ৱাশ্বিংটন ডিচি
আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে মঙলবাৰে ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে জন্মসূত্ৰে নাগৰিকত্ব (birthright citizenship) সীমিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে জাৰি কৰা কাৰ্যবাহী নিৰ্দেশ বাতিল কৰি এক ঐতিহাসিক ৰায়দান কৰে। অভিবাসন নীতি আৰু সাংবিধানিক আইনৰ ক্ষেত্ৰত সুদূৰপ্ৰসাৰী প্ৰভাৱ পেলোৱা এই ৰায়ত ন্যায়ালয়ে পুনৰ নিশ্চিত কৰে যে আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ ১৪ সংখ্যক সংশোধনীৰ দীৰ্ঘদিনীয়া ব্যাখ্যা অনুসৰি আমেৰিকাৰ মাটিত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰায় সকলো শিশুৱেই আমেৰিকাৰ নাগৰিকত্ব লাভ কৰে।
২০২৫ চনৰ জানুৱাৰীত পুনৰ দায়িত্ব গ্ৰহণৰ প্ৰথম দিনাই ট্ৰাম্পে এই কাৰ্যবাহী নিৰ্দেশত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। এই নিৰ্দেশ অনুসৰি, যদি কোনো শিশুৰ পিতৃ-মাতৃ আমেৰিকাত অবৈধভাৱে বাস কৰি থাকে বা অস্থায়ী ভিছাত দেশখনত অৱস্থান কৰে, তেন্তে সেই শিশুৱে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে আমেৰিকাৰ নাগৰিকত্ব লাভ নকৰে। এই ব্যৱস্থাৰ ফলত কমেও এজন অভিভাৱক আমেৰিকাৰ নাগৰিক বা বৈধ স্থায়ী বাসিন্দা হ’লেহে শিশুৱে নাগৰিকত্ব লাভ কৰিব পাৰিলেহেঁতেন।
ট্ৰাম্পৰ অভিবাসন নীতিক এক ডাঙৰ আঘাত হিচাপে গণ্য কৰা এই ৰায়ত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ৬-৩ সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰে নিম্ন আদালতৰ সেই আদেশ বহাল ৰাখে, যিয়ে কাৰ্যবাহী নিৰ্দেশটো কাৰ্যকৰী হোৱাত বাধা আৰোপ কৰিছিল।
ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰাম্পে বহুদিন ধৰি যুক্তি দি আহিছে যে জন্মসূত্ৰে নাগৰিকত্বৰ বৰ্তমানৰ ব্যাখ্যাই আমেৰিকাৰ অভিবাসন ব্যৱস্থাৰ অপব্যৱহাৰক উৎসাহিত কৰে। আনহাতে সমালোচকসকলে তেওঁৰ প্ৰশাসনৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক অভিবাসন নীতি অনুসৰণ কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি আহিছে।
এই গোচৰৰ মূল বিষয় আছিল আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ ১৪ সংখ্যক সংশোধনীৰ ‘Citizenship Clause’, য’ত উল্লেখ আছে — "আমেৰিকাত জন্মগ্ৰহণ কৰা বা নাগৰিকত্ব লাভ কৰা আৰু ইয়াৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ অধীনত থকা সকলো ব্যক্তি আমেৰিকাৰ নাগৰিক।"
দেড় শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি এই বিধানৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, সীমিত ব্যতিক্ৰম — যেনে বিদেশী কূটনীতিবিদ বা শত্ৰুপক্ষৰ অধিকৃত বাহিনীৰ সন্তান — বাদে পিতৃ-মাতৃৰ অভিবাসন স্থিতি নিৰ্বিশেষে আমেৰিকাত জন্মগ্ৰহণ কৰা সকলো শিশুৱেই নাগৰিকত্ব লাভ কৰি আহিছে।
ট্ৰাম্প প্ৰশাসনে অৱশ্যে ‘ইয়াৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ অধীনত’ বাক্যাংশটোৰ অধিক সংকীৰ্ণ ব্যাখ্যা আগবঢ়াই কয় যে অবৈধভাৱে দেশখনত থকা অথবা শিক্ষাৰ্থী, কৰ্মসংস্থাপন বা অন্যান্য অস্থায়ী ভিছাত বাস কৰা লোকৰ সন্তানসকলক এই অধিকাৰৰ পৰা বাদ দিয়া উচিত।
চৰকাৰৰ অধিবক্তাসকলে যুক্তি দিয়ে যে নাগৰিকত্ব কেৱল সেইসকল লোকৰ সন্তানলৈ সীমাবদ্ধ হ’ব লাগে, যিসকলৰ ‘প্ৰাথমিক আনুগত্য’ আমেৰিকাৰ প্ৰতি। তেওঁলোকৰ মতে, বৈধ আৰু স্থায়ীভাৱে আমেৰিকাত বসবাস কৰাৰ জৰিয়তেই এই আনুগত্য প্ৰতিষ্ঠিত হয়।
আদালতৰ শুনানিৰ সময়ত আমেৰিকাৰ ছলিচিটৰ জেনেৰেল ডি জন ছাউৱাৰে চৰকাৰৰ স্থিতি সমৰ্থন কৰি কয় যে ১৪ সংখ্যক সংশোধনীৰ ‘Citizenship Clause’ মূলতঃ দাসত্বৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰা কৃষ্ণাংগ লোক আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক নাগৰিকত্ব প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যেই প্ৰণয়ন কৰা হৈছিল।
ছাউৱাৰে তথাকথিত ‘birth tourism’ বা সন্তানৰ নাগৰিকত্ব লাভৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী নাগৰিকসকলৰ আমেৰিকা ভ্ৰমণ বৃদ্ধিৰ বিষয়টোও উত্থাপন কৰে। তেওঁৰ দাবী আছিল, বহু বিদেশী নাগৰিকে কেৱল সন্তানৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিকত্ব নিশ্চিত কৰিবলৈ দেশখনলৈ আহে। কিন্তু ন্যায়াধীশসকলৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰত তেওঁ স্বীকাৰ কৰে যে এই প্ৰথাৰ ব্যাপকতা প্ৰমাণ কৰিব পৰাকৈ কোনো নিৰ্দিষ্ট পৰিসংখ্যা চৰকাৰৰ হাতত নাই।
আনহাতে, আবেদনকাৰীসকলে যুক্তি দিয়ে যে আমেৰিকাৰ সংবিধান, দীৰ্ঘদিনীয়া আইনী নজিৰ আৰু এশ বছৰতকৈও অধিক সময়ৰ ন্যায়িক ব্যাখ্যাই স্পষ্টভাৱে জন্মসূত্ৰে নাগৰিকত্বৰ অধিকাৰক সমৰ্থন কৰে।
এই গোচৰটো নিউ হেম্পশ্বায়াৰত কিছুমান পিতৃ-মাতৃ আৰু শিশুৱে দাখিল কৰা এক মোকৰ্দমাৰ জৰিয়তে উচ্চতম ন্যায়ালয়লৈ আহিছিল। তেওঁলোকৰ যুক্তি আছিল, কাৰ্যবাহী নিৰ্দেশটো কাৰ্যকৰী হ’লে তেওঁলোকৰ নাগৰিকত্বৰ অধিকাৰ বিপন্ন হ’ব।
আইন বিশেষজ্ঞসকলে আগতেই সতৰ্ক কৰিছিল যে ট্ৰাম্পৰ এই নিৰ্দেশৰ সুদূৰপ্ৰসাৰী প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। কিছুমান অনুমান অনুসৰি, বছৰি আমেৰিকাত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰায় ২.৫ লাখ শিশু ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হ’ব পাৰিলেহেঁতেন। লগতে লাখ লাখ পৰিয়ালক তেওঁলোকৰ নৱজাতকৰ নাগৰিকত্বৰ যোগ্যতা প্ৰমাণ কৰিবলৈ বাধ্য হ’বলগীয়া হোৱাৰ আশংকা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।
এই গোচৰটোৱে বিশেষ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল কাৰণ ট্ৰাম্প কাৰ্যৰত অৱস্থাত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ মৌখিক শুনানিত উপস্থিত থকা প্ৰথমজন আমেৰিকান ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ শুনানি আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত আদালতত উপস্থিত আছিল যদিও কাৰ্যবিধি সমাপ্ত হোৱাৰ পূৰ্বেই আদালত ত্যাগ কৰে।
এই ৰায়ক ট্ৰাম্পৰ অভিবাসন কাৰ্যসূচীৰ ক্ষেত্ৰত এক বিৰল বাধা হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। তেওঁ পুনৰ ক্ষমতালৈ অহাৰ পিছত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ৰক্ষণশীল সংখ্যাগৰিষ্ঠ বিচাৰপতিসকলে অভিবাসন-সম্পৰ্কীয় একাধিক বিতৰ্কত তেওঁৰ প্ৰশাসনৰ পক্ষত ৰায় দিছিল।
ইয়াৰ লগতে চলিত বৰ্ষত এইটো দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়ে ট্ৰাম্পৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নীতিগত পদক্ষেপ বাতিল কৰিলে। ইয়াৰ পূৰ্বে ফেব্ৰুৱাৰী মাহত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ব্যাপক বৈশ্বিক শুল্ক (global tariffs) আৰোপৰ নীতিও বাতিল কৰিছিল, যাক তেওঁৰ প্ৰশাসনৰ বাবে আন এক উল্লেখযোগ্য আঘাত হিচাপে ধৰা হৈছিল।
