নতুন দিল্লী
'ডিজিটেল ফাৰ্ষ্ট, গ্ৰাহক ফাৰ্ষ্ট, দেশ সদায় আগত’ এই নীতিকে মূল আধাৰ হিচাপে লৈ ষ্টেট বেংক অৱ ইণ্ডিয়া (এছবিআই)এ ব্যৱসায়িক বিকাশৰ দিশত আগবাঢ়িছে বুলি দেশৰ সৰ্ববৃহৎ ঋণদাতা বেংকটোৰ অধ্যক্ষ চি এছ ছেট্টীয়ে কয়।
পিটিআইৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত ছেট্টীয়ে কয় যে, যোৱা দুটা বছৰত বেংকটোৰ মূল গুৰুত্ব আছিল মূলধনৰ ভিত্তি অধিক শক্তিশালী কৰা, বিত্তীয় খণ্ডত এছবিআইৰ ভূমিকা অধিক গভীৰ কৰা আৰু অধিক ডিজিটেল তথা গ্ৰাহককেন্দ্ৰিক বেংকিং ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা।
নিজৰ কাৰ্যকালৰ কথা উল্লেখ কৰি ছেট্টীয়ে কয় যে, তেওঁৰ নেতৃত্বত বেংকে নিৰ্ধাৰণ কৰা কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য ইতিমধ্যে পূৰণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত মূলধন বৃদ্ধি, এছবিআই মিউচুৱেল ফাণ্ডৰ তালিকাভুক্তি আৰু য়েছ বেংকৰ সংকট মোকাবিলাত বেংকটোৱে গ্ৰহণ কৰা কৌশলগত ভূমিকা অন্যতম।
যোৱা মাহত দুবছৰীয়া কাৰ্যকাল সম্পূৰ্ণ কৰা ছেট্টীয়ে কয়, “এইবোৰেই মোৰ কাৰ্যকালৰ আটাইতকৈ দৃশ্যমান সফলতা।"
অৱশ্যে, তেওঁৰ মতে বেংকৰ ভিতৰত চলি থকা অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তনসমূহ বাহ্যিকভাৱে বিশেষ দৃশ্যমান নহ’লেও দীৰ্ঘম্যাদীভাৱে এছবিআইৰ লগতে সমগ্ৰ বেংকিং উদ্যোগটোক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিব।
এই পৰিৱৰ্তনৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে ‘ডিজিটেল ফাৰ্ষ্ট’ বা ডিজিটেলক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া ব্যৱস্থা। ছেট্টীৰ মতে, ভাৰতত ডিজিটেল পেমেণ্টৰ দ্ৰুত বিস্তাৰে প্ৰমাণ কৰিছে যে, প্ৰযুক্তিয়ে মানুহৰ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে সম্পৰ্ক আৰু লেনদেনৰ ধৰণত মৌলিক পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰে।
তেওঁ কয় যে, একেধৰণৰ ডিজিটেল দৃষ্টিভংগী বেংকিং খণ্ডৰ প্ৰতিটো স্তৰলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ’ব লাগিব।
অৱশ্যে ডিজিটেলক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া বেংকিং ব্যৱস্থাৰ নামত গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ যাতে ক্ষতিগ্ৰস্ত নহয়, সেইটো নিশ্চিত কৰাটোও সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি তেওঁ উল্লেখ কৰে। ডিজিটেল লেনদেনৰ সময়ত গ্ৰাহকক সুৰক্ষা দিয়াৰ লগতে বিত্তীয় আৰু ডিজিটেল সাক্ষৰতা বৃদ্ধিৰ বাবেও বেংকসমূহে কাম কৰিব লাগিব বুলি তেওঁ কয়।
তেওঁৰ মতে, বেংকিং ব্যৱস্থাৰ বৃহত্তৰ লক্ষ্য কেৱল লেনদেনৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাথাকি গ্ৰাহকসকলক সুস্থ আৰু অৰ্থপূৰ্ণ জীৱিকা গঢ়ি তোলাত সহায় কৰা হোৱা উচিত।
তেওঁ কয়, “আমি কেৱল লেনদেনকেন্দ্ৰিক দৃষ্টিভংগীৰে আগবাঢ়িব নোৱাৰোঁ।” গ্ৰাহকৰ সৈতে দীৰ্ঘম্যাদী সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি ছেট্টীয়ে কয় যে, এই সম্পৰ্কভিত্তিক বেংকিং পদ্ধতি পৰম্পৰাগতভাৱে এছবিআইৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈশিষ্ট্য হৈ আহিছে।
তেওঁৰ মতে, এই সমগ্ৰ দৃষ্টিভংগীক ‘ডিজিটেল ফাৰ্ষ্ট, গ্ৰাহক ফাৰ্ষ্ট, দেশ সদায় আগত’ এই মূলমন্ত্ৰৰ জৰিয়তে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি। এই লক্ষ্য উচ্চাকাংক্ষী যেন লাগিব পাৰে বুলি স্বীকাৰ কৰিও ছেট্টীয়ে কয় যে, ইয়াক বাস্তৱায়িত কৰা সম্ভৱ।
তেওঁ কয় যে, যোৱা সাতটা দশকত এছবিআইয়ে প্ৰমাণ কৰিছে যে, দেশৰ এটা বৃহৎ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ বেংকে বাস্তৱ অৰ্থনীতিৰ বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে।
তেওঁ কয়, "আমি সেই যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিব বিচাৰোঁ।" অৰ্থাৎ এছবিআইৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত পৰম্পৰাগত সম্পৰ্কভিত্তিক বেংকিং ব্যৱস্থাৰ সৈতে ডিজিটেল উদ্ভাৱন আৰু অধিক বিস্তৃত উন্নয়নমূলক দায়বদ্ধতাৰ সমন্বয় ঘটোৱাৰ লক্ষ্য থাকিব।
ইফালে ছেট্টীয়ে কয় যে, বৰ্তমানৰ বিকাশৰ ধাৰা অব্যাহত থাকিলে ২০৩০ চনৰ ভিতৰত এছবিআইৰ মুঠ ব্যৱসায় প্ৰায় ২০০ লাখ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাব পাৰে। সেই বছৰতে বেংকটোৱে প্ৰতিষ্ঠাৰ ৭৫ বছৰ সম্পূৰ্ণ কৰি প্লেটিনাম জয়ন্তী উদযাপন কৰিব।
১৯৫৫ চনৰ ১ জুলাইত সংসদৰ এখন আইনৰ জৰিয়তে এছবিআইৰ জন্ম হৈছিল। এই আইনৰ জৰিয়তে ইম্পেৰিয়েল বেংক অৱ ইণ্ডিয়াৰ ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপো এছবিআইলৈ হস্তান্তৰৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।
দেশৰ সৰ্ববৃহৎ ঋণদাতা বেংকটোৱে যোৱা বিত্তীয় বৰ্ষৰ দ্বিতীয় ত্ৰৈমাসিকত ১০০ লাখ কোটি টকাৰ মুঠ ব্যৱসায়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটি অতিক্ৰম কৰিছিল। মুঠ ঋণ আৰু অগ্ৰিম ধনকে ধৰি হিচাপ কৰা এই ব্যৱসায়ৰ পৰিমাণ ২০২৬ চনৰ জুন মাহৰ শেষলৈ ১১০.০১ লাখ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে।
প্লেটিনাম জয়ন্তীৰ বছৰটোত বেংকে কোনো নিৰ্দিষ্ট লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰিছে নেকি বুলি সোধাত ছেট্টীয়ে কয় যে, তেনে কোনো আনুষ্ঠানিক লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হোৱা নাই। অৱশ্যে বৰ্তমানৰ বিকাশৰ ধাৰা অব্যাহত থাকিলে ২০৩০ চনৰ ভিতৰত এছবিআইৰ মুঠ ব্যৱসায় ১৭০-১৮০ লাখ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাব পাৰে আৰু সেয়া ২০০ লাখ কোটি টকালৈও উপনীত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।
ছেট্টীয়ে কয়, “আমাৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট মাইলৰ খুঁটি নিৰ্ধাৰণ কৰা নাই। কিন্তু বৰ্তমানৰ বিকাশৰ হাৰ বিবেচনা কৰিলে ১৭০-১৮০ লাখ কোটি টকাৰ ওচৰত উপনীত হ’ব পাৰোঁ, অথবা হয়তো ২০০ লাখ কোটি টকাৰ সীমাও অতিক্ৰম কৰিব পাৰোঁ। সেয়া হ’ব আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটি।"
