তেওঁক এই ডক্টৰেট উপাধি ছৌদি আৰৱৰ অত্যন্ত সন্মানীয় আৰু অগ্ৰণী পাব্লিক ৰিচাৰ্ছ প্ৰতিষ্ঠান কিং আব্দুল আজিজ ইউনিভাৰ্চিটিৰ পৰা প্ৰদান কৰা হৈছে। জেদ্দাত অৱস্থিত এই বিশ্ববিদ্যালয়ে তেওঁক 'ফাৰ্ষ্ট ক্লাছ ডিষ্টিংচন' আৰু শ্ৰেষ্ঠ সন্মানেৰে এই ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে, যাক শিক্ষা জগতত শৈক্ষিক সফলতাৰ সৰ্বোচ্চ আৰু শ্ৰেষ্ঠ কৃতিত্ব বুলি গণ্য কৰা হয়।
শ্বেখ আহমেদ বিন তালিব হামিদ ছৌদি আৰৱৰ এজন অত্যন্ত সন্মানীয় পণ্ডিত, ইছলামিক আইনবিদ আৰু এজন শ্ৰেষ্ঠ কাৰী (কোৰান পাঠ কৰোঁতা)। তেওঁ বহু বছৰ ধৰি মদিনাৰ পৱিত্ৰ মছজিদত ইমাম আৰু খতিব (উপদেশক) হিচাপে নিজৰ সেৱা আগবঢ়াই আহিছিল। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মুছলমানসকলে তেওঁৰ সুমধুৰ কণ্ঠত কোৰানৰ তিলাৱত শুনিবলৈ আৰু তেওঁৰ নেতৃত্বত নামাজ পঢ়িবলৈ আগ্ৰহেৰে বাট চাই ৰৈছিল।
১৯৮১ চনত (হিজৰী কেলেণ্ডাৰ অনুসৰি ১৪০১ চনত) ৰিয়াদ চহৰত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ সম্পূৰ্ণ নাম হৈছে শ্বেখ আহমেদ তালিব বিন আব্দুল হামিদ বিন মুজফ্ফৰ খান। সৰুৰে পৰাই তেওঁ এক অত্যন্ত সুকীয়া আধ্যাত্মিক আৰু শৈক্ষিক পৰিৱেশত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।
শ্বেখ আহমেদ বিন তালিব হামিদ
তেওঁৰ ককাক (মাকৰ দেউতাক) শ্বেখ আব্দুল মজিদ বিন হাছান জাবৰ্তীও মছজিদ-এ-নৱৱীৰ এজন বিখ্যাত ইমাম আছিল। তেওঁৰ ককাদেউতাকে মাত্ৰ ১৬ বছৰ বয়সতে নিজৰ মূল দেশ ইৰিট্ৰিয়া আৰু ইথিওপিয়াৰ পৰা হিজৰত কৰি ছৌদি আৰৱলৈ আহিছিল। শৈশৱত শ্বেখ আহমেদে তেওঁৰ ককাকৰ সৈতে মদিনাত অনুষ্ঠিত হোৱা জ্ঞানৰ চৰ্চা আৰু পণ্ডিতসকলৰ বৈঠকত নিয়মীয়াকৈ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই পৰিৱেশেই তেওঁৰ অন্তৰত জ্ঞানৰ এনে এক বন্তি জ্বলাইছিল যি আজি এই পৰ্যায়ত উপনীত হৈছে।
তেওঁ অতি কম বয়সতে পৱিত্ৰ কোৰান সম্পূৰ্ণৰূপে মুখস্থ কৰি লৈছিল অৰ্থাৎ তেওঁ ‘হাফিজ-এ-কোৰান’ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ লগতে, কোৰানৰ সঠিক পাঠৰ বাবে তেওঁ বহুকেইজন বিশিষ্ট উলেমাৰ পৰা অনুমতি আৰু প্ৰমাণপত্ৰ লাভ কৰিছিল।
বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পিছত তেওঁ ৰিয়াদৰ প্ৰসিদ্ধ ইমাম মহম্মদ ইবনে ছৌদ ইছলামিক ইউনিভাৰ্চিটিৰ ছৰিয়া ফেকাল্টিৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ হায়াৰ ইনষ্টিটিউট অৱ জুডিছিয়েৰীৰ পৰা তুলনামূলক ন্যায়শাস্ত্ৰ (ফিকহ আল মুকাৰন) বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে। নিজৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষা নিৰন্তৰভাৱে আগবঢ়াই নি তেওঁ কিং আব্দুল আজিজ ইউনিভাৰ্চিটিৰ পৰা গৱেষণা সম্পূৰ্ণ কৰে আৰু এতিয়া আনুষ্ঠানিকভাৱে তেওঁ এজন ‘ডক্টৰ’ হৈ পৰিছে।
শ্বেখ আহমেদ বিন তালিব হামিদৰ জীৱনত ২০১৩ চনটো (হিজৰী চন ১৪৩৪) এক বৃহৎ মাইলৰ খুঁটি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। সেই বছৰ পৱিত্ৰ ৰমজান মাহত তেওঁক মছজিদ-এ-নৱৱীত তৰাৱীহ আৰু তহজ্জুদৰ নামাজৰ নেতৃত্ব দিয়াৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছিল।
তেওঁৰ অসাধাৰণ যোগ্যতাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সেই বছৰেই তেওঁক মছজিদৰ নিয়মীয়া আৰু স্থায়ী ইমাম হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। তাৰ পিছৰে পৰা তেওঁ তাত ধাৰাবাহিকভাৱে নামাজ পঢ়াই আহিছিল আৰু নিজৰ খুতবাৰ জৰিয়তে মানুহক ধৰ্মৰ সঠিক পথ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। নামাজ পঢ়োৱাৰ লগতে তেওঁ ছৌদি আৰৱৰ বিভিন্ন শৈক্ষিক আৰু ধৰ্মীয় কাম-কাজতো সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত আছিল। তেওঁৰ মূল কাম ইছলামিক আইন আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল।
কিন্তু ২০২৫ চনৰ মে’ মাহত মছজিদ-এ-নৱৱীৰ ইমামসকলৰ তালিকাৰ পৰা তেওঁৰ নাম হঠাৎ নোহোৱা হৈ যোৱাৰ পিছত বিভিন্ন ধৰণৰ চৰ্চা আৰম্ভ হৈছিল। ২০২৫ চনৰ ৰমজানৰ অন্তিম দহ দিনত নামাজ পঢ়োৱা ইমামসকলৰ আনুষ্ঠানিক তালিকাত তেওঁৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত নাছিল।
ছৌদি আৰৱৰ হৰমেইন প্ৰেচিডেন্সিয়ে এই পৰিৱৰ্তনক লৈ কোনো পোনপটীয়া বা বিতং ৰাজহুৱা বিবৃতি প্ৰদান কৰা নাছিল। ছৌদি আৰৱৰ এই ধৰ্মীয় প্ৰশাসনে পৰম্পৰাগতভাৱে ইমামসকলৰ নিযুক্তি বা বিদায়ৰ বিষয়টো অত্যন্ত গোপনীয়ভাৱে ৰাখে আৰু কেতিয়াও কোনো আনুষ্ঠানিক স্পষ্টীকৰণ নিদিয়ে।
এই কথা তেতিয়া সম্পূৰ্ণৰূপে নিশ্চিত হৈছিল যেতিয়া ধৰ্মীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে হজ অপাৰেচন আৰম্ভ কৰিছিল। এই আনুষ্ঠানিক নথিপত্ৰত মছজিদ-এ-নৱৱীৰ বাবে সদায়ৰ দৰে ১১ জন ইমামৰ সলনি মাত্ৰ ১০ জন ইমামৰ তালিকা প্ৰকাশ পাইছিল।
এই তালিকাৰ পৰা শ্বেখ আহমেদৰ নাম সম্পূৰ্ণৰূপে নোহোৱা হৈ গৈছিল, যিয়ে কোনো ধৰণৰ হুলস্থুল নোহোৱাকৈয়ে তেওঁৰ বিদায়ত মোহৰ মাৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ এতিয়া মছজিদৰ আনুষ্ঠানিক পদত নাই, তথাপি তেওঁৰ গুণমুগ্ধ আৰু অনুৰাগীসকলে আজিও তেওঁক অতি শ্ৰদ্ধাৰে সোঁৱৰে। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মদীনা দৰ্শন কৰিবলৈ যোৱা তীৰ্থযাত্ৰী আৰু স্থানীয় নামাজীসকলে এক শূন্যতা অনুভৱ কৰে, কিয়নো তেওঁৰ খুতবাৰ সৈতে মানুহৰ এক গভীৰ আধ্যাত্মিক সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠিছিল।
শ্বেখ আহমেদ বিন তালিব হামিদ
শ্বেখ আহমেদ বিন তালিব হামিদৰ এই নতুন সফলতা আজিৰ যুৱ প্ৰজন্মৰ বাবে এক মহান আদৰ্শ। এই কাহিনীয়ে আমাক শিকায় যে মানুহৰ বাবে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰু আগুৱাই যাবলৈ কোনো বয়সৰ সীমা নাথাকে। বিশ্বৰ সৰ্বোচ্চ পৱিত্ৰ আৰু মৰ্যাদাপূৰ্ণ পদবীত থকাৰ পিছতো নিজৰ শিক্ষা অব্যাহত ৰখা আৰু শৈক্ষিক জগতৰ সৰ্বোচ্চ শিখৰ স্পৰ্শ কৰাটোৱে প্ৰমাণ কৰে যে তেওঁ জ্ঞানৰ প্ৰতি কিমান সমৰ্পিত।
আজি যেতিয়া এই খবৰটো বিশ্বৰ সন্মুখলৈ আহিছে, ছ’চিয়েল মিডিয়াৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সকলোতে মানুহে তেওঁৰ এই উদ্যমক ছালাম জনাইছে। ইছলামতো জ্ঞান আহৰণ কৰাক সৰ্বোচ্চ মৰ্যাদা দিয়া হৈছে আৰু শ্বেখ আহমেদে ইয়াক বাস্তৱত ৰূপায়িত কৰি সমগ্ৰ বিশ্বৰ সন্মুখত এক উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছে।
কিং আব্দুল আজিজ ইউনিভাৰ্চিটিৰ পৰা লাভ কৰা এই পিএইচডি ডিগ্ৰী এই কথাৰো প্ৰমাণ যে ছৌদি আৰৱৰ ধৰ্মীয় নেতৃত্বত কেৱল পৰম্পৰাগত জ্ঞানেই নহয়, বৰং আধুনিক গৱেষণা আৰু উচ্চ শিক্ষাকো অত্যন্ত গুৰুত্ব দিয়া হয়।
মক্কা আৰু মদিনাৰ ইমামসকলৰ নিৰ্বাচন এক অত্যন্ত কঠোৰ আৰু স্বচ্ছ প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে হয়, য’ত ধৰ্মীয় বুজাবুজিৰ লগতে ব্যক্তিৰ শৈক্ষিক অৰ্হতাও বিচাৰ কৰা হয়। শ্বেখ আহমেদ বিন তালিব হামিদৰ এই ডক্টৰেট উপাধি সমগ্ৰ বিশ্বৰ সেইসকল লোকৰ বাবে এক যোগ্য উত্তৰ, যিসকলে ভাবে যে ধৰ্মীয় গুৰুসকল আধুনিক শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ পৰা আঁতৰত থাকে। তেওঁৰ এই সফলতাই অনাগত প্ৰজন্মক চিৰদিন অনুপ্ৰাণিত কৰি থাকিব।
