গাজীপুৰ-বাৰাণসীৰ সাংস্কৃতিক ভূমিৰ পৰা ওলাই অহা যুৱ শিল্পী মহম্মদ উচমান হাশ্বমীয়ে আজি তেওঁৰ জুট আৰ্ট পেইণ্টিং (মৰাপাটৰ শিল্পকলা)ৰ জৰিয়তে কেৱল জীৱিকা উপাৰ্জন কৰাই নহয়, বৰঞ্চ গংগা-যমুনা সংস্কৃতিৰ এক জীৱন্ত উদাহৰণ হৈ পৰিছে। হিন্দু দেৱ-দেৱীৰ মৰাপাটেৰে নিৰ্মিত তেওঁৰ শিল্পকৰ্মসমূহ দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত সমাদৃত হৈছে। গণেশ, শিৱ, কৃষ্ণ, দুৰ্গা, কালী আৰু কাশী বিশ্বনাথৰ পৰা আৰম্ভ কৰি গংগা ঘাটৰ দৃশ্যলৈকে— তেওঁৰ শিল্পই ধৰ্মীয় সীমা অতিক্ৰম কৰি এক উমৈহতীয়া সংস্কৃতিৰ ছবি দাঙি ধৰিছে। বিশেষ কথাটো হ’ল যে তেওঁৰ এই কামত ৪০ ৰ পৰা ৪৫ শতাংশ কাৰিকৰ হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ, যিসকলক তেওঁ নিজে প্ৰশিক্ষণ দি আত্মনিৰ্ভৰশীল কৰি তুলিছে।
মহম্মদ উচমান হাশ্বমীৰ শিল্পকলা
মহম্মদ উচমান হাশ্বমীয়ে বিশ্বাস কৰে যে কলাৰ কোনো ধৰ্ম নাই। তেওঁ কয় যে যদি তেওঁৰ হাতেৰে নিৰ্মিত গণেশ বা শিৱৰ মূৰ্তি কোনোবাৰ ঘৰত শ্ৰদ্ধাৰে স্থাপন কৰা হয়, তেন্তে সেয়া তেওঁৰ বাবে কেৱল ব্যৱসায় নহয়, বৰঞ্চ ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ সেৱাহে। তেওঁৰ ভাষাত, "আমাৰ এই কলা ঘৃণা বিয়পোৱাসকলৰ বাবে যোগ্যপ্ৰত্যুত্তৰ। যেতিয়া হিন্দু আৰু মুছলমানে একেলগে দেৱ-দেৱীৰ শিল্পকৃতি নিৰ্মাণ কৰে, তেতিয়া ই নিজেই এটা বাৰ্তা দিয়ে যে দেশৰ আচল শক্তি হ’ল ভাতৃত্ববোধ।"
মহম্মদ উচমান হাশ্বমীৰ শিল্পকলা
হাশ্বমীয়ে এতিয়ালৈকে ৩০০ ৰো অধিক যুৱক-যুৱতীক জুট আৰ্ট পেইণ্টিঙৰ প্ৰশিক্ষণ দিছে, যাৰ ভিতৰত বৃহৎ সংখ্যক হিন্দু যুৱকো আছে। তেওঁ বিচাৰে যে অধিক সংখ্যক লোকে এই কলা শিকক আৰু ভৰিৰ ওপৰত থিয় হওক। তেওঁৰ ওচৰত কাম কৰা কাৰিকৰসকলৰ বাবে ধৰ্ম বা জাতিৰ কোনো গুৰুত্ব নাই। তেওঁৰ কৰ্মশালাত সকলোৱে এটা পৰিয়ালৰ দৰে কাম কৰে। সেইবাবেই তেওঁৰ সৰু ষ্টুডিঅ’টো আজি সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছে।
কাম কৰি থকা মুহূৰ্তত
তেওঁৰ কলাৰ চাহিদা দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত বিভিন্ন ৰূপত দেখা যায়। মুম্বাইত গণেশ আৰু কৃষ্ণৰ জুট পেণ্টিংৰ চাহিদা বেছি, গুজৰাটত কৃষ্ণ ভক্তিৰ সৈতে জড়িত ডিজাইন পছন্দ কৰা হয়, আনহাতে কলকাতাত কালী আৰু দুৰ্গাৰ শিল্পকৃতিৰ চাহিদা বেছি। কাশীৰ পৱিত্ৰতা প্ৰদৰ্শন কৰি তেওঁ মৰাপাটেৰে কাশী বিশ্বনাথ আৰু গংগা ঘাটৰ যি চমকপ্ৰদ ছবি তৈয়াৰ কৰিছিল, সেয়া নিৰ্মাণ কৰিবলৈ তেওঁৰ গোটেই পৰিয়ালটোৰ প্ৰায় এমাহ সময় লাগিছিল। এই কৃতিটো আজিও তেওঁৰ সংগ্ৰহৰ গৌৰৱ হৈ আছে।
জুট পেইণ্টিঙৰ কামো মন্থৰ হৈ পৰিল। আৰ্থিক অনাটনে পৰিয়ালটোক ভাঙি পেলাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, কিন্তু উচমান হাশ্বমীয়ে সাহস হেৰুৱাই পেলোৱা নাছিল।
কেৱল অষ্টম শ্ৰেণীলৈকেহে পঢ়া উচমানৰ পঢ়াৰ ইচ্ছা আছিল, কিন্তু পাৰিবাৰিক দায়িত্বই তেওঁক অতি সোনকালেই কামৰ জগতলৈ লৈ আনিলে।
তেওঁ ২০ বছৰ বয়সৰ পৰাই জুট কলাক গুৰুত্বসহকাৰে লৈছিল। শিক্ষা আধৰুৱা হৈ থকাৰ বাবে তেওঁৰ কোনো আক্ষেপ নাই। তেওঁ কয়, "পৰিস্থিতিয়ে যি শিকাইছে, সেয়াই মোৰ আচল ডিগ্ৰী।"
প্ৰশিক্ষণ লোৱা মুহূৰ্তত আই-মাতৃসকল
আৰম্ভণিৰ পৰ্যায়ত তেওঁৰ মৰাপাটৰ সামগ্ৰীসমূহ এজেণ্টৰ জৰিয়তে তুৰস্ক, ডুবাই আৰু ইটালীলৈ গৈছিল। বিদেশী বজাৰত তেওঁৰ শিল্প সমাদৃত হৈছিল, কিন্তু কিছুমান এজেণ্টৰ প্ৰৱঞ্চনাই তেওঁক ব্যাপক লোকচানৰ সন্মুখীন কৰাইছিল। সামগ্ৰী পঠিওৱা হৈছিল যদিও তাৰ মূল্য পোৱা নাছিল।
ইয়াৰ ফলত পৰিয়ালটোৰ আৰ্থিক অৱস্থা অধিক শোচনীয় হৈ পৰিছিল। এই সময়ছোৱা তেওঁৰ বাবে আটাইতকৈ কঠিন আছিল। কিন্তু তেওঁ হাৰ মনা নাছিল। দিন-ৰাতি একাকাৰ কৰি পৰিশ্ৰম কৰিলে, নতুন ডিজাইন তৈয়াৰ কৰিলে আৰু বজাৰত নিজৰ চিনাকি পুনৰ গঢ়ি তুলিলে।
তেওঁলোকৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফল তেওঁলোকে পাইছিল। উন্নত আৰু আকৰ্ষণীয় ডিজাইনৰ বাবে বজাৰত তেওঁলোকৰ চাহিদা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে। আজি তেওঁৰ জুট আৰ্ট সামগ্ৰীৰ নয়ডা, দিল্লী আৰু চেন্নাইৰ দৰে ডাঙৰ চহৰত যথেষ্ট চাহিদা আছে। বেংকৰ পৰা ঋণ লৈ তেওঁ পুনৰ ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰে। আধুনিক যন্ত্ৰপাতি আৰু উন্নত কেঁচামালৰ সহায়ত তেওঁ উৎপাদন ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে।
আজি তেওঁৰ ব্যৱসায় দ্ৰুত গতিত আগবাঢ়িছে। তেওঁৰ কৰ্মশালাত কেইবাজনো কাৰিকৰ আছে, য'ত বহুতো যুৱক-যুৱতীক তেওঁ নিজেই প্ৰশিক্ষণ দিছে। তেওঁৰ লক্ষ্য কেৱল ব্যৱসায় বৃদ্ধি কৰাই নহয়, বৰঞ্চ এই কলাক এক আন্দোলনৰ ৰূপ দিয়া, যাতে নিবনুৱা যুৱক-যুৱতীসকলে মৰ্যাদাপূৰ্ণ সংস্থাপন লাভ কৰিব পাৰে।
মহম্মদ উচমান হাশ্বমীৰ কাহিনী কেৱল এজন শিল্পীৰ সফলতাৰ কাহিনী নহয়, বৰঞ্চ ই সেই ভাৰতৰ কাহিনী যিয়ে বৈচিত্ৰ্যৰ মাজত ঐক্যৰ নিদৰ্শন দাঙি ধৰে। মৰাপাটৰ আঁহৰ পৰা নিৰ্মিত তেওঁৰ শিল্পকৰ্মসমূহে এই বাৰ্তা দিয়ে যে সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আৰু উমৈহতীয়া পৰম্পৰাসমূহ কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট সম্প্ৰদায়ৰ নহয়, বৰঞ্চ সমগ্ৰ দেশৰ সম্পদ।
যেতিয়া এজন মুছলমান শিল্পীয়ে তেওঁৰ হিন্দু সতীৰ্থৰ সৈতে বহি গণেশ আৰু শিৱৰ প্ৰতিমা তৈয়াৰ কৰে আৰু সেই শিল্পকৃতিয়ে কোনো মন্দিৰ বা ঘৰৰ শোভা বঢ়ায়, তেতিয়া সেয়া কেৱল কলা হৈ নাথাকে, বৰঞ্চ সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ এক জীৱন্ত প্ৰতীক হৈ পৰে।
আৰ্থিক সংকট, প্ৰৱঞ্চনা, আধৰুৱা শিক্ষা আৰু সম্পদৰ অভাৱৰ দৰে অসংখ্য প্ৰত্যাহ্বানৰ মাজতো মহম্মদ উচমান হাশ্বমীয়ে প্ৰমাণ কৰি দিছে যে আগ্ৰহ আৰু পৰিশ্ৰমেৰে যিকোনো পৰিস্থিতি সলনি কৰিব পাৰি। তেওঁৰ জুট কলা আজি ঘৃণাৰ দেৱালৰ বিৰুদ্ধে এক শক্তিশালী সেতুৰ দৰে কাম কৰিছে, যিয়ে সমাজক একগোট কৰে, শক্তিশালী কৰে আৰু ভাৰতৰ উমৈহতীয়া সংস্কৃতিক এক নতুন শিখৰলৈ লৈ যায়।
.webp "ৰমজানৰ আগমনত ব্যস্ত গ্ৰাহক-বিক্রেতা")
.webp)
