমানভাৱে ভগাই লোৱা উচিত।
 
বিবাহ আৰু অংশীদাৰিত্বৰ ক্ষেত্ৰতো আয়েশাই একেধৰণৰ দৃষ্টিভংগীৰে কথা কয়। তেওঁ কয় যে বিবাহ প্ৰেমৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি হ’ব লাগে যদিও প্ৰেমৰ বিবাহো সফলতাৰ নিশ্চয়তা নহয়। একেলগে থকাৰ পিছতহে এজন ব্যক্তিৰ আচৰণ আৰু প্ৰকৃত স্বৰূপ ভালদৰে বুজিব পৰা যায়। সমাজবিজ্ঞানী কমলা ভাছিনৰ সৈতে হোৱা আলোচনাৰ কথা উল্লেখ কৰি তেওঁ কয় যে বিবাহৰ প্ৰতিষ্ঠানটো দীৰ্ঘদিন ধৰি পিতৃতান্ত্রিক হৈ আহিছে আৰু এতিয়া অধিক সমতা আৰু অংশীদাৰিত্বৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ়ি তোলাৰ প্ৰয়োজন আছে।
 
কৰ্মৰত মহিলাসকলৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ কথা উল্লেখ কৰি তেওঁ নিজৰ জীৱনৰ এটি ঘটনা বৰ্ণনা কৰে। এদিন ৰাতি তেওঁৰ এগৰাকী ক্লায়েণ্টৰ ফোন অহাত ঘৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা হৈছিল, কিন্তু কিছু সময়ৰ পিছত যেতিয়া তেওঁৰ অধিবক্তা স্বামীৰ ক্লায়েণ্টৰ ফোন আহিল, তেতিয়া তাক একেবাৰে স্বাভাৱিক বুলি ধৰি লোৱা হ'ল। আয়েশাই আঙুলিয়াই দিয়ে যে আজিও সমাজত মহিলাৰ পেছাক পুৰুষৰ পেছাৰ সমানে গুৰুত্ব দিয়া নহয়।
 
প্ৰযুক্তিৰ দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনৰ এই সময়ত আয়েশাৰ ব্যৱসায়িক দৃষ্টিভংগী AI (কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা)ৰ সৈতেও জড়িত হৈ পৰিছে। তেওঁৰ মতে, AI-ক লৈ ভয় খোৱাৰ কোনো কাৰণ নাই। তেওঁ নিজৰ ভাতৃৰ এষাৰ কথা দোহাৰে, ''AI-এ আপোনাৰ চাকৰি কাঢ়ি নিব নোৱাৰে, কিন্তু যিসকল লোকে AI ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ জানিব, তেওঁলোকেহে আপোনাৰ স্থান ল'ব।" তেওঁৰ মতে, ভৱিষ্যতৰ ব্যৱসায়িক সফলতাৰ ভেটি প্ৰযুক্তিৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতাত নহয়, ইয়াক বুজি পোৱা আৰু নিজৰ কামত একত্ৰিত কৰাত নিহিত হৈ আছে।
 
নতুন প্ৰজন্ম (Gen Z)ৰ কৰ্মসংস্কৃতিৰ প্ৰতিও তেওঁৰ দৃষ্টিভংগী অতি সন্তুলিত। তেওঁ বিশ্বাস কৰে যে এই প্ৰজন্মই নিজৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ জানে আৰু No ক'বলৈ শিকিছে। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁৰ টিমৰ এজন নতুন কৰ্মচাৰীয়ে কাম পোৱাৰ পিছত গোটেই দিনটো সন্ধানহীন হৈ থকাৰ পিছদিনা জনাইছিল যে তেওঁ শুই গৈছিল!

ইয়াৰ পিছতো আয়েশাই ভাবে যে Gen Z অত্যন্ত প্ৰতিভাশালী আৰু নতুন চিন্তাধাৰাৰ প্ৰজন্ম, মাথোঁ তেওঁলোকক সঠিক দিশ আৰু দায়িত্ববোধৰ প্ৰয়োজন। অৱশ্যে, নতুন প্ৰজন্ম ক্ৰমান্বয়ে নিজৰ ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ শিপাৰ পৰা আঁতৰি যোৱাটোক লৈ তেওঁ চিন্তিত (উদাহৰণস্বৰূপে তেওঁৰ এগৰাকী ইণ্টাৰ্নে 'দেৱনাগৰী' শব্দটোৰ অৰ্থই নাজানিছিল)।
 
আয়েশাৰ এই বহুমুখী চিন্তাধাৰাৰ বাবেই তেওঁৰ ব্যৱসায় আৰু শ্বায়েৰী ইটোৰ পৰা সিটো কেতিয়াও আঁতৰি যোৱা নাই। অনুষ্ঠানৰ শেষত তেওঁ নিজৰ গজল আৰু শ্বায়েৰীৰ জৰিয়তে মহিলাৰ স্বাধীন চিন্তা আৰু স্বাৱলম্বনৰ কথা তুলি ধৰে। তেওঁৰ "মহব্বত মহব্বত আম্মা যাইয়ে, জৰুৰত-ৱৰুৰত আম্মা যাইয়ে..." আৰু "য়ে ঔৰত কী নজৰে হ্যেঁ, চব জানতী..." আদি শ্বায়েৰীবোৰে শ্ৰোতাসকলক আপ্লুত কৰে।
 
যুৱতীসকললৈ আয়েশাৰ বাৰ্তা অতি স্পষ্ট- "নিজৰ ক্ষমতাৰ ওপৰত বিশ্বাস ৰাখক, অনবৰতে শিকি থাকক, নিজৰ মাত মাতিবলৈ শিকক আৰু নিজৰ সপোনৰ বাবে সময় উলিয়াওক।" তেওঁৰ মতে সফলতা কেৱল ডিগ্ৰী বা চাকৰিৰ দ্বাৰাই নহয়। নিৰন্তৰ শিক্ষণ, পৰিৱৰ্তিত প্ৰযুক্তিৰ সৈতে খাপ খুৱাই লোৱা, এটা শক্তিশালী নেটৱৰ্ক গঢ়ি তোলা, সঠিক মানুহৰ সৈতে সহযোগিতা কৰা আৰু নিজৰ ক্ষমতাত বিশ্বাস কৰা আদিয়েই ব্যক্তিক দীৰ্ঘম্যাদীভাৱে আগুৱাই লৈ যায়।
 
আয়েশা আয়ুবৰ কাহিনীটো কেৱল এগৰাকী চাকৰিয়াল মহিলা উদ্যোগী হোৱাৰ সাধাৰণ কাহিনী নহয়। এয়া এনে এক ব্যৱসায়িক দৰ্শনৰ কাহিনী য'ত প্ৰতিযোগিতাৰ লগতে সহযোগিতাও সমানেই জৰুৰী। ডিজিটেল মাৰ্কেটিঙৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা তেওঁৰ যাত্ৰাই সৰু ব্যৱসায়ীক সুযোগ দিয়া, মহিলাসকলক একেলগ কৰা আৰু প্ৰযুক্তিক আঁকোৱালি লোৱালৈকে এক বিশাল পৰিসৰ সাঙুৰি লৈছে। তেওঁৰ বাবে ব্যৱসায়ৰ অৰ্থ কেৱল ধন ঘটা নহয়, বৰং এনে এক পৰিৱেশ গঢ়ি তোলা য'ত এজনৰ সফলতাই আনজনৰ বাবে সুযোগৰ দুৱাৰ মুকলি কৰে। আৰু এই চিন্তাধাৰায়েই তেওঁক আন সকলোতকৈ পৃথক আৰু অনন্য কৰি তুলিছে।