শীৰ্ষ নেতৃত্বৰ মাজত ক্ৰমবৰ্ধমান যোগাযোগ
২০০০ চনৰ পিছৰে পৰা দুয়োপক্ষৰ তৰফৰ পৰা আঠজনতকৈ অধিক ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান আৰু চৰকাৰ প্ৰধানৰ ভ্ৰমণ সম্পন্ন হৈছে। এই ধাৰাবাহিকতাই দুয়োখন দেশৰ মাজত বৃদ্ধি পোৱা পাৰস্পৰিক বিশ্বাস আৰু কূটনৈতিক গভীৰতাক স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত কৰে। ইণ্ডোনেছিয়াৰ ফালৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰপতি আব্দুৰ ৰহমান ৱাহিদ, ৰাষ্ট্ৰপতি মেগাৱতী সুকৰ্ণপুত্ৰী আৰু ৰাষ্ট্ৰপতি ছুচিলো বামবাং যুধোয়নোৱে বিভিন্ন সময়ত আনুষ্ঠানিকভাৱে ভাৰতৰ ভ্ৰমণ কৰিছে। আনহাতে, ভাৰতৰ তৰফৰ পৰাও প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে বালিত অনুষ্ঠিত ভাৰত-এছিয়ান (ASEAN) সন্মিলন আৰু বান্দুং সন্মিলনৰ ৫০ সংখ্যক বৰ্ষপূৰ্তিত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। বান্দুঙত ইণ্ডোনেছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীক সমগ্ৰ এছিয়াৰ হৈ ভাষণ দিয়াৰ এক বিশেষ সন্মান প্ৰদান কৰিছিল।
২০০৮ চনত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ইণ্ডোনেছিয়াৰ ৰাজকীয় ভ্ৰমণ কৰিছিল। সেই সময়ছোৱাত কৃষি সহযোগিতা আৰু যুৱ পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত দুখন গুৰুত্বপূৰ্ণ চুক্তিত স্বাক্ষৰ হৈছিল। ইয়াৰ পিছত ২০১১ চনত ৰাষ্ট্ৰপতি যুধোয়নোৱে ভাৰতৰ গণতন্ত্ৰ দিৱসৰ কাৰ্যসূচীত মুখ্য অতিথি হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰে। কূটনৈতিক পৰ্যায়তো দুয়োখন দেশৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰীৰ যুটীয়া অধ্যক্ষতাত এক যুটীয়া আয়োগৰ প্ৰক্ৰিয়া নিয়মীয়াকৈ চলি আছে।
গণতন্ত্ৰ দিৱসৰ ভ্ৰমণ আৰু ১৫ বিলিয়ন ডলাৰৰ বাণিজ্যিক চুক্তি
২০১১ চনত ৰাষ্ট্ৰপতি যুধোয়নোৰ ভাৰত ভ্ৰমণ কূটনৈতিকভাৱে অতি ঐতিহাসিক প্ৰমাণিত হয়। এই সময়ছোৱাত দুয়োখন চৰকাৰৰ মাজত মুঠ ১৬ খন দ্বি-পাক্ষিক চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰত্যাৰ্পণ চুক্তি, পাৰস্পৰিক আইনী সাহায্য চুক্তি আৰু মানি লণ্ডাৰিং ৰোধ কৰিবলৈ বিত্তীয় চোৰাংচোৱা তথ্য আদান-প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।
ইণ্ডোনেছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি প্রবোৱো ছুবিয়াণ্টো আৰু ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদী
ইয়াৰ উপৰি তেল, প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া উৎপাদন, বতৰ বিজ্ঞান, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি তথা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতাৰ বাবে বহুতো চুক্তি চূড়ান্ত কৰা হয়। এই ভ্ৰমণৰ সময়তে দুয়োখন দেশে 'দ্বি-পাক্ষিক ব্যাপক অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা চুক্তি' (CECA)-ৰ বাবে আলোচনা আৰম্ভ কৰিবলৈ সন্মত হয়। ভাৰতে ইণ্ডোনেছিয়াৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে 'টুৰিষ্ট ভিছা অন এৰাইভেল' সুবিধা প্ৰদানৰ এক বৃহৎ ঘোষণাও এই সময়তে কৰিছিল।
অৰ্থনৈতিক দিশত, এই ভ্ৰমণৰ সময়ত মুঠ ১৫ বিলিয়ন ডলাৰ মূল্যৰ ১৮ খন বৃহৎ বাণিজ্যিক চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰা হয়। এই চুক্তিসমূহৰ অধীনত ভাৰতীয় কোম্পানীসমূহে ইণ্ডোনেছিয়াত বিমানবন্দৰ, বন্দৰ, ৰে’লপথ, টোল ৰোড আৰু শক্তি প্ৰকল্প নিৰ্মাণ বা পৰিচালনাৰ বাবে বৃহৎ প্ৰকল্প লাভ কৰে। তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো বৃহৎ পৰিসৰত ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ পথ মুকলি হয়।
প্ৰতিৰক্ষা আৰু নিৰাপত্তাৰ ক্ষেত্ৰত বৰ্ধিত কৌশলগত অংশীদাৰিত্ব
ভাৰত আৰু ইণ্ডোনেছিয়াই ২০০১ চনত এক প্ৰতিৰক্ষা সহযোগিতা চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। দুয়োখন দেশৰ নৌসেনাই মালাক্কা জলপ্ৰণালীৰ মুখত নিয়মীয়াকৈ যুটীয়া সমন্বিত টহল (CORPAT)ৰ আয়োজন কৰে। দুয়োখন দেশৰ সামৰিক বিষয়াসকলে ইখনে সিখনৰ ষ্টাফ কলেজলৈ গৈ উচ্চ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।
ভাৰতীয় নৌসেনাৰ জাহাজ আৰু উপকূলৰক্ষী বাহিনীৰ জাহাজ নিয়মীয়াকৈ ইণ্ডোনেছিয়াৰ বন্দৰসমূহত উপস্থিত হোৱাটো দুয়োখন দেশৰ মাজত শক্তিশালী হৈ অহা সামৰিক সম্পৰ্কৰ প্ৰমাণ। ২০১২ চনত ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰীয়ে দ্বি-পাক্ষিক প্ৰতিৰক্ষা আলোচনাৰ অধীনত জাকাৰ্টা ভ্ৰমণ কৰিছিল।
এই সময়ছোৱাত যুটীয়া প্ৰতিৰক্ষা সহযোগিতা সমিতিৰ তৃতীয়খন বৈঠকো সফলতাৰে অনুষ্ঠিত হয়। দুয়োখন দেশৰ মাজত কয়লা, তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবে বিশেষভাৱে এক 'শক্তি মঞ্চ' আৰু যুটীয়া কৰ্মগোট (JWG) গঠন কৰা হৈছে।
সুদৃঢ় অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্ক আৰু দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা দ্বি-পাক্ষিক বাণিজ্য
বৰ্তমান সময়ত আছিয়ান (ASEAN) অঞ্চলত ইণ্ডোনেছিয়া ভাৰতৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম বাণিজ্যিক অংশীদাৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দ্বি-পাক্ষিক বাণিজ্য ২০০৭-০৮ বৰ্ষৰ ৬.৯ বিলিয়ন ডলাৰৰ পৰা দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাই ২০১১-১২ বৰ্ষত ২১.৩ বিলিয়ন ডলাৰলৈ বৃদ্ধি পাইছে। ভাৰতে ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰা বৃহৎ পৰিমাণত খাৰুৱা পাম তেল, কয়লা, খনিজ পদাৰ্থ, ৰবৰ আৰু হাইড্ৰ'কাৰ্বন আমদানি কৰে। আনহাতে, ভাৰতৰ পৰা ইণ্ডোনেছিয়ালৈ শোধিত পেট্ৰ'লিয়াম সামগ্ৰী, মাকৈ, বাণিজ্যিক বাহন, দূৰসংযোগৰ সঁজুলি, তীখা আৰু ঔষধ ৰপ্তানি কৰা হয়।
অট'মটিভ সামগ্ৰী, তথ্য প্ৰযুক্তি, ফাৰ্মাচিউটিকেলছ আৰু স্বাস্থ্যসেৱা খণ্ডত বাণিজ্য সম্প্ৰসাৰণৰ প্ৰচুৰ সম্ভাৱনা আছে। টাটা পাৱাৰ, ৰিলায়েন্স, আদানি, এল এণ্ড টি, জিএমআৰ, জিভিকে, আদিত্য বিৰলা আৰু এছবিআই আদিৰ দৰে প্ৰধান ভাৰতীয় কোম্পানীসমূহে ইণ্ডোনেছিয়াত নিজৰ সম্পূৰ্ণ মালিকানাধীন সহায়ক কোম্পানী বা যুটীয়া উদ্যোগ স্থাপন কৰিছে। আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নত আদানি গ্ৰুপ আৰু অনিল আম্বানি গ্ৰুপে সুমাত্ৰা প্ৰদেশত ৰে’ল লাইন আৰু বন্দৰ নিৰ্মাণৰ বাবে কোটি কোটি ডলাৰ বিনিয়োগ কৰিছে।
শিক্ষা, মানৱীয় সাহায্য আৰু সাংস্কৃতিক সম্পৰ্কৰ বান্ধোন
শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবে দুয়োখন দেশে এক বিশেষ চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছে। ইণ্ডোনেছিয়াৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ভাৰত চৰকাৰৰ ITEC আৰু কলম্বো পৰিকল্পনাৰ অধীনত লাভ কৰা বৃত্তিৰ বৃহৎ পৰিসৰত সুবিধা গ্ৰহণ কৰে।
প্ৰতিনিধিত্বমূলক ছবি
ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক পৰিষদ (ICCR)-এ প্ৰতি বছৰে ইণ্ডোনেছিয়াৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে বৃত্তি প্ৰদান কৰে। ভাৰতে জাকাৰ্টা আৰু আচেহত বৃত্তিমূলক প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰও স্থাপন কৰিছে। ২০০৪ চনৰ প্ৰলয়ংকৰী ছুনামি আৰু ২০০৫-০৬ চনৰ ভূমিকম্পৰ সময়ত ভাৰতে তাৎক্ষণিকভাৱে ইণ্ডোনেছিয়ালৈ লাখ লাখ ডলাৰৰ সাহায্য সামগ্ৰী আৰু চিকিৎসা সাহায্য প্ৰেৰণ কৰিছিল, যাক ইণ্ডোনেছিয়াৰ জনসাধাৰণে আজিও শ্ৰদ্ধাৰে সোঁৱৰণ কৰে।
দুয়োখন দেশৰ মাজত সাংস্কৃতিক সম্পৰ্কও অতি শক্তিশালী। বালি আৰু জাকাৰ্টাত থকা ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰসমূহৰ জৰিয়তে দুয়োখন দেশৰ জনসাধাৰণৰ মাজত পাৰস্পৰিক যোগাযোগ নিৰন্তৰ বৃদ্ধি পাইছে। গাজাহ মাডা বিশ্ববিদ্যালয়ত ভাৰতীয় অধ্যয়নৰ ওপৰত এখন Rotational Chair স্থাপন কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি বৰোবুদুৰ মন্দিৰত ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে। জাকাৰ্টাত 'ইণ্ডিয়া কালচাৰেল ফ'ৰাম' আৰম্ভ কৰা হৈছে যিয়ে দুয়োখন দেশৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক গোটসমূহক এক উমৈহতীয়া মঞ্চ প্ৰদান কৰে।
ভাৰতীয় সম্প্ৰদায়ৰ স্থিতি আৰু ভৱিষ্যতৰ সম্ভাৱনা
ইণ্ডোনেছিয়াত প্ৰায় এক লাখ ভাৰতীয় মূলৰ লোক বাস কৰে, যিসকল ঘাইকৈ জাকাৰ্টা, মেদান, সুৰাবায়া আৰু বান্দুং আদিৰ দৰে ডাঙৰ চহৰত কেন্দ্ৰীভূত। এই লোকসকল বেছিভাগেই বস্ত্ৰ আৰু ক্ৰীড়া সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ সৈতে জড়িত। ইয়াৰ উপৰি প্ৰায় দহ হাজাৰ ভাৰতীয় নাগৰিকে পেছাদাৰী হিচাপে ইণ্ডোনেছিয়াত কাম কৰি আছে, যাৰ ভিতৰত অভিযন্তা, চাৰ্টাৰ্ড একাউণ্টেণ্ট আৰু বেংকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত। স্থানীয় পৰ্যায়ত ভাৰতীয় সম্প্ৰদায়ক অতি সন্মানীয় আৰু সমৃদ্ধিশালী বুলি গণ্য কৰা হয়।
ভৌগোলিক দিশৰ পৰা ইণ্ডোনেছিয়া ভাৰতৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামুদ্ৰিক চুবুৰীয়া দেশ। ভাৰতৰ দৰেই ইণ্ডোনেছিয়াও এখন অত্যন্ত বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ, বহু-গোষ্ঠীয়, বহু-ধৰ্মীয় আৰু জীৱন্ত গণতান্ত্ৰিক দেশ। ভাৰতৰ 'লুক ইষ্ট পলিচী'ৰ প্ৰেক্ষাপটত ইণ্ডোনেছিয়া আছিয়ানৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী সদস্য। যিদৰে ভাৰতে এই সমগ্ৰ অঞ্চলটোৰ সৈতে নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্ক মজবুত কৰি তুলিছে, ঠিক একেদৰেই ইণ্ডোনেছিয়াৰ ভূমিকা আৰু ইয়াৰ কৌশলগত সমৰ্থন ভাৰতৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে।
ভাৰত আৰু ইণ্ডোনেছিয়াৰ এই অংশীদাৰিত্ব কেৱল দুখন দেশৰ মাজৰ চুক্তিতেই সীমাবদ্ধ নহয়; বৰং ই হৈছে সমগ্ৰ এছিয়া-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ শান্তি, প্ৰগতি আৰু স্থিৰতাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আধাৰ। গোলকীয় ৰাজনীতিৰ দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনশীল প্ৰেক্ষাপটত এই দুয়োখন বিশাল গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰৰ শক্তিশালী আৰু নিবিড় বন্ধুত্বই ভৱিষ্যতৰ বাবে এক নতুন আশাৰ সঞ্চাৰ কৰিছে।
